Orta Doğu’daki çatışma enerji maliyetlerini artırıp ekonomik görünümü belirsizleştirirken, BM dünya ekonomisinin 2008 küresel finans krizinden bu yana en zayıf yıllarından biriyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Avrupa ise krizden en sert etkilenen bölgeler arasında gösteriliyor.
Birleşmiş Milletler, Orta Doğu krizi ve yükselen petrol fiyatları nedeniyle bu yıl için küresel ekonomik büyüme tahminini düşürdü, enflasyon beklentisini ise yükseltti.
REKLAM
REKLAM
BM ekonomistleri, küresel gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) büyümesinin 2026’da yüzde 2,5 olacağını öngördü. Bu oran ocak ayında yüzde 2,7 olarak tahmin edilmişti. Daha olumsuz bir senaryoda büyümenin yalnızca yüzde 2,1’e kadar gerileyebileceği belirtildi.
BM Ekonomik ve Sosyal İşler Departmanı Ekonomik Analiz Direktörü Shantanu Mukherjee, bunun COVID-19 pandemisi ve 2008 küresel finans krizi dışında, bu yüzyılın en zayıf büyüme oranlarından biri olacağını söyledi.
Mukherjee, resesyona "yakın olmadıklarını" belirtti ancak milyarlarca insan için hayatın daha zor hale gelebileceği ve bazı ülkelerde ekonomilerin daralabileceği uyarısında bulundu.
Küresel enflasyonun bu yıl yüzde 3,9’a yükselmesi bekleniyor. Bu oran, ABD ve İsrail’in İran’a hava saldırıları düzenlemesinden önce ocak ayında yapılan tahminden 0,8 puan daha yüksek. İran, saldırılara petrol, doğal gaz, gübre ve diğer petrol ürünlerinin sevkiyatı için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nı kapatarak karşılık verdi.
Mukherjee, "Artan enerji fiyatları güçlü bir etken; sanayi üretimi ve ticari taşımacılık için kritik olan rafineri ürünlerinin fiyatları da öyle," dedi.
Mukherjee, tüm ülkelerin aynı enflasyon oranıyla karşılaşmayacağını vurguladı. Daha varlıklı gelişmiş ülkelerde enflasyonun 2025’te yüzde 2,6’dan 2026’da yüzde 2,9’a yükselmesi bekleniyor.
Gelişmekte olan ülkelerde ise enflasyonun yüzde 4,2’den yüzde 5,2’ye hızlanacağı tahmin ediliyor. Enerji, ulaşım ve ithal ürünlerdeki yüksek maliyetlerin reel gelirleri aşındıracağı belirtiliyor.
2026 ortasına ilişkin Dünya Ekonomik Durumu ve Beklentiler raporuna göre İran savaşının etkisi oldukça dengesiz oldu. En ağır ekonomik zarar, Basra Körfezi ülkeleri dahil 21 Arap ülkesini kapsayan Batı Asya’da yoğunlaştı.
Bölgede ekonomik büyümenin 2025’te yüzde 3,6’dan 2026’da yüzde 1,4’e sert şekilde gerilemesi bekleniyor. Bu düşüşün "yalnızca enerji şokundan değil, aynı zamanda doğrudan altyapı hasarı ile petrol üretimi, ticaret ve turizmdeki ağır aksamalardan" kaynaklandığı belirtildi.
Afrika’da ortalama büyümenin geçen yılki yüzde 4,2 seviyesinden bu yıl yalnızca hafif bir düşüşle yüzde 3,9’a gerilemesi öngörülüyor. Latin Amerika ve Karayipler’de ise büyümenin yüzde 2,5’ten yüzde 2,3’e yavaşlayacağı tahmin ediliyor.
ABD ekonomisinin bu yıl yüzde 2 büyüme ile "nispeten dirençli" kalması bekleniyor. Bu oran, büyük ölçüde 2025 seviyesiyle uyumlu.
Avrupa ise buna karşılık "daha kırılgan" görülüyor. Raporda, ithal enerjiye yüksek bağımlılığın hane halkları ve işletmeler üzerinde baskı yarattığı belirtildi. AB’de ekonomik büyümenin 2025’te yüzde 1,5’ten 2026’da yüzde 1,1’e yavaşlaması beklenirken, İngiltere’de büyümenin geçen yılki yüzde 1,4 seviyesinden bu yıl yüzde 0,7’ye düşeceği tahmin ediliyor.
Asya’da ise Çin’in çeşitlendirilmiş enerji yapısı, büyük stratejik rezervleri ve hükümet desteği tampon görevi görüyor. Çin’de ekonomik büyümenin 2025’te yüzde 5’ten bu yıl yüzde 4,6’ya gerilemesi bekleniyor.
Hindistan’ın bu yıl yüzde 6,4 büyüyerek büyük ekonomiler arasında en hızlı büyüyenlerden biri olmaya devam edeceği tahmin ediliyor. Bu oran 2025’te yüzde 7,5’ti.
BM kıdemli ekonomisti Ingo Pitterle, "Çin için soru, Hindistan ve diğer ülkelerde olduğu gibi, bu çatışmanın ve etkilerinin ne kadar süreceği. Çünkü tüm bu farklı tamponların açıkça sınırları var," dedi.