UNFPA ülke temsilcisi Euronews'e yaptığı açıklamada, Sudan'da cinsel şiddetin bir savaş silahı olarak kullanıldığını, kitlesel yerinden edilme ve kıt sağlık hizmetlerinin ortasında kadınlar ve kız çocuklarının en ağır yükü sırtlandığını söyledi.
Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ülke temsilcisi Euronews'e yaptığı açıklamada, Sudan'daki iç savaşta cinsel şiddetin eşi benzeri görülmemiş bir ölçekte silah haline getirildiğini ve toplulukları yok etmeyi amaçlayan saldırıların yükünü kadınların çektiğini söyledi.
REKLAM
REKLAM
Sudan'da Nisan 2023'te başlayan savaş, Birleşmiş Milletler'in (BM) dünyanın en yıkıcı insani krizi olarak nitelendirdiği bir hal aldı.
Uluslararası cinsel sağlık ve üreme sağlığı ajansının Sudan temsilcisi Fabrizia Falcione, çatışmaya bağlı cinsel şiddeti hiç bu kadar büyük ölçekte görmediğini belirterek, "Bu çatışmada cinsel şiddet açıkça bir savaş biçimi olarak kullanılıyor. Bunun bedelini de kadınlar ödüyor," dedi.
Çatışmanın tarafları "toplulukları parçalamak ya da bir şekilde onlarda kalıcı bir yara açmak" için cinsel şiddet uyguluyor, kadınlara ve kız çocuklarına tecavüz ediyor. Aileleri ve toplulukları bir arada tutanlar genellikle kadınlar oluyor.
Falcione, Sudan Silahlı Kuvvetleri ve Hızlı Destek Güçleri paramiliter grubu arasında ağır çatışmalara sahne olan iki Sudan bölgesi Darfur ve Kordofan'dan şiddetten kaçan yüzlerce kadın ve kız çocuğuyla tanıştı.
"Geldiklerinde, yaşadıkları tecavüz ve cinsel şiddet vakaları da dahil olmak üzere maruz kaldıkları şiddeti anlatıyorlar," dedi. "Yol boyunca doğum yapan diğer kadınları anlatan kadınlarla da tanıştım. Ne yazık ki akıbetleri bilinmiyor."
Travma ve damgalanmayla yüzleşmek
Cinsel şiddet mağdurları travma, yaralanma, cinsel yolla bulaşan hastalık riski ve istenmeyen gebeliklerle karşı karşıya kalıyor. Falcione mağdurların sıklıkla damgalanmayla da karşı karşıya kaldıklarını vurguladı.
"Cinsel şiddet ve tecavüzün topluluklar ve toplumlar üzerinde uzun vadede etkileri vardır. Tecavüz sonucu doğan ve doğacak olan çocuklar, kız çocukları, kadınlar cinsel şiddet mağduru oldukları için artık toplumun bir parçası olarak görülmeyebiliyor."
UNFPA damgalanmanın üstesinden gelmek için toplumlar, aileler, kadınlar, erkekler, erkek çocuklar ve kız çocuklarıyla birlikte çalışıyor. Falcione, nüfusun yüzde 65'inden fazlasının 24 yaşın altında olduğu bir ülkede gençlerin güçlü bir değişim aracı olduğuna inanıyor.
"Ne yazık ki cinsel şiddetle ilgili damgalama her yerde var," diyen Falcione, yerinden edilmiş kadınların en acil ihtiyaçlarının cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetleri de dahil olmak üzere temel hizmetler olduğunu belirtti. Falcione, insani yardım çalışanlarının bu hizmetleri yerinden edilme kamplarında sağladığını ancak bunların çok sınırlı kaldığını söyledi.
UNFPA, kadınlara ulaşmak için mobil sağlık birimleri ve "travmalarını diğer kadınlarla paylaşabilecekleri" ve "uzman kişiler tarafından psikososyal destek de dahil olmak üzere travmanın üstesinden gelmek için hizmet alabilecekleri" kadınlara ve kız çocuklarına özel güvenli alanlar işletiyor.
Güvenli alanlar aynı zamanda kadınların "hayatlarını yeniden yaratmak" amacıyla gelir elde etmek için yeni beceriler öğrenebilecekleri yerler olarak da hizmet veriyor.
Milyonlarca kişi yerinden edilmiş durumda
Savaşın üzerinden bin günden fazla bir süre geçmesine rağmen Sudan genelinde yaklaşık 9,3 milyon kişi ülke içinde yerinden edilmiş durumda. Bunların çoğu kadın ve çocuklardan oluşuyor.
BM'nin Uluslararası Göç Örgütü'ne (IOM) göre, yaklaşık 3 milyon kişi geldikleri bölgelere geri döndü. Sadece başkent Hartum'a 1 milyondan fazla kişi geri döndü.
Falcione, kadınların geldikleri topluluklara geri dönmek istediklerini vurguladı. Ancak bunun için iş olanakları ve temel sağlık hizmetleri gibi temel hizmetlere ihtiyaç duyuyorlar.
"Kadınlar barışın anahtarı, bu savaş kadınların savaşı değil," dedi.