Avrupa'nın ve ABD'nin büyük bölümünü dondurucu soğuk vururken, Güney Yarımküre aşırı sıcaklar, orman yangınları ve sellerle boğuştu.
Avrupa ve Kuzey Amerika'nın bazı bölgeleri aşırı soğuklarla boğuşurken, ocak ayında küresel sıcaklıklar rekor seviyelere yakın seyretti.
REKLAM
REKLAM
Copernicus İklim Değişikliği Servisi'nin (C3S) yeni verileri, geçen ayın kayıtlara geçen en sıcak beşinci ocak ayı olduğunu ortaya koyuyor.
Geçtiğimiz ocak ayı sanayi öncesi döneme kıyasla 1,47°C daha sıcaktı. Sıcaklıklar, Paris Anlaşması kapsamında belirlenen 1,5°C ısınma eşiğine her geçen gün biraz daha yaklaşıyor.
Kuzeyde dondurucu soğuk, güneyde kavurucu sıcak
Ocak ayının son günlerinde, olağan dışı ölçüde güneye inen dondurucu hava, Kuzey Yarımküre'nin geniş kesimlerinde şiddetli soğuk dalgalarına neden oldu.
Avrupa, 2010'dan bu yana en soğuk ocak ayını yaşadı. Dondurucu hava, Sibirya ile Avrupa'nın kuzey ve doğusundan Amerika Birleşik Devletleri'nin bazı bölgelerine kadar yayıldı; kara sıcaklıklarının ortalaması -2,34°C ile 1991-2020 normunun yaklaşık 1,6°C altında gerçekleşti.
Aynı zamanda, rekor sıcaklıklar Ekvator'un güneyinde aşırı hava koşullarını daha da şiddetlendirdi.
Avustralya, Şili ve Patagonya'daki orman yangınları can kayıplarına ve geniş çaplı tahribata yol açarken, güney Afrika'daki şiddetli yağışlar Mozambik gibi ülkelerde ciddi sellere neden oldu.
Genel olarak, Arktik bölgesi, Kuzey Amerika'nın batısı ve Güney Yarımküre'nin çeşitli kesimleri dâhil birçok bölgede sıcaklıklar ortalamanın üzerinde seyretti.
Avrupa Orta Vadeli Hava Tahminleri Merkezi iklim strateji lideri Samantha Burgess, “Ocak 2026, iklim sisteminin zaman zaman bir bölgede çok soğuk, başka bir bölgede ise aynı anda aşırı sıcak hava koşulları yaratabildiğini çarpıcı biçimde hatırlattı,” diyor.
“İnsan faaliyetleri uzun vadeli ısınmayı sürdürürken, son yaşananlar artan uç koşullara karşı dayanıklılık ve uyum sağlamanın, toplumları gelecekteki daha yüksek iklim risklerine hazırlamanın anahtarı olduğunu gösteriyor.”
Kutup buzları erirken deniz sıcaklıkları yüksek kalıyor
Veriler, okyanus sıcaklıklarının olağandışı derecede yüksek seyrettiğini ve deniz buzunun her iki kutupta da azalmayı sürdürdüğünü de ortaya koyuyor.
Yılın bu dönemi için kaydedilen en yüksek deniz yüzeyi sıcaklıkları arasında yer alan değerler, özellikle Kuzey Atlantik ve Kuzey Pasifik'in bazı bölgelerinde olağanüstü sıcak sulara işaret etti. Daha zayıf seyreden La Ni a koşulları ise Ekvatoral Pasifik'in kimi kesimlerinde sıcaklıkların ortalamaya daha yakın kalmasını sağladı.
Arktik'te ocak ayında deniz buzuyla kaplı okyanus alanı normalin yüzde 6 altında kalarak ay için şimdiye kadar ölçülen en düşük üçüncü seviyeye indi. Buz kaybının hızlı yaşandığı Barents Denizi, Baffin Körfezi ve Labrador Denizi'nde özellikle az buz bulundu.
Antarktika çevresinde de deniz buzu seviyeleri ortalamanın altındaydı, ancak bugüne kadar ölçülen en düşük 10 ocak ayı değerinin arasında yer almadı.
Sel, kuraklık ve yangın riski sürüyor
Batı, güney ve doğu Avrupa'nın büyük bölümünde yağışlar ortalamanın üzerinde seyretti; İber Yarımadası, İtalya, İrlanda ve İngiltere gibi bölgelerde su baskınlarına ve hayatın aksamasına yol açtı.
Başka yerlerde, Güney Amerika ve Avustralya'nın bazı kesimlerindeki sıcak ve kuru hava koşulları orman yangını riskini artırırken, güney Afrika, Brezilya ve Kuzey Avustralya gibi bölgelerdeki şiddetli yağışlar sel ve hasara neden oldu.
C3S, dünya genelindeki uydular, gemiler, uçaklar ve hava istasyonlarından derlenen milyarlarca gözlemi bir araya getiren ERA5 veri setini kullanarak aylık iklim değerlendirmeleri yayımlıyor.