Ateşkes anlaşması kapsamında SDG'liler Suriye ordusuna katılacak, stratejik bölgeler ve tüm sınır kapıları Şam yönetimine devredilecek.
Suriye hükümeti pazar günü, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile bir ateşkes ilan ettiğini duyurdu. Bu gelişmeyle birlikte hükümet, ülkenin neredeyse tam kontrolünü ele geçirirken, 10 yılı aşkın süredir kuzeydoğuyu yöneten Kürt liderliğindeki güçleri de tasfiye etmiş oldu.
Duyuru, bu ayın başlarında hükümet güçleri ile SDG arasındaki gerilimin doruk noktasına ulaşması ve nihayetinde hükümet güçlerinin doğuya doğru büyük bir harekat başlatmasının ardından geldi. SDG'nin, Halep vilayetinin doğusundaki gergin hat hattındaki ilk çatışmaların ardından büyük ölçüde geri çekildiği görüldü.
Suriye Savunma Bakanlığı, anlaşmanın açıklanmasının ardından cephe hatlarında çatışmaların durdurulması talimatını verdiğini bildirdi.
Aralık 2024'te Beşar Esad'ı devirmelerinden bu yana Suriye'nin yeni yönetimi, savaş yorgunu ülke üzerinde tam otoritelerini kurmakta zorlanıyordu. Mart ayında SDG'nin Şam ile birleşmesini öngören bir anlaşmaya varılmış ancak her iki tarafın da birbirini ihlallerle suçlaması nedeniyle bu anlaşma hayata geçememişti.
Bu son operasyondan bu yana hükümet; SDG kontrolündeki kritik bölgeler olan, petrol ve gaz sahalarını, Fırat üzerindeki barajları ve sınır kapılarını barındıran Deyrizor ve Rakka vilayetlerinde büyük ölçüde kontrolü sağladı.
Suriye'nin resmi haber ajansı SANA, Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara'yı anlaşmayı imzalarken ve gösterirken paylaştı. Şam'da cumhurbaşkanı ile görüşmesi beklenen SDG lideri Mazlum Abdi görünürlerde yoktu ancak imzasının belgede yer aldığı görüldü. El-Şara gazetecilere yaptığı açıklamada, Abdi'nin hava muhalefeti nedeniyle seyahat edemediğini, anlaşmanın telefon üzerinden sağlandığını ve Abdi'nin Pazartesi günü Şam'ı ziyaret edeceğini belirtti.
Anlaşmanın imzalanmasının ardından Şam'da gazetecilere konuşan el-Şara, "Bu, tüm kökenlerden gelen bütün Suriyeliler için bir zaferdir. Umuyoruz ki Suriye bölünmüşlük halini sona erdirir, birlik ve ilerleme yoluna girer," dedi.
Çatışan her iki taraf da Washington’ın kilit müttefikleri arasında yer alıyor. ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, hükümet güçlerinin Rakka şehrine girdiği ve Deyrizor vilayetine yayıldığı pazar günü erken saatlerde El-Şara ile bir araya geldi. Abdi'nin de toplantıya telefonla katıldığı bildirildi.
Barrack anlaşmayı övgüyle karşılayarak, entegrasyonun uygulama detayları üzerinde çalışılmadan önce bu adımın "birleşik bir Suriye için yenilenmiş bir diyalog ve iş birliğine" yol açacağını söyledi. Barrack, X platformu üzerinden yaptığı paylaşımda, "Bu anlaşma ve ateşkes, eski rakiplerin ayrışma yerine ortaklığı benimsediği hayati bir dönüm noktasını temsil ediyor," ifadesini kullandı.
Anlaşma kapsamında SDG feshedilecek ve güçleri Suriye ordu ve güvenlik birimlerine katılacak. Üst düzey askeri ve sivil SDG yetkililerine devlet kurumlarında yüksek rütbeli görevler verilecek. SDG; Rakka ve Deyrizor vilayetlerini, sınır kapılarını, petrol ve doğalgaz sahalarını Suriye ordusuna ve hükümetine devredecek.
Haseke istisnası
Haseke vilayetinde sadece sivil yönetimin Şam'a devredilmesi beklenirken, binlerce IŞİD militanı ve ailesinin tutulduğu cezaevleri ile kampları yöneten Kürt liderliğindeki birimler Şam yönetimine devredilecek.
Anlaşmanın farklı maddelerinin ne zaman ve nasıl yürürlüğe gireceğine dair net bir takvim bulunmuyor. El-Şara, uygulamanın çatışmaların durdurulmasıyla başlayarak kademeli olarak gerçekleştirileceğini söyledi.
Bu ayın başlarında Halep'teki çatışmaların ardından yaşanan gerginlik, Abdi'nin birliklerinin Fırat'ın doğusuna çekileceğini duyurması ve el-Şara'nın ülkedeki Kürt haklarını güçlendiren bir başkanlık kararnamesi yayımlamasıyla sakinleşmiş görünüyordu.
Ancak Suriye ordusu gece operasyonuyla Tabka'yı ele geçirerek Rakka vilayetine doğru ilerleyişini sürdürdü. Duyuru yapıldığında Suriye birlikleri Rakka şehrinin büyük bir kısmına ulaşmıştı. Rakka ve Deyrizor'da SDG'yi desteklemeyen silahlı Arap aşiretleri de Şam yönetimini destekledi. Akşam saatlerine gelindiğinde SDG; barajlar, petrol ve gaz sahaları dahil olmak üzere topraklarının ve altyapısının büyük bir kısmının kontrolünü kaybetmişti.
Bölgedeki bir Associated Press muhabiri, büyük askeri konvoyların Rakka şehrine girdiğini ve bölge sakinleri tarafından karşılandığını bildirdi. SDG'nin ise geri çekildiği görüldü.
SDG, Tabka'yı 2017 yılında, IŞİD'in Suriye ve Irak'ta geniş topraklara yayılan sözde halifeliğini yıkmaya yönelik askeri harekat kapsamında ele geçirmişti. IŞİD, kontrolünün en güçlü olduğu dönemde Rakka'yı başkenti ilan etmişti.