ABD ile yaşanan anlaşmazlıkların ardından Kanada, İngiltere ve Almanya’nın başını çektiği ziyaretler, Batı’nın Çin ile ilişkilerinde yeni bir dönemi işaret ediyor.
Başkan Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesinin ardından gümrük tarifeleri ve Grönland'ın devredilmesi başta olmak üzere birçok konuda anlaşmazlık yaşayan ABD'nin Batılı müttefikleri, Çin ile ilişkilerini yeniden şekillendirmeye başladı.
Trump’ı rahatsız etme riski bulunsa da, Kanada, İngiltere, Almanya ve Finlandiya, ABD’nin en büyük rakibi olarak görülen Çin ile yeni iş birliği fırsatlarını değerlendiriyor.
Bu kapsamda, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, son haftalarda dünyanın en büyük ikinci ekonomisiyle ilişkilerini güçlendirmek isteyen Batılı liderleri kabul etti.
Kanada öncülük ediyor
Ocak ayında Çin'i ilk ziyaret eden Batılı lider Kanada Başbakanı Mark Carney oldu.
Kanada, coğrafi ve ekonomik açıdan uzun süredir ABD'nin en yakın müttefiklerinden biri. Ancak, 10 ay önce başbakan olan Carney, Washington'daki Trump yönetimiyle ilişkilerde artan gerilimin ortasında, ABD dışındaki ülkelerle bağları geliştirmeye çalışırken Çin'le ilişkileri de onarmaya girişti.
Başbakan Carney dört günlük Pekin ziyaretinde, Çin elektrikli araçlarına uygulanan yüzde 100 gümrük vergisini düşürdü ve karşılığında Kanada tarım ürünleri için daha düşük ithalat oranları konusunda anlaşmaya vardı.
Carney'in ziyareti, 2018'de üst düzey bir Çinli teknoloji yöneticisinin Kanada'da tutuklanmasından Çin yapımı elektrikli araçlara uygulanan yüzde 100 Kanada tarifelerine kadar uzanan konular nedeniyle yıllarca süren gerginliğin ardından geldi.
Carney’nin dönüşünün ardından Trump, Kanada-Çin ticaret anlaşması nedeniyle Kanada’ya yüzde 100 vergi uygulamakla tehdit etti. Carney ise Trump'ın tehdidini "gözdağı" olarak nitelendirdi.
Londra-Pekin hattı
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, bu hafta sekiz yıl aradan sonra Çin’i ziyaret eden ilk İngiliz başbakanı oldu. İki ülke, güvenlik, Çin teknolojisi ve eski İngiliz kolonisi Hong Kong’daki demokrasi yanlısı gösterilere yönelik Pekin’in sert müdahalesi gibi konularda uzun süredir anlaşmazlık yaşıyordu.
Ziyaret sırasında Starmer ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping stratejik ortaklık çağrısında bulundu.
Ziyaret, Çin’in İskoç viskisine uyguladığı tarifeleri düşürmesi ve İngiliz turistler ile iş insanlarına 30 günlük vizesiz seyahat imkânı tanıması gibi bir dizi iş ve hükümet anlaşmasının da yolunu açtı.
ABD Başkanı Trump ise, yakın müttefiki İngiltere’nin Çin’le ilişkiler geliştirmesinin 'çok tehlikeli' olduğunu söyledi.
Pekin ile artan temaslar
Starmer'ın ziyaretinden birkaç gün önce Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo, Çin Başbakanı Li Qiang ile bir araya gelerek inşaat, enerji ve hayvan hastalıkları yönetimi alanlarında iş birliği anlaşması imzaladı. Finlandiya hükümeti, Orpo’nun ayrıca Çin’den Ukrayna’da kalıcı barış sağlanmasına yardımcı olmasını istediğini, ticaret dengesizliğine dikkat çektiğini ve insan hakları konularına vurgu yaptığını bildirdi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İrlanda Başbakanı Micheal Martin de son zamanlarda Çin’i ziyaret eden Batılı liderler arasında yer aldı.
Son olarak Almanya Şansölyesi Friedrich Merz'in Pekin’e ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor. Merz’in, ticaret açığı ve kritik minerallerde Çin’e bağımlılık gibi ülkesinin kaygılarını gündeme getirerek ilişkileri yeniden şekillendirmesi bekleniyor.