Trump'ın Fed'in başına getireceği ismin onaylanmasını fiilen engelleyen Cumhuriyetçi senatör pazar günü yaptığı açıklamada, ABD Adalet Bakanlığı'nın şu anki merkez bankası başkanı hakkındaki soruşturmasını sona erdirmesinin ardından muhalefetinden vazgeçtiğini belirtti.
Kuzey Carolina Senatörü Thom Tillis’in açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın Fed Başkanlığı için düşündüğü Kevin Warsh’un önündeki en kritik engeli kaldırdı. Uzun süredir Jerome Powell’a faiz indirimleri için baskı yapan Trump’ın, eski bir Fed yetkilisi olan Warsh’ı göreve getirme çabası, Tillis’in vetosunu çekmesiyle ivme kazandı.
REKLAM
REKLAM
Cumhuriyetçi kontrolündeki Senato Bankacılık Komitesi'nde kilit bir role sahip olan Tillis, Powell’ın 15 Mayıs’ta dolacak görev süresi öncesinde adaylık sürecini tek başına kilitleme gücüne sahipti.
"Bay Warsh'ın onaylanmasıyla yola devam etmeye hazırım. Kendisinin harika bir Fed başkanı olacağını düşünüyorum," diyen Tillis, Columbia Bölgesi ABD savcısının Fed'in milyarlarca dolarlık bina tadilatına ilişkin soruşturmasının sona erdiğini açıklamasından 2 gün sonra NBC'nin 'Meet the Press' programına konuştu. Powell'ın geçen yaz bu çalışmalar hakkında verdiği kısa kongre ifadesi de inceleme altındaydı.
Fed'in iç gözlemcisi, Cumhuriyetçi başkanın maliyet aşımları nedeniyle eleştirdiği ve daha önceki tahminlere göre 1,9 milyar dolar (yaklaşık 1,62 milyar euro) olan ve şu anda 2,5 milyar dolara (yaklaşık 2,13 milyar euro)ulaşan projeyi inceliyor. Powell temmuz ayında genel müfettişin incelemesini istemişti.
"Herhangi bir usulsüzlük olduğuna inanmıyorum. Belki projeden sorumlu birinin yetkisini aşarak aldığı yanlış bir karar gibi, 'küçük bir basiretsizlik' bulabilirler. Olabilir. Ancak bu durum cezai bir kovuşturmaya yol açmaz. Benim en başından beri asıl itirazım şuydu: Washington’daki savcıların, bu olayı Bay Powell’ın görevinden erken ayrılmasını sağlamak için bir koz olarak kullanmaya çalıştıklarını hissediyorum," ifadelerini kullanmıştı.
Haziran ayında büyük vergi ve harcama kesintileri tasarısına Medicaid indirimleri nedeniyle karşı çıktığı için Trump'ı kızdıran ve daha sonra 2026'da yeniden seçilmeyi istemeyeceğini açıklayan Tillis, Adalet Bakanlığı'ndan "davanın tamamen ve tamamen çözüldüğü ... ve bir soruşturma açılmasının tek yolunun en saygın genel müfettişlerden birinin suç duyurusu olacağı" konusunda güvence aldığını da sözlerine ekledi.
Fed liderliği için önemli bir hafta
Komite cumartesi günü Warsh'ın adaylığını çarşamba günü oylamayı planladığını açıkladı. En kıdemli Demokrat olan Massachusetts Senatörü Elizabeth Warren, "Fed'in bağımsızlığını önemsediğini iddia eden hiçbir Cumhuriyetçi, adaylık duruşmasında Başkan Trump'ın çorap kuklasından başka bir şey olmadığını kanıtlayan Kevin Warsh'ın adaylığının ilerletilmesini desteklememelidir," şeklinde bir açıklama yaptı.
Çarşamba günü Fed politika yapıcıları bir araya gelecek. Trump'ın faiz indirimi taleplerini göz ardı ederek, üst üste üçüncü toplantıda da temel faiz oranını değiştirmemeleri bekleniyor. Powell, düzenleyeceği basın toplantısında, başkan olarak görev süresi sona erdikten sonra Fed'in yönetim kurulunda kalıp kalmayacağını belirtebilir, bu alışılmadık olsa da tamamen benzeri görülmemiş bir adım değil. Böyle bir durum, Trump'ın 7 üyeli kurulda başka bir koltuk doldurma fırsatını ortadan kaldırır. Powell'ın guvernörlük görevi Ocak 2028'e kadar sürecek.
Warsh geçen hafta yapılan bir oturumda senatörlere Beyaz Saray'a hiçbir zaman faiz oranlarını düşüreceğine dair söz vermediğini belirterek, başkan olarak onaylanması halinde "bağımsız bir aktör" olma sözü verdi. Bundan saatler önce Trump'a CNBC röportajında Warsh'ın faiz oranlarını hemen düşürmemesi halinde hayal kırıklığına uğrayıp uğramayacağı sorulmuştu. Başkan ise "Hayal kırıklığına uğrarım" yanıtını vermişti.
Siyasi bir kampanyanın kısıtlamaları olmadan Tillis, Powell hakkında güçlü bir şekilde konuştu ve uzun süredir Trump'ın müttefiki olan ABD Savcısı Jeanine Pirro'nun soruşturmasını "kindar bir kovuşturma" olarak kınadı ve Fed'in uzun süredir günlük siyasetten bağımsızlığını tehdit ettiğini öne sürdü. Tillis, NBC'ye verdiği demeçte, Adalet Bakanlığı'ndan "Adalet Bakanlığı'nı Fed'in bağımsızlığını tehdit etmek için bir silah olarak kullanmadıklarını hissetmeye" ihtiyaç duyduğuna dair güvence aldığını söyledi. Dolayısıyla bu durum Bay Warsh'ın onay sürecine devam etmesini sağlayacak."
Cumartesi günü Trump'a gazeteciler tarafından Adalet Bakanlığı'nın soruşturmasının sona ermesiyle Warsh için sorunsuz bir sürecin başlayıp başlamadığı soruldu. "Sorunsuz olduğunu tahmin ediyorum" diyen Trump, adayının "harika olacağını" da sözlerine ekledi. Başkan yine de "bu büyüklükte bir binanın maliyeti ... her ne olacaksa" öğrenmek istediğini söyledi.
Trump, temmuz ayında Fed binasını ziyaret etti ve kameralar karşısında restorasyon maliyetinin 3,1 milyar dolar (2,64 milyar euro) tutacağını iddia etti. O sırada yanında duran Powell ise Trump'ın kendisine sunduğu belgeyi inceledikten sonra başkanın telaffuz ettiği bu son rakamın hatalı olduğunu belirtti.
Adalet Bakanlığı Trump muhaliflerinin peşinde
Soruşturma, Adalet Bakanlığı tarafından Trump'ın muhalifleri olarak algılanan kişiler hakkında yürütülen çok sayıda soruşturmadan biriydi. Savcıların suç teşkil eden davranışlardan şüphelenmek için bir dayanak bulmakta zorlanmaları nedeniyle aylarca ilgi çekmeyi başaramamıştı. Bakanlığın, aralarında Demokrat New York eyaleti Başsavcısı Letitia James ve eski FBI Direktörü James Comey'in de bulunduğu Trump'ın muhaliflerini kovuşturmaya yönelik diğer çabaları da başarısızlıkla sonuçlandı.
Geçtiğimiz ay bir federal yargıç, Adalet Bakanlığı'nın soruşturma kapsamında Fed'e gönderdiği mahkeme celplerini iptal etti ve bunların amacını "Powell'ı taciz etmek ve istifa etmesi için baskı yapmak" ve yeni bir başkanın önünü açmak olarak tanımladı. Powell davasına bakan bir savcı, kapalı kapılar ardında yapılan bir duruşmada hükümetin herhangi bir suç kanıtı bulamadığını kabul etmişti.
Pirro cuma günü X kanalında yaptığı açıklamada, "gerçeklerin bunu gerektirmesi halinde cezai bir soruşturmayı yeniden başlatmakta tereddüt etmeyeceğini" söyledi. Başsavcı vekili Todd Blanche ise pazar günü NBC'ye verdiği demeçte, genel müfettişin suç teşkil eden bir davranışa dair kanıt bulması halinde "soruşturma başlatılacağına şüphe olmadığını" dedi.
Warsh bir finansçı ve Fed'in eski yönetim kurulu üyesi. Trump kendisini ocak ayında aday göstermişti.