İstanbul Valiliği, 1 Mayıs nedeniyle Beyoğlu, Beşiktaş, Şişli, Fatih, Kadıköy ve Kartal’da çok sayıda yol, metro durağı, otopark ve deniz ulaşımı noktasında kısıtlama getirdi. Valilik, kararların 'marjinal grupların' eylem çağrıları nedeniyle alındığını açıkladı.
İstanbul Valiliği, 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü nedeniyle kentte geniş güvenlik önlemleri alınacağını duyurdu. Valilik, yaptığı açıklamada "marjinal grupların sosyal medya üzerinden yasa dışı eylem çağrıları yaptığını" gerekçe göstererek, Beyoğlu, Beşiktaş, Şişli, Fatih, Kadıköy ve Kartal başta olmak üzere birçok ilçede yol, durak, metro istasyonu, otopark ve deniz ulaşımı noktalarına ilişkin kısıtlamalar getirdi.
Valiliğin gece saatlerinde yaptığı açıklamaya göre, kararlar 1 Mayıs sabahı saat 05.00 itibarıyla uygulanmaya başladı.
Taksim, Şişhane ve Osmanbey metro istasyonları tüm giriş ve çıkışlarıyla birlikte kapatılırken, Kabataş-Taksim füniküler hattı, Tünel-Karaköy füniküler hattı, İstiklal Caddesi’ndeki nostaljik tramvay ve Kadıköy-Moda tramvay hattında seferler durduruldu.
Valilikten yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:
"1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nün İstanbul’da huzur içinde geçirilebilmesi için ilgili tüm birimlerimiz 7/24 çalışmalarını devam ettirmektedir. Bu doğrultuda devam eden "Sanal Devriye" çalışmaları sırasında, çeşitli marjinal grupların 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü’nü bu yıl da bahane ederek sosyal medya mecralarında yasa dışı eylem çağrıları yaptığı tespit edilmiştir.
İstanbul Valiliği olarak, İstanbul’umuzun huzurunu korumak, vatandaşlarımızın can ve mal güvenliğini sağlamak ve yasa dışı eylemlere mahal vermemek için ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun 11/C, 11/H ve ilgili maddelerinden doğan yükümlülükler gereğince bir dizi tedbir kararı almış bulunmaktayız."
Kutlamalar Kadıköy ve Kartal'da
Birçok meslek örgütü 1 Mayıs kutlamaları için Kadıköy ve Kartal’daki etkinliklere katılmaya hazırlanıyor.
Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş ise yasak kararına rağmen 1 Mayıs’ta Taksim’de olacaklarını duyurdu. Baş, "İdari makamların hukuksuz karar alma hakkı yoktur. Bu hukuksuzlukların normalleşmesine izin vermeyeceğiz," dedi.
Baş ayrıca, geçen hafta İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ve İstanbul Valiliği ile konuyu görüşmek için talepte bulunduklarını ancak kendilerine dönüş yapılmadığını söyledi.
CHP Çalışma ve Sosyal Güvenlik Politika Kurulu Başkanı Gamze Taşcıer bu senede uygulanacak olan Taksim yasağına tepki gösterdi.
Taşcıer, "Dünyanın her yerinde 1 Mayıs, kentin çeperlerinde değil, merkezinde karşılık bulur. Bu yüzden her ülkede emekçiler kentin kalbine yürür. Türkiye’de bu kalbin adı Taksim Meydanı’dır," ifadelerini kullandı.
CHP’nin 26 maddelik 1 Mayıs Manifestosu’nu da açıklayan Taşcıer, "bu yasağı yırtıp atacağız," dedi.
İstanbul’da Valiliğin izin verdiği yasal kutlama alanları ve program saatleri ise şöyle:
TKP, 12.00-19.00 saatleri arasında Kartal Meydanı’nda etkinlik düzenleyecek. Kartal’daki miting saat 15.00’te başlayacak.
DİSK, KESK, TMMOB, TTB, TDB ve İstanbul Barosu ise 10.00-17.00 saatleri arasında Kadıköy Rıhtım Meydanı’nda kutlama programı yapacak.
Valilik, izin verilen mitingler dışında İstanbul genelinde hiçbir izinsiz gösteri, yürüyüş veya protestoya izin verilmeyeceğini vurguladı.
Ankara’da ise 1 Mayıs kutlamaları için saat 11.00’de Atatürk Kültür Merkezi önünde toplanılacak. Saat 12.30’da Tandoğan Meydanı’nda miting düzenlenecek.
Taksim Meydanı siyasi ve tarihi açıdan neden önemli?
Taksim Meydanı, Türkiye’de 1 Mayıs’ın en sembolik alanlarından biri olarak görülüyor. Bunun temel nedeni, 1 Mayıs 1977’de Taksim’de düzenlenen kitlesel kutlama sırasında yaşanan ve onlarca kişinin hayatını kaybettiği saldırı.
Bu nedenle Taksim, sendikalar, meslek örgütleri ve sol partiler açısından yalnızca bir meydan değil, aynı zamanda emek hareketinin hafızasında merkezi bir yer tutuyor.
Meydan, sonraki yıllarda da 1 Mayıs kutlamaları ve yasak kararları üzerinden siyasi tartışmaların odağında kaldı.
İşçi örgütleri Taksim’i "1 Mayıs alanı" olarak görürken, yetkililer güvenlik gerekçesiyle meydandaki kutlamalara çoğu yıl izin vermedi.
Bu nedenle Taksim’e çıkma çağrıları, yalnızca bir kutlama talebi değil, aynı zamanda toplanma ve gösteri hakkı üzerinden yürüyen siyasi bir itiraz olarak öne çıkıyor.
Taksim Meydanı’nda son kitlesel ve izinli 1 Mayıs kutlaması 2012’de yapıldı. 2023’te ise Anayasa Mahkemesi, 2014 ve 2015’te Taksim’deki 1 Mayıs kutlamalarının engellenmesine ilişkin hak ihlali kararı verdi.
Anadolu’dan Avrupa’ya deniz ulaşımı kısıtlandı
Valilik kararıyla İDO, Şehir Hatları ve deniz motorlarının Anadolu yakasından Avrupa yakasına, özellikle Beşiktaş, Beyoğlu ve Fatih ilçelerindeki iskelelere yolcu ve araç taşıması yasaklandı.
Eyüp yönüne seferlerin devam edeceği, ancak Balat, Beyoğlu, Sütlüce ve Hasköy sahil hattına yapılan seferlerin iptal edileceği bildirildi.
Karar kapsamında Kadıköy İskele Meydanı’ndaki İETT otobüs peronlarının boşaltılması, bölgede otobüs bulundurulmaması ve cam durakların güvenlik tedbirleri bitene kadar kaldırılması istendi.
Taksim çevresindeki otoparklar boşaltılacak
Valilik, Taksim, Şişhane, Kabataş, Mecidiyeköy, Şişli, Saraçhane, Beşiktaş Meydan, Dolmabahçe ve Kadıköy İskelesi çevresindeki otoparkların boşaltılmasını ve araç parkına izin verilmemesini istedi.
Beyoğlu, Beşiktaş, Şişli, Fatih, Kadıköy ve Kartal ilçeleri ile Taksim Meydanı’na çıkan güzergahlarda cadde ve sokaklara araç park edilmemesi kararlaştırıldı.
Kadıköy Sahil Açık Otoparkı, Kuşdili Açık Otoparkı ve bazı İSPARK alanlarının emniyet araçları için boşaltılması talimatı verildi.
Belediyelere 'alanları steril hale getirin' talimatı
Valilik, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve ilgili ilçe belediyelerinden güvenlik önlemi alınan bölgelerdeki çöp konteynerlerinin kaldırılmasını istedi.
Muhtemel yürüyüş güzergahlarındaki taş ve benzeri maddelerin temizlenmesi, alanların "steril hale getirilmesi" ve bu bölgelerde belediyelere ait araç ve personel bulundurulmaması talep edildi.
Ayrıca seyyar satıcıların uzaklaştırılması için zabıta ekiplerinin görevlendirilmesi, Galata ve Unkapanı köprülerindeki görevlilerin hazır bulundurulması ve ihtiyaç halinde çekici araçların emniyet birimlerinin kullanımına verilmesi istendi.
Hastaneler ve nezarethaneler için sağlık ekibi talimatı
Valilik açıklamasında sağlık tedbirlerine de yer verildi. Mecidiyeköy, Şişli, Taksim, Fatih, Kadıköy ve Kartal çevresindeki hastaneler başta olmak üzere il genelindeki hastanelerin ve acil servislerin yeterli sağlık personeliyle hazır bulundurulması istendi.
İl Sağlık Müdürlüğü’ne belirlenen noktalarda ambulans, doktor ve hemşire görevlendirilmesi talimatı verildi.
Ayrıca İstanbul Emniyet Müdürlüğü’nün Vatan ve Gayrettepe hizmet binalarındaki nezarethanelerde ihtiyaç duyulması halinde görev yapmak üzere sağlık ekiplerinin ücretsiz olarak hazır bulundurulması kararlaştırıldı.
Valilik: Amaç yasa dışı eylemleri önlemek
İstanbul Valiliği, kararların 1 Mayıs’ın "huzur içinde geçirilebilmesi" için alındığını belirtti. Açıklamada, "Sanal Devriye" çalışmaları sırasında bazı grupların sosyal medya üzerinden yasa dışı eylem çağrısı yaptığının tespit edildiği savunuldu.
Valilik, önlemlerin 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu’nun ilgili maddeleri kapsamında alındığını belirterek, tedbirlerin ikinci bir duyuruya kadar süreceğini bildirdi.