İngiltere Başbakanı Starmer ateşkesi 'kırılgan' olarak nitelendirirken, ABD Başkan Yardımcısı Vance, Pakistan'daki müzakereleri dört gözle beklediğini söylüyor.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance cuma günü İran savaşını sona erdirmeyi amaçlayan müzakereler için yurt dışına giderken, İran'ı ABD ile "oynamaması" konusunda uyardı.
REKLAM
REKLAM
Başkan Donald Trump, İran'la 6 haftadır süren çatışmanın en isteksiz savunucusu gibi görünen Vance'i şimdi krize bir çözüm bulmak ve kendisinin "tüm medeniyeti" yok etme yönündeki şaşırtıcı tehdidini savuşturmakla görevlendirdi.
Uzun zamandır yabancı askeri müdahalelere şüpheyle yaklaşan ve ucu açık çatışmalara asker gönderme ihtimaline karşı açık sözlü olan Vance, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da İran ile arabuluculuk görüşmelerine öncülük etmek üzere cuma günü yola çıktı.
Vance, Pakistan'daki görüşmelere gitmek üzere Air Force Two uçağına binmeden önce gazetecilere yaptığı açıklamada "İranlılar iyi niyetle müzakere etmeye istekliyse, biz de onlara elimizi uzatmaya kesinlikle hazırız," dedi. Ancak "Eğer bizimle oynamaya çalışacaklarsa, müzakere ekibinin o kadar da anlayışlı olmadığını görecekler," diye de ekledi.
Vance ayrıca Trump'ın görüşmelerin nasıl ilerlemesi gerektiğine dair "oldukça net bazı yönergeler verdiğini" söyledi, ancak ayrıntı paylaşmadı. Kendisiyle birlikte seyahat eden gazetecilerin sorularını da kabul etmedi.
Vance'in gezisi, zayıf ve geçici ateşkesin çökmek üzere olduğu bir döneme denk geliyor. İran'ın kamuoyu önündeki talepleri ile ABD ve ortağı İsrail'in talepleri arasındaki uçurum uzlaşmaz görünüyor. Ve Vance'in iki yıl sonra seçmenlerden kendisini bir sonraki başkan yapmalarını isteyebileceği ABD'de, bu işi bitirmek için artan bir siyasi ve ekonomik baskı var.
Trump ve İsrail 28 Şubat'ta İran'a karşı savaşı başlatmadan önce Tahran'ın nükleer ve balistik silah programları ve Ortadoğu'daki silahlı vekil gruplara verdiği destekle ilgili endişeleri gidermek amacıyla İranlı müzakerecilerle üç tur dolaylı görüşmeye katılan Vance'e Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner de katılıyor.
Beyaz Saray görüşmelerin formatı -doğrudan mı yoksa dolaylı mı olacağı- hakkında çok az ayrıntı verdi ve toplantıya ilişkin özel beklentiler sunmadı.
Ancak Vance'in müzakereler için gelişi, ABD hükümetinin İran hükümetiyle üst düzey angajmanının nadir bir örneğine işaret ediyor. 1979'daki İslam Devrimi'nden bu yana en doğrudan temas, Demokrat Başkan Barack Obama'nın Eylül 2013'te İran'ın nükleer programını görüşmek üzere yeni seçilen İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'yi aramasıyla gerçekleşmişti.
Starmer ateşkesi 'kırılgan' olarak nitelendirdi
İngiltere Başbakanı Keir Starmer cuma günü Körfez ülkesine yaptığı ziyarette üst düzey Katarlı yetkililerle görüşerek İran savaşındaki "kırılgan" ateşkesi ele aldı.
Starmer, "daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu" ve "Hürmüz Boğazı'nın çözümün bir parçası olması gerektiğini" hissettiğini söyledi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'dan ayrılma tehdidine yanıt veren Starmer, Atlantik ötesi ittifakın on yıllardır üyelerini güvende tuttuğunu vurguladı ancak "daha güçlü bir Avrupa unsuru olması gerekiğini" de ekledi.
Trump ise müttefikleri "korkaklar" olarak nitelendirmiş ve NATO'nun "kağıttan bir kaplan" olduğunu savunmuştu. Çarşamba günü NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Beyaz Saray'da bir araya gelen Trump, NATO'nun ABD'nin yanında olmadığını ve ihtiyaç halinde yine olmayacağını söylemişti.
Avrupalı liderler ABD-İsrail'in İran'la savaşında kenarda kaldılar ama sallantılı bir ateşkesi desteklemek, Lübnan'daki çatışmaları bastırmak ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yardımcı olmak için seslerini duyurmaya çalıştılar.
Savaş, Avrupa'yı, kilit bir NATO müttefiki olarak ABD'ye desteğini sürdürmeye çalışan ve aynı zamanda savaşa katılmadığı ve askeri üslerini sınırlı bir şekilde kullanmayı teklif ettiği için Trump'tan zaman zaman gelen tepkilere dayanmaya çalışan huzursuz bir pozisyona soktu.
İsrail İspanya'yı Gazze'yi izleme kurulundan ihraç etti
Bu arada İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu cuma günü İspanya'yı Gazze'yi izleyen ABD liderliğindeki uluslararası kuruluşa katılmaktan men etti.
Netanyahu, "İspanya'nın defalarca İsrail'e karşı durmayı seçmesinin ardından bugün İspanya temsilcilerinin Kiryat Gat'taki koordinasyon merkezinden çıkarılması talimatını verdim," dedi.
Gazze'de Trump destekli barış anlaşmasının uygulanmasını izlemek üzere Ekim 2025'te ABD öncülüğünde çok uluslu bir yapı oluşturulmuştu. Yapının merkezi Gazze'nin güneyindeki Kiryat Gat'ta bulunuyor.
Merkezde İsrail ordusu ve diğer ülkelerden gelen heyetlerle birlikte çalışan yaklaşık 200 ABD askeri, Gazze'nin istikrara kavuşturulması ve yeniden inşasını planlıyor.
Netanyahu, İsrail karşıtı politikalara sahip hiçbir ülkenin Ortadoğu'daki çabalarda yer almasına izin vermeyeceğini de sözlerine ekledi:
"Hiçbir ülkenin bedelini ödemeden bize karşı diplomatik bir savaş yürütmesine izin verme niyetinde değilim."