AB tarafından finanse edilen bu girişim, çöp dolu deniz tabanının temizlenmesine yardımcı oluyor ve hatta gizli mayınları tespit etmek için de kullanılabiliyor.
Ağır yük kaldırabilen robotların da aralarında bulunduğu gelecekçi teknolojiler, AB destekli bir deneme kapsamında Avrupa’nın çöple dolu sularını temizlemeye yardımcı olmak için devreye alınıyor.
REKLAM
REKLAM
SeaClear2.0 ve selefi SeaClear projesinin arkasındaki bilim insanları ve şirketler, deniz tabanına yayılmış çöpleri bağımsız olarak tespit edebilen bir drone filosu geliştirdi. Yapay zekayla çalışan, ancak insanlar tarafından denetlenen robotlar; şişeler, lastikler ve diğer atıklar gibi gündelik nesneleri de fark edebiliyor ve çöp ile kaya, bitki ve deniz canlılarını ayırt edebiliyor.
Girişim, blokun 2030’a kadar denizlerdeki çöp miktarını yaklaşık yarıya indirmeyi hedefleyen Mission Restore our Ocean and Waters misyonunun bir parçası. Fransa’nın Marsilya kentindeki bir marinada ve Almanya’da şimdiden testler yapıldı.
İlerleyen dönemde Venedik, Dubrovnik ve Tarragona’da da testler planlanıyor, ancak uzmanlar teknolojinin halen geliştirilmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.
Avrupa denizlerinde ‘muazzam miktarda çöp’ var
Hollanda’daki Delft Teknoloji Üniversitesi’nde görev yapan ve SeaClear ile SeaClear2.0 projelerinin koordinatörlüğünü yürüten Bart De Schutter, “Denizdeki çöp miktarı inanılmaz derecede fazla,” dedi.
Bu atıkların büyük bölümü yüzeyden deniz tabanına çöküyor ve çıplak gözle görülemiyor.
De Schutter, “Pek çok proje yüzeydeki çöpleri hedef alıyor, biz ise deniz tabanına bakıyoruz,” diye ekledi. “Oradaki çöpleri temizlemek önemli çünkü çevreyi kirletebiliyor.”
Plastik deniz tabanına battığında, giderek daha küçük parçalara ayrılıyor. Sonunda, temizlenmesi son derece zor olan ve yeryüzünün dört bir yanına yayılmış mikroplastiklere dönüşüyor.
Çöpleri toplayan robotlar nasıl çalışıyor?
Klasik temizlik çalışmalarında, dalgıçlar çöpleri toplamak için deniz tabanına gönderiliyor. Ağır parçalar söz konusu olduğunda, bu parçaların yüzeye çekilip çıkarılabilmesi için dalgıçların enkaza halat bağlaması gerekiyor.
Ancak bu süreç hem çok maliyetli hem de dalgıçlar için riskli. SeaClear2.0, hedef bölgelere insansız yüzey araçları göndererek bu sorunu çözmeyi hedefliyor.
Daha sonra, çöpleri tespit edip yerlerini kaydetmek için havadan gözlem yapan dronlar devreye giriyor. Ardından, bu koordinatlara gönderilen robotlar atıkları ya kavrayarak ya da vakumlayarak topluyor. Daha ağır nesneler içinse bir vinçten akıllı bir tutucu indirilebiliyor.
Araştırmacılar ayrıca, “yüzen çöp kamyonu” gibi çalışacak otonom bir şat teknesi de dahil olmak üzere ek sistemleri test ediyor. Bu tekne, dronların topladığı atıkları alıp kıyıya taşıyacak.
“Denemelerde şimdiden kauçuk lastikler, metal çitler ve gemi parçalarını çıkardık,” diyen De Schutter şunu da sözlerine ekledi: “Yüzeydeki gemideki vinci kullanarak çok daha ağır nesneleri bile kaldırabiliyoruz.”
Teknolojiyi sadeleştirmek
Testlerden olumlu sonuçlar alınsa da araştırmacılar, proje 2026’nın sonunda tamamlanmadan önce teknolojinin halen iyileştirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Her iki SeaClear projesinin de ortağı olan Fransız Subsea Tech şirketinin CEO’su Yves Chardard, “Henüz olmak istediğimiz noktada değiliz,” dedi. “Ama çok da uzak sayılmayız. Şu andaki hedef, teknolojiyi daha yalın ve kullanışlı hale getirmek.”
Araştırmacılar, robotların tarihteki savaşlardan kalma patlamamış mayınları deniz tabanında tespit etmek için de kullanılıp kullanılamayacağını inceliyor. Ekip, yıl sonuna kadar temizlik ekiplerinin Avrupa genelinde yerel yönetimlerle birlikte çalışmaya hazır hale gelmesini umuyor.