Roma yönetimi, AB ile ABD arasında ticari bir çatışmaya karşı uyarıda bulunarak süreklilik çağrısı yaptı. Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, ihracata büyük ölçüde dayanan İtalya ekonomisinin korunması gerektiğini vurguladı.
Avrupa Birliği, ABD Başkanı Donald Trump’ın ticaret politikasına ilişkin artan hukuki ve siyasi belirsizlikler nedeniyle Washington ile varılan gümrük tarifesi düzenlemesini onaylama sürecini beklemeye aldı. Yetkililer ve analistlere göre Avrupa Parlamentosu, süreci geçici olarak durdurdu.
Söz konusu onay süreci, geçen yaz varılan AB-ABD anlaşmasını kapsıyor. Anlaşmaya göre ABD, AB’den yapılan ihracatın büyük bölümüne yüzde 15 gümrük vergisi uygulayacak; AB ise çok sayıda ABD ürününe yönelik vergileri kaldıracaktı.
Milano merkezli Institute for International Political Studies (ISPI) analistlerinden Matteo Villa, “Avrupa Birliği açısından vergi artışı çok şeyi değiştirmiyor,” dedi.
Villa, Trump’ın iç politikada zayıflamasının, temkinli bir tutum izleyen Brüksel’in lehine çalışabileceğini savundu. AB-ABD tarife anlaşmasının onayını bekletmenin Avrupa Parlamentosu’nu müzakerelerde daha güçlü bir konuma taşıdığını belirten Villa, bununla birlikte Avrupa’nın geçen yıl Washington’a karşı aşırı ihtiyatlı bir görüntü verdiğini de söyledi.
AB yetkilileri sürecin “azami dikkatle” yürütüldüğünü belirtiyor. Brüksel, ABD ile yapılan tarife anlaşmasının onayını geciktirirken, vergileri daha önce üzerinde uzlaşılan yüzde 15 tavanında tutuyor.
Avrupa Parlamentosu’nun ticaret komitesi, Washington’ın son adımıyla ilgili yeni belirsizliklerin ortaya çıkmasının ardından planlanan oylamayı erteledi.
Trump yönetiminin 1974 tarihli Ticaret Yasası’nın 122’nci maddesine dayandırdığı yeni gümrük adımının, Avrupalı ihracatçılar üzerinde önemli etkiler yaratması bekleniyor. Önlemin bazı durumlarda mevcut vergilere eklenebileceği, bunun da ürün türüne bağlı olarak fiili toplam gümrük oranlarını yüzde 20’ye yaklaştırabileceği ya da bu seviyenin üzerine çıkarabileceği belirtiliyor.
Avrupa Parlamentosu’nda AB-ABD tarifeleri dosyasının raportörü Bernd Lange, milletvekillerinin daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu söyledi. “Yeni unsurlar ve çok sayıda belirsizlik var. Bu nedenle yarın oylama yapmamaya, gelecek hafta raportörler toplantısı düzenlemeye karar verdik” diyen Lange, yeni bir oylamanın 11 Mart’ta yapılabileceğini ekledi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz de belirsizliklere dikkat çekti. Merz, belirsizliği “Avrupa ve ABD ekonomileri için en büyük zehir” olarak nitelendirdi ve tarifeleri doğrudan Trump ile görüşmek üzere Washington’a gitmeyi planladığını duyurdu.
İtalya’dan sükûnet ve süreklilik çağrısı
İtalya daha uzlaşmacı bir ton benimsedi. Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Roma’nın ABD yönetiminden güvence aldığını belirterek transatlantik ekonomik bağların korunması gerektiğini vurguladı.
Tajani, X hesabından yaptığı paylaşımda, “Amerikan tarafından şirketlerimiz için istikrarsızlık yaratılmayacağına dair güvence aldık,” ifadelerini kullandı ve “Washington ile yeni sisteme hızlı geçiş için yapıcı biçimde çalışmaya devam etmenin” önemine dikkat çekti.
Brüksel’de düzenlenen AB Dışişleri Konseyi toplantısı kapsamında konuşan Tajani, Washington ile mevcut anlaşmaya saygı gösterilmesi gerektiğini söyledi. ABD’nin Avrupa’nın başlıca müttefiki olduğunu belirten Tajani, ABD’nin Avrupa Birliği ile birlikte İtalya’nın en büyük ihracat pazarı konumunda bulunduğunu kaydetti.
“Gayri safi yurtiçi hasılamızın yaklaşık yüzde 40’ı ihracata dayanıyor. Bu mesele tartışma çıkarmak değil, girişimcilik sistemimizi korumaktır. Bir anlaşma yaptık ve buna uyulmasını istiyoruz,” dedi.
Tajani ayrıca, 40 şirket ve yaklaşık 80 ticaret birliğinin katılımıyla düzenlenen “Gümrük Vergileri Görev Gücü” toplantısına başkanlık ettikten sonra, “ABD ile ticaret savaşı yok” mesajı verdi ve gerilimin tırmanmayacağını söyledi.
Meloni’ye baskı
AB içinde Washington ile temaslarda Berlin’in ön plana çıkabileceği belirtiliyor. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, gümrük politikalarının AB’nin yetki alanında olduğunu vurgulayarak, koordineli bir Avrupa pozisyonuyla ABD’nin başkentine gitmeyi planladığını açıkladı.
Analist Matteo Villa, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin temkinli bir çizgi izlediğini söyledi. Villa, “Meloni, çeşitli açık başlıklar nedeniyle Trump ile sorun yaşamak istemediği için dikkatli hareket etmek zorunda,” dedi ve geçen yılki tarife görüşmelerinde de benzer bir pragmatik tutum benimsediğini hatırlattı.
Ancak iç siyasette eleştiriler yükseliyor. Riccardo Magi, Meloni’nin sessizliğini “utanç verici” olarak nitelendirerek, ABD Yüksek Mahkemesi’nin tarifelere ilişkin kararının ardından İtalya’nın tutumunun netleştirilmediğini savundu.
Matteo Renzi de Tajani’yi eleştirerek son adımlarını “giderek daha utanç verici” olarak tanımladı ve İtalya’nın Trump bağlantılı girişimlerde yer almaması gerektiği uyarısında bulundu.
Şimdilik Brüksel bekle-gör yaklaşımını sürdürüyor. Ancak gümrük tarifelerine ilişkin belirsizlik devam ederken ve Atlantik’in iki yakasında siyasi baskı artarken, AB’nin temkinli stratejisinin daha zorlu bir sınavla karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.