İran yargısı, 2022’de Mahsa Amini’nin ahlak polisi nezaretinde ölümüyle başlayan protestolarda tutuklanan Mehrab Abdollahzade’nin idam edildiğini pazar günü duyurdu.
İran'ın kuzeybatısındaki Urmiye kentinden 29 yaşındaki Mehrab Abdollahzadeh, ülkenin yargı makamlarına göre, 2022'deki "Kadın, Yaşam, Özgürlük" hareketinin parçası olan büyük protestolar sırasında kentte gözaltına alınmasından üç yıldan fazla süre sonra, pazar günü idam edildi.
REKLAM
REKLAM
Abdollahzadeh, tamamı gönüllülerden oluşan Besiç paramiliter gücünün üyesi Abbas Fatemiye'nin öldürülmesiyle bağlantılı olarak, "yeryüzünde bozgunculuk çıkarmak" (Mofsed-e-filarz) suçlamasıyla idama mahkûm edilmişti.
İnsan hakları örgütleri, güvenlik görevlisinin öldürülmesine karıştığına dair zorla itiraf almak için cezaevinde fiziksel ve psikolojik işkenceye maruz bırakıldığını belirtiyor.
Örgütlere göre, olay yerinde çekilen görüntülerde Abdollahzadeh'in bulunmaması ve kendisinin de cinayetle ilgisi olduğunu reddetmesi nedeniyle bu itiraflar baskı altında alındı.
Mehrab Abdollahzadeh'in idamı, cumartesi günü "İsrail ile istihbari işbirliği" suçlamasıyla infaz edilen ve büyük tartışma yaratan Yaghoub Karimpour ile Nasser Bakerzadeh'in idamlarının hemen ardından geldi.
İran yargısı, Yaghoub Karimpour'un geçen yılki 12 Gün Savaşı sırasında İsrail istihbarat servisi Mossad ile işbirliği yaptığını, saldırıların koordine edilmesi için onlara hassas bilgiler gönderdiğini öne sürüyor.
Ayrıca, perşembe günü İsfahan'da Sassan Azadwar Junghani de idam edildi. Ocak ayında ülke çapındaki hükümet karşıtı gösteriler sırasında gözaltına alınan 21 yaşında bir karate şampiyonuydu.
İran yargısı, savaş koşullarını gerekçe göstererek yargılama ve infaz sürecini hızlandırdı; bu da ülkedeki yaygın insan hakları ihlallerine ilişkin kaygıları artırıyor.
Tepkiler üzerine İran yargısının başkanı Gulamhüseyin Muhsini Ejei, Tahran'ın "eli halkımızın kanına bulaşmış suçluların yargılanması ve yasal olarak cezalandırılmasında ihmalkâr davranmayacağını" belirtti.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk de yeni idam dalgasından duyduğu endişeyi dile getirerek, iktidardakilerin İran halkının haklarını ağır ve şiddetli biçimde gasp ettiğini söyledi.
BM, geçen hafta yaptığı açıklamada, İran'ın 28 Şubat'ta ülkeye karşı başlatılan ABD-İsrail savaşının başlangıcından bu yana en az 21 kişiyi idam ettiğini ve 4 binden fazlasını gözaltına aldığını bildirdi. Açıklamanın ardından en az dört kişinin daha idam edildiği duyuruldu.
Cenevre'deki BM İnsan Hakları Ofisi'nin verilerine göre 28 Şubat'tan bu yana idam edilenlerin dokuzu ocak ayındaki protestolarla bağlantılıydı. On kişi muhalif gruplara üyelik, ikisi ise casusluk suçlamaları nedeniyle idam edildi.
Kurum ayrıca, 9 Mart'tan bu yana "ulusal güvenlikle ilgili suçlamalarla İran'da gözaltına alınan kişi sayısının 4 bini aştığının tahmin edildiğini" de ekledi.