ABD’nin nükleer silahları halihazırda bazı Avrupa ülkelerinde konuşlandırılmış durumda.
Finlandiya hükümeti, ülke topraklarında nükleer silah bulundurulmasını yasaklayan ve uzun süredir yürürlükte bulunan düzenlemeyi değiştirmeyi planlıyor. Hükümet, bu adımın ülkeyi NATO’nun caydırıcılık politikasına daha uyumlu hale getireceğini belirtiyor.
REKLAM
REKLAM
Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından Finlandiya ve Avrupa’nın güvenlik ortamının 'temelden ve önemli ölçüde değiştiğini' söyledi.
Finlandiya, Rusya’dan kaynaklanan tehdit algısının artması üzerine onlarca yıl süren askeri tarafsızlık politikasını terk ederek 2023 yılında NATO’ya katılmıştı.
Mevcut yasa nükleer silahı tamamen yasaklıyor
Finlandiya’nın 1987 tarihli Nükleer Enerji Yasası, nükleer patlayıcıların ülke topraklarına getirilmesini, üretilmesini, bulundurulmasını veya kullanılmasını barış zamanı olduğu gibi savaş zamanında da yasaklıyor.
Hükümetin hazırladığı yeni teklif ise bu durumu değiştirebilir. Savunma Bakanı Häkkänen, yapılacak düzenleme ile Finlandiya’nın askeri savunmasıyla bağlantılı olması halinde nükleer silahların ülkeye getirilmesi, taşınması veya bulundurulmasının mümkün hale gelebileceğini söyledi.
Häkkänen düzenlemenin, Finlandiya’nın NATO ittifakı içindeki savunma rolünü güçlendirmek ve ittifakın kolektif savunma ile nükleer caydırıcılık kapasitesinden tam anlamıyla yararlanabilmek için gerekli olduğunu ifade etti.
NATO’nun caydırıcılık stratejisi
NATO’nun temel ilkelerinden biri olan kolektif savunma anlayışına göre, bir üyeye yapılan saldırı tüm üyelere yapılmış sayılıyor. İttifak içinde nükleer silaha sahip ülkeler bulunması nedeniyle böyle bir saldırı teorik olarak nükleer karşılık riskini de beraberinde getiriyor.
ABD’nin nükleer silahları halihazırda bazı Avrupa ülkelerinde konuşlandırılmış durumda.
Finlandiya hükümetinin önerisi, hem Nükleer Enerji Yasası’nda hem de ceza kanununda değişiklik yapılmasını gerektiriyor. Parlamentoda çoğunluğa sahip sağ koalisyon hükümeti, taslağın 2 Nisan’a kadar görüş ve değerlendirmeye açıldığını, ardından resmi olarak parlamentoya sunulacağını açıkladı.
Rusya sınırı ve güvenlik endişeleri
Finlandiya, Rusya ile 1340 kilometrelik sınırıyla Avrupa Birliği ve NATO içinde Rusya ile en uzun kara sınırına sahip ülke konumunda. Ülke liderleri, Ukrayna savaşının ardından güvenlik ortamının ciddi şekilde kötüleştiğini sık sık dile getiriyor.
Finlandiya Nisan 2023’te NATO’nun 31’inci üyesi olmuş, komşu İsveç ise 2024’te ittifaka katılmıştı.
Bu gelişmelerin ardından NATO, Arktik bölgesi, Baltık Denizi ve ittifakın genişleyen doğu kanadında askeri varlığını artırdı.
Avrupa’da savunma işbirliği artıyor
Finlandiya’nın planı, Avrupa ülkelerinin Ukrayna savaşı ve küresel güvenlik riskleri nedeniyle savunma alanındaki işbirliğini artırdığı bir dönemde gündeme geldi.
Geçtiğimiz yıl bazı NATO ülkelerinde havaalanları ve askeri üsler üzerinde görülen dronelar nedeniyle hava trafiğinde aksaklıklar yaşanmış, bazı Avrupalı yetkililer bu olayları Rusya’nın “hibrit savaş” faaliyetleriyle ilişkilendirmişti. Moskova ise bu iddiaları reddetmişti.
Son olarak Fransa ve Almanya da Avrupa’da nükleer caydırıcılık konusunda işbirliğini artırmayı planladıklarını açıklamıştı.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson da geçen hafta yaptığı açıklamada, ülkesinin topraklarında yabancı asker veya nükleer silah bulundurulmamasına yönelik politikanın “çok farklı bir güvenlik durumunda” geçerli olmayabileceğini söyledi.