Charles de Gaulle gemisi 2001 yılından bu yana Fransız askeri projeksiyonunun temel taşı olarak görev yapıyor. ABD filosu dışında nükleer enerjiyle çalışan tek uçak gemisi ve İran'daki savaşın patlak vermesinin ardından Doğu Akdeniz'de konuşlandırıldı.
İran ile ABD ve İsrail arasındaki savaşın tırmanması ve Orta Doğu dışına taşma tehdidi yaratması üzerine Fransa, nükleer enerjili uçak gemisi Charles de Gaulle’ü Kuzey Atlantik’teki görevinden çekerek Doğu Akdeniz’de konuşlandırdı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, salı akşamı televizyondan yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında bunu şu sözlerle duyurdu: "Charles de Gaulle uçak gemisine, beraberindeki hava unsurlarına ve eskort firkateynlerine Akdeniz’e doğru rota alma emrini verdim."
NATO tatbikatlarına katıldığı Kuzey Atlantik ve Baltık Denizi'ndeki Mission Lafayette 26 görevinden geri çekilen gemi grubu, yeni emirleri almadan hemen önce geçtiğimiz hafta İsveç’in Malmö limanına uğramıştı. Charles de Gaulle’ün Doğu Akdeniz’e ulaşmasının yaklaşık 10 gün sürmesi bekleniyor.
Silah kapasitesi ve vurucu güç
France 24’ün aktardığına göre gemi, bölgesel hava sahasının güvenliğine katkı sağlayacak 20 adet Rafale savaş uçağı ve iki adet E-2C Hawkeye erken uyarı uçağı taşıyor.
42 bin 500 ton ağırlığında ve 261 metre uzunluğundaki dev gemi, gücünü Fransa’nın Le Triomphant sınıfı denizaltılarında da kullanılan iki adet K15 nükleer reaktöründen alıyor. Bu itki sistemi gemiye neredeyse sınırsız bir harekat menzili sağlayarak, yakıt ikmali yapmadan uzun süre görev yapmasına olanak tanıyor.
Gemideki Rafale M uçakları, 500 kilometreyi aşan menzile sahip SCALP havadan karaya füzeleri, AM39 Exocet gemisavar füzeleri ve lazer/GPS güdümlü bombalar taşıyabiliyor. Hava hakimiyeti görevleri için ise uçaklar Meteor havadan havaya füzeleriyle donatılıyor. Geminin kendisi ise nokta savunması için Aster 15 yüzeyden havaya füzeler ve 20 mm’lik Giat toplarıyla korunuyor.
Operasyonel geçmiş ve zorluklar
Charles de Gaulle’ün geçmişinde Kalıcı Özgürlük Harekatı (Afganistan), 2011 Libya müdahalesi, 2015-2019 yılları arasında Suriye ve Irak’ta IŞİD'e karşı yürütülen operasyonlar ve Hint Okyanusu’ndaki Agapanthus Harekatı bulunuyor.
Ancak geminin hizmet yılları tamamen sorunsuz geçmedi. İlk yıllarında itki sistemi arızaları ve mürettebat arasında radyolojik kirlenme vakalarıyla karşılaşan gemi, kapsamlı modernizasyonlardan geçti. 2020 yılında ise bir Akdeniz görevi sırasında bin 760 mürettebat arasında yayılan COVID-19 nedeniyle geçici olarak saf dışı kalmıştı.
Fransa, envanterinde sadece bir uçak gemisi bulunduruyor. Bu durum, geminin her birkaç yılda bir girdiği uzun süreli bakım dönemlerinde Fransa'nın, diğer Avrupa donanmalarından ayrıştığı en önemli kabiliyeti olan "denizden güç projeksiyonu" yeteneğini geçici olarak kaybetmesine neden oluyor.
Stratejik bağlam: Hürmüz ve Kıbrıs
Bu hamle, İran'ın küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapattığını açıklamasının ardından geldi.
Macron ayrıca, İran İHA’larının Kıbrıs’taki İngiliz Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne ait Akrotiri üssünü hedef almasının ardından adaya ek hava savunma birimleri gönderildiğini duyurdu. Gelen bilgilere göre, Languedoc firkateyni ve beraberindeki savunma unsurları salı günü Kıbrıs açıklarına ulaştı.