Pakistan, ABD-İran görüşmelerine ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor

Pakistan, İsrail ile Hizbullah arasında karşılıklı saldırıların bu haftaki geçici ateşkesi tehlikeye atmasının ardından, İran'ın görüşmelere katılıp katılmayacağının belirsizliğini koruduğu bir ortamda, cuma günü başkentte İran ve ABD heyetlerini ağırlamaya hazırlanıyor.

REKLAM

REKLAM

Öte yandan bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, İsrail ve Lübnan'ın gelecek hafta Washington'da görüşeceğini duyurdu.

Bu açıklama, İsrail'in Tahran destekli Hizbullah militanlarına yönelik bombardımanının, kırılgan durumdaki iki haftalık ABD-İran ateşkesini bozabileceğine ilişkin uluslararası kaygıların arttığı bir dönemde geldi.

İslamabad, resmi kaynakların Tahran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve stratejik Hürmüz Boğazı'ndan ticaretin serbest akışı da dahil olmak üzere birçok hassas başlığın ele alınacağını söylediği kritik görüşmeler için hazırlıklarını sürdürüyordu.

Ancak İslamabad'da güvenlik önlemleri artırılırken ve heyetlerin konaklayacağı lüks otel olağan varlıklı misafirlerinden arındırılırken, İran tarafı görüşmelere katılımının İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını durdurmasına bağlı olabileceği mesajını verdi.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, "Savaşı sona erdirmeyi amaçlayan görüşmelerin yapılması, ABD'nin tüm cephelerde, özellikle de Lübnan'da ateşkes taahhütlerine bağlı kalmasına bağlıdır," dedi.

Bekayi, "Seyahat planı kesinleşirse heyetin bileşimi de açıklanacaktır," diye ekledi.

Buna rağmen, devlet televizyonuna göre İran Devrim Muhafızları Ordusu ateşkese bağlılığını vurguladı.

Devrim Muhafızları, "İran İslam Cumhuriyeti silahlı kuvvetlerinin, şu ana kadar ateşkes saatleri içinde hiçbir ülkeye yönelik herhangi bir saldırı başlatmadığını bilginize sunarız," açıklamasını yaptı.

Çarşamba günü, Hizbullah'ın mart ayı başında Orta Doğu'daki savaşa dahil olmasından bu yana İsrail'in Lübnan'a düzenlediği en ağır saldırılar yüzlerce kişinin ölümüne yol açtı. Bu saldırılar, yürürlüğe girmesinden 48 saat bile geçmeden Washington ile Tahran arasındaki kırılgan ateşkesi sarstı.

Pakistan, Lübnan'ın da ateşkes kapsamına dahil edilmesi gerektiğinde ısrar ederken, Washington da Beyrut'un paralel görüşmelere katılması için bastırdı.

Bir ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi, "Bakanlığın, İsrail ve Lübnan ile süren ateşkes müzakerelerini ele almak üzere gelecek hafta bir toplantıya ev sahipliği yapacağını doğrulayabiliriz," dedi.

Ne İsrail ne de Lübnan hükümeti bu görüşmeleri kamuoyu önünde doğruladı. Ancak açıklama, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun bakanlarına Hizbullah'ın silahsızlandırılmasına odaklı olarak Lübnan ile doğrudan diyalog arayışına girmeleri talimatını vermesinden kısa süre sonra geldi.

Lübnanlı bir hükümet yetkilisi AFP'ye yaptığı açıklamada, Beyrut'un İsrail ile herhangi bir müzakereye başlamadan önce ateşkes isteyeceğini söyledi.

Gece boyunca saldırılar sürdü. Tel Aviv ve İsrail'in diğer bölgelerinde hava saldırısı sirenleri çalarken, Hizbullah cuma sabahı erken saatlerde sınırın her iki tarafındaki İsrail güçlerine ve İsrail'in kuzeyindeki bir kasabaya insansız hava aracı ve roket saldırıları düzenlediğini açıkladı.

'Yanılıyorlar'

Pakistan'da başkentte birçok yol, cuma günü iki günlük resmi tatil sırasında kapatıldı. Böylece şehir, heyetlerin gelişine hazırlanırken adeta hayalet kente döndü.

İki haftalık ateşkes, binlerce kişinin ölümüne yol açan ve küresel ekonomiyi sarsan çatışmayı sona erdirmeyi amaçlayan ABD ile İranlı yetkililer arasındaki müzakerelere imkan tanımak için kabul edilmişti.

İranlı yetkililer, İsrail'in saldırılarının Pakistan'daki görüşmeleri "anlamsız hale getirdiğini" ve Lübnan'ın "ateşkesin ayrılmaz bir parçası" olduğunu söyledi.

Tahran'ın Pakistan Büyükelçisi, perşembe günü İran heyetinin günün ilerleyen saatlerinde ülkeye geleceğini belirten sosyal medya paylaşımını sildi.

Buna rağmen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in, Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner ile birlikte cumartesi günü ABD heyetine başkanlık etmesi bekleniyor.

Arabuluculuk sürecindeki yeni çatlaklar, Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif'in perşembe akşamı İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını sert sözlerle eleştirdiği paylaşımın, cuma günü saatler sonra kaldırılmasıyla ortaya çıktı.

İsrail Başbakanlık Ofisi bu açıklamaları "akıl almaz" olarak nitelendirdi ve "Bu, hiçbir hükümetten, hele hele kendisini barış için tarafsız bir arabulucu olarak sunan bir hükümetten kabul edilebilecek bir açıklama değildir," dedi.

Pakistan, İsrail'i resmen tanımıyor. Bu durum, arabulucu rolünü karmaşık hale getirebilir. Ayrıca İslamabad, ateşkesin Lübnan'ı da kapsaması için ısrar ederken, İsrail buna itiraz ediyor.

Ateşkesin tehlikeye girebileceğinden endişe eden Almanya Başbakanı Friedrich Merz de, diğer başkentlerdeki kaygılara paralel şekilde, Lübnan'daki yıkımın "barış sürecinin bütünüyle başarısız olmasına" yol açabileceği uyarısında bulundu.

Lübnan'ın ateşkes kapsamında olmadığında ısrar eden Netanyahu ise mesajının çok net olduğunu belirterek, "İsrailli sivillere karşı harekete geçen herkesi vururuz. Gerektiği her yerde Hizbullah'ı vurmaya devam edeceğiz," ifadelerini kullandı.

Trump da NBC News'e yaptığı açıklamada, İsrail'in Lübnan'daki saldırılarını "azalttığını" ve Netanyahu'nun kendisine saldırıların daha "düşük yoğunluklu" hale geleceği güvencesi verdiğini söyledi.

'İran işini çok kötü yapıyor'

Görüşmeler gerçekleşirse, temel anlaşmazlık başlıklarından biri, barış zamanında dünyanın petrolünün beşte biriyle birlikte büyük miktarda doğal gaz ve gübrenin geçtiği Hürmüz Boğazı olmaya devam edecek.

Trump, İran'ı boğazdan petrol geçişine izin verme konusunda "işini çok kötü yapmakla" ve ateşkes anlaşmasının şartlarını ihlal etmekle suçladı.

Kırılgan ateşkese ilişkin yeni endişeleri tetikleyen bir dizi sosyal medya paylaşımında Trump, Tahran'ı ayrıca bu kritik su yolundan geçen gemilere ücret dayatmamaları konusunda uyardı.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "İran, Hürmüz Boğazı'ndan petrolün geçmesine izin verme konusunda çok kötü bir iş çıkarıyor, bazıları onursuzca diyebilir. Bu bizim anlaşmamız değildi!" dedi.

MarineTraffic verileri, Gabon bayraklı MSG'nin perşembe günü boğazdan geçtiğini gösterdi. Bu gemi, ateşkesin ilan edilmesinden bu yana bunu yapan İran dışı ilk petrol tankeri oldu.