Canlı Blog. Ortadoğu'da savaş: İran yeni dini liderini seçti

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü İsmail Bağai, askeri çatışmalar devam ettiği sürece ateşkes için olası arabuluculuk çabalarını "önemsemediklerini" söyledi.

Bağai, saldırılar devam ettikçe müzakerelerin söz konusu olamayacağını sözlerine ekledi.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail'in iki ayrı hava saldırısında iki sağlık görevlisinin öldüğünü ve altısının yaralandığını açıkladı.

Ulusal Haber Ajansı'nın yayınladığı açıklamaya göre, saldırılar ülkenin güneyindeki Tyre ve Jwaya şehirlerinde gerçekleşti.

Bakanlık, İsrail ordusunun ambulans ekiplerini kasten hedef aldığını savundu.

Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu (UNICEF), İsrail ile Hizbullah arasındaki savaşın şiddetlenmesiyle birlikte 2 Mart'tan bu yana Lübnan'da en az 83 çocuğun öldüğünü ve 254 çocuğun yaralandığını açıkladı.

UNICEF'in internet sitesinde pazartesi günü yayınlanan açıklamada, "Son bir haftada Lübnan genelinde ortalama olarak her gün 10'dan fazla çocuk öldürüldü ve yaklaşık 36 çocuk yaralandı" denildi.

Açıklamada ayrıca, "son 28 ayda Lübnan'da 329 çocuğun öldürüldüğü ve 1632 çocuğun yaralandığı" vurgulandı.

Çin hükümeti, İran'ın Mücteba Hameney'i yeni dini lider olarak atamasıyla ilgili haberleri takip ettiklerini bildirdi ve gerginliğin artmasının önlenmesi için tüm tarafları müzakerelere geri dönmeye çağırdı.

İran Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun pazartesi günü yaptığı açıklamada, "Bu, İran tarafının ülkenin anayasasına uygun olarak aldığı bir karardır" dedi.

“Çin, herhangi bir bahaneyle diğer ülkelerin iç işlerine müdahaleye karşıdır” diyen yetkili, İran'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne “saygı gösterilmesi gerektiğini” belirtti.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ayetullah Mücteba Hameney'e İran'ın yeni lideri olması münasebetiyle tebrik telgrafı gönderdi.

Kremlin'in internet sitesinde pazartesi günü yayınlanan mesajda, Moskova'nın "Tahran'a sarsılmaz desteği" teyit edildi ve "Rusya, İslam Cumhuriyeti'nin güvenilir bir ortağı olmuştur ve olmaya devam edecektir" denildi.

Putin'in mesajında ​​şu ifadeler yer aldı:

"İran'ın silahlı saldırganlığa karşı koyduğu bir dönemde, bu yüksek makamdaki göreviniz şüphesiz büyük cesaret ve özveri gerektirecektir. Babanızın çalışmalarını onurlu bir şekilde sürdüreceğinize ve İran halkını birleştireceğinize eminim."

Lübnan devlet haber ajansı, milletvekillerinin 76 "evet", 41 "hayır" oyuyla parlamentonun görev süresini 2 yıl uzatmayı kabul ettiğini bildirdi. Oylamada 4 milletvekili çekimser kaldı. Parlamentodaki Hizbullah'ın 13 üyeli bloğu da uzatma lehine oy kullandı.

Geçen hafta başlayan İsrail ile yaşanan son çatışma, yarım milyondan fazla insanın yerinden edilmesine yol açtı. Lübnan parlamento seçimlerinin mayıs ayında yapılması planlanıyordu ama ülkenin büyük bölümü için seçim düzenlemek şu anda epey zor. 

İsrail-ABD'nin ortak saldırılar düzenlediği İran'ın füzeli misilleme saldırısında İsrail'in başkenti Tel Aviv yakınlarında 2 kişi öldü, 2 kişi ise ağır yaralandı.

Bölgede bulunan CNN Türk Muhabiri Ermrah Çakmak, "Birkaç gündür İran'dan İsrail'e yoğun şekilde füze saldırısı gerçekleştiriliyor. Bölgede büyük bir endişe hakim. Şu anda ağır silahlı askeri personeller de buraya gelmeye başladı. İran yeni bir taktikle saldırmaya başladı. Bunlara 'misket parçaları' deniyor" ifadelerini kullandı.

İsrail askeri sözcüsü Yarbay Nadav Şoshani, pazartesi günü yaptığı açıklamada, İran'ın İsrail'e karşı "neredeyse her gün" misket bombası kullandığını savundu. Sözcü, şimdiye kadar atılan misket bombalarının Kudüs ve orta İsrail'deki en "yoğun nüfuslu sivil bölgelerini" hedef aldığını ileri sürdü.

Ortadoğu'da gerilimin yükselmesiyle aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çok sayıda ülke, ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan savaş nedeniyle Ortadoğu uçuşlarını iptal etmişti.

BBC Türkçe'nin haberine göre Türkiye'den Ortadoğu'ya yapılacak uçuşlar bir süreliğine daha gerçekleşmeyecek.

8 Mart'ta son durum hakkında açıklama yapan Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu Türk Hava Yolları (THY), Pegasus, AJet ve SunExpress tarafından Irak, Suriye, Lübnan, Ürdün, Kuveyt, Bahreyn, Doha, Dubai, Abu Dhabi ve Dammam'a yapılacak uçuşların 13 Mart gün sonuna kadar gerçekleşmeyeceğini duyurdu.

Ek olarak İran seferleri Pegasus tarafından 12 Mart'a, THY tarafından ise 20 Mart'a kadar planlamalardan çıkarıldı.

Bakan Uraloğlu İran, İsrail, Irak, Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Suriye'nin hava sahasını kapattığını belirtti. Suriye'de Halep'in hava sahası ise açık tutulmaya devam ediyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch-HRW), İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyindeki Yohmor kasabasında beyaz fosfor mühimmatı kullandığını açıkladı.

Uluslararası insan hakları örgütü, araştırmacılarının 3 Mart’ta kasabanın yerleşim alanı üzerinde patlayan beyaz fosfor mühimmatını gösteren yedi görüntüyü doğrulayıp coğrafi olarak konumlandırdığını belirtti. HRW’ye göre görüntüler, mühimmatın yerleşim bölgesi üzerinde havada patlayarak dağıldığını gösteriyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü: İsrail, Lübnan’da beyaz fosfor kullandı

İnsan Hakları İzleme Örgütü daha önce de İsrail ordusunu Gazze ve Lübnan’da beyaz fosfor kullanmakla suçlamıştı.

Hizbullah, İsrail güçlerinin Suriye sınırı üzerinden helikopterlerle doğu Lübnan’a çıkarma yaptığını ve bölgede çatışmaların sürdüğünü açıkladı. Olay, İsrail ile son çatışmaların başlamasından bu yana gerçekleşen ikinci benzer operasyon oldu.

İran destekli Hizbullah, yaptığı açıklamada yaklaşık 15 İsrail helikopterinin doğu Lübnan’da Suriye tarafından sınırı geçerek bölgeye sızdığını tespit ettiklerini bildirdi. Örgüt, helikopterlere ve bölgeye inen birliklere karşı “uygun silahlarla karşılık verildiğini” ve çatışmaların sürdüğünü belirtti.

Lübnan’ın resmi haber ajansı NNA da daha önce yaptığı açıklamada, Nebi Şit kasabasının çevresinde İsrail güçlerinin helikopterle indirme yapmasının ardından şiddetli çatışmalar yaşandığını duyurdu.

Bekaa bölgesindeki iki Hizbullah yetkilisi AFP’ye yaptıkları açıklamada bir İsrail helikopterinin düşürüldüğünü öne sürdü. İsrail ordusu ise olayla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı.

İkinci operasyon

Bu gelişme, İsrail’in cuma gecesi Nebi Şit ve çevresinde düzenlediği komando operasyonunun ardından gerçekleşen ikinci baskın oldu.

İsrail güçlerinin söz konusu operasyonda, 1986’dan bu yana kayıp olan İsrailli pilot Ron Arad’ın kalıntılarını bulmayı amaçladığı belirtilmişti. Lübnan ordusu ve sağlık bakanlığına göre o çatışmalarda üç Lübnan askeri ve Bekaa Vadisi’nden 41 sivil hayatını kaybetmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığı, güvenlik riskleri nedeniyle Suudi Arabistan’daki acil görev kapsamı dışındaki tüm ABD hükümeti personeline ve ailelerine ülkeyi terk etme talimatı verdi.

Suudi Arabistan’ın başkenti*Riyad’daki ABD Büyükelçiliği, kararı X üzerinden yaptığı açıklamayla duyurdu.

Açıklamada, “güvenlik riskleri nedeniyle acil olmayan tüm hükümet çalışanları ve ailelerinin ülkeden ayrılmasının emredildiği” belirtildi.

İran devlet televizyonu ülkenin yeni dini lideri olarak Mücteba Hamaney’in seçilmesinin ardından İsrail’e füze saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

IRIB’in Telegram kanalında yer alan açıklamada, “Ayetullah Seyyid Mücteba Hamaney’in komutası altında işgal altındaki topraklara ilk füze dalgası fırlatıldı,” ifadeleri kullanıldı.

Haberi aktaran AFP’ye göre saldırı, Mücteba Hamaney’in İran’ın yeni dini lideri olarak seçilmesinin ardından gerçekleştirilen ilk saldırı oldu.

Devlet televizyonu ayrıca üzerinde “Emrinizdeyiz Seyyid Mücteba” yazılı bir füzenin fotoğrafını paylaştı. Bu ifade, Şii gelenekte dini lidere bağlılığı ifade eden bir slogan olarak biliniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile devam eden savaşın ne zaman sona ereceğine ilişkin kararın İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu ile ortak olarak alınacağını söyledi.

Times of Israel’in haberine göre Trump, pazar günü yaptığı kısa bir telefon röportajında, kendisi ve Netanyahu’nun müdahalesi olmasaydı İran’ın İsrail’i yok edeceğini iddia etti.

Trump, “İran İsrail’i ve çevresindeki her şeyi yok edecekti. Birlikte çalıştık. İsrail’i yok etmek isteyen bir ülkeyi yok ettik,” dedi.

Trump’a, İran savaşının ne zaman sona ereceğine yalnızca kendisinin mi karar vereceği yoksa Netanyahu’nun da söz sahibi olup olmayacağı soruldu.

ABD Başkanı buna şu yanıtı verdi: “Bence bir bakıma ortak bir karar olacak… Konuşuyoruz. Doğru zamanda karar vereceğim ama her şey dikkate alınacak.”

Habere göre Trump’a ayrıca ABD saldırıları durdurduktan sonra İsrail’in İran’a karşı savaşı tek başına sürdürüp sürdüremeyeceği de soruldu.

Trump bu ihtimali değerlendirmek istemediğini belirterek, “Bunun gerekli olacağını sanmıyorum,” dedi.

Yeni ortaya çıkan bir video, 28 Şubat’ta İran’ın Minab kentinde bir ilkokulu, ABD'nin hedef aldığını kesinleştirmiş olabilir. İran devlet medyasına göre saldırıda 160’tan fazla öğrenci hayatını kaybetmişti.

CNN’in aktardığına göre, yarı resmi Mehr Haber Ajansı tarafından yayımlanan görüntüler, bölgeye yönelik füze saldırısını ilk kez açık şekilde gösteriyor. Görüntüler, ABD Başkanı Donald Trump’ın saldırıdan İran’ı sorumlu tutan açıklamalarıyla çelişen yeni kanıtlar ortaya koydu.

Tomahawk füzesi olduğu iddiası

Yakındaki bir inşaat alanından çekildiği belirtilen videoda, ABD yapımı BGM veya UGM-109 Tomahawk seyir füzesine benzeyen bir mühimmatın okul yakınındaki İran Devrim Muhafızları üssü içindeki bir noktaya isabet ettiği görülüyor.

Tomahawk füzeleri ABD Donanması tarafından savaş gemileri ve denizaltılardan fırlatılıyor. Uzmanlara göre İsrail ordusu Tomahawk füzesi kullanmıyor.

Okul yönünden yoğun duman

Kamera daha sonra sağa çevrildiğinde Minab’daki Şecere Tayyibe İlkokulu yönünden yükselen büyük bir duman bulutu görülüyor. Görüntülerde çok sayıda kişinin saldırıdan kaçmak için bölgeden uzaklaştığı da dikkat çekiyor.

Ortadoğu’da tırmanan çatışmaların küresel enerji piyasalarını etkilemesiyle petrol fiyatları varil başına 114 doların üzerine çıkarak 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Uluslararası petrol göstergesi Brent petrolü, Asya-Pasifik piyasalarında haftanın ilk işlemlerinde yüzde 23 artarak varil başına 114 dolara yükseldi. Böylece petrol fiyatları, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından görülen seviyelerden bu yana ilk kez bu eşiği aştı.

Fiyatlardaki artış, hafta sonu Ortadoğu’da yaşanan yeni askeri gelişmelerin ardından geldi. Kuveyt Ulusal Petrol Şirketi, güvenlik gerekçesiyle petrol üretimini “ihtiyati olarak” azaltacağını açıkladı.

Piyasadan günde 20 milyon varil eksildi

Artan çatışmaların küresel petrol arzını ciddi şekilde etkilediği belirtiliyor. Uzmanlara göre bölgedeki gelişmeler nedeniyle günde yaklaşık 20 milyon varil petrol piyasadan çekilmiş durumda.

Petrol fiyatları geçen hafta da sert yükseldi. ABD ham petrol fiyatı yalnızca cuma günü yaklaşık 10 dolar artarak son yılların en büyük haftalık yükselişlerinden birini kaydetti.

Bu artış, Covid-19 pandemisinden bu yana görülen en güçlü haftalık fiyat hareketlerinden biri olarak değerlendiriliyor.

İran devlet televizyonu, öldürülen Ayetullah Ali Hamaney’in oğlu Mücteba Hamaney’in yeni dini lider olarak seçildiğini duyurdu.

Uzun süredir olası halef adayları arasında gösterilen 56 yaşındaki Mücteba Hamaney, bugüne kadar herhangi resmi bir devlet görevine atanmış değildi. Buna rağmen yıllardır İran’daki iktidar çevrelerinde etkili bir isim olarak görülüyordu.

İran Anayasası’na göre dini lideri seçme yetkisine sahip olan Uzmanlar Meclisi, yaptığı açıklamada Mücteba Hamaney’in 'güçlü oy çoğunluğuyla' seçildiğini bildirdi ve halkı yeni lider etrafında birleşmeye çağırdı.

Tahran’ın bazı bölgelerinde yeni liderin seçilmesinin ardından kutlama görüntüleri yayımlandı.