Yeni bir araştırmaya göre, Grokpedia'daki din, tarih, edebiyat ve sanat yazıları, aynı konulardaki Wikipedia makalelerine kıyasla daha fazla sağcı siteye atıfta bulunuyor.
Yeni bir araştırmaya göre, Elon Musk'ın yapay zekâ (YZ) ansiklopedisi Grokipedia, hassas konuları ele alırken sağ eğilimli kaynaklara başvuruyor.
REKLAM
REKLAM
Trinity College Dublin ve Teknoloji Üniversitesi Dublin'den araştırmacıların yürüttüğü çalışma (kaynak İngilizce), Wikipedia'daki en çok düzenlenen yaklaşık 18 bin İngilizce sayfayı inceledi ve bunları, Elon Musk tarafından geçen yıl ekim ayında kullanıma sunulan, YZ tarafından yazılan alternatif ansiklopedi Grokipedia'daki karşılık gelen maddelerle karşılaştırdı.
Araştırmaya göre din, tarih, edebiyat ve sanatla ilgili Grokipedia maddeleri, Wikipedia’daki muadillerine kıyasla daha fazla sağ eğilimli yayın organına atıf yapıyor; ancak genel olarak bakıldığında Grokipedia ve Wikipedia maddeleri benzer siyasi eğilimler sergiliyor.
Çalışma, incelenen Grokipedia maddelerinin üçte ikisinin kapsamlı biçimde yeniden kaleme alındığını ve Wikipedia’daki eşdeğerlerine göre daha az kaynağa dayandığını ortaya koydu.
Bu rapor, ocak ayında yayımlanan bir ön baskı çalışma (kaynak İngilizce)sının ardından geldi. Söz konusu çalışma da Grokipedia’ya ilişkin benzer kaygıları dile getirmiş, birçok maddede genel olarak sol eğilimli bir önyargı görülürken, tartışmalı başlıklara ilişkin bazı maddelerde sağ eğilimli içeriğin öne çıkarılabildiğini ortaya koymuştu.
Öte yandan Avrupa Komisyonu, ocak ayında Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında Musk’ın xAI şirketi hakkında bir soruşturma (kaynak İngilizce) başlattı; amaç, AB’de manipüle edilmiş müstehcen görüntüler gibi yasa dışı içeriklerin yayılıp yayılmadığını tespit etmek.
Araştırmacılar, bulguların üretken yapay zekâ sistemlerinin kamusal bilgiyi, geleneksel editoryal süreçlere kıyasla daha az görünür biçimlerde nasıl yeniden şekillendirebileceğini gösterdiğini vurguluyor.
“Wikipedia’da önyargılar insan editörler sayesinde görünür hâle geliyor ve tartışılıyor; YZ üretimli sistemler ise büyük ölçüde opak bir biçimde çalışıyor” dedi (kaynak İngilizce) çalışmanın başyazarı Saeedeh Mohammadi. “Bu da bakış açısında ya da kullanılan kaynaklarda yaşanacak kaymaların, net bir hesap verebilirlik veya editoryal denetim olmadan meydana gelebileceği anlamına geliyor.”
Yazarlar ayrıca, YZ üretimli bilgi sistemlerinin hızla yayılmasının daha geniş yönetişim sorunlarını gündeme getirdiği uyarısında bulunuyor.
Limited editoryal denetimin yanlış bilgilerin yayılmasına katkıda bulunduğu ve bunun seçimler, halk sağlığı ve toplumsal istikrar açısından somut sonuçlar doğurduğu sosyal medya platformlarında zaten gözlemlenen risklere benzer risklere dikkat çekiyorlar.
“Bilgi ekosistemimiz hızla değişiyor” dedi Trinity College Dublin’den Profesör Taha Yasseri. “Kamu denetimine büyük ölçüde kapalı kalan büyük dil modellerinin, bilgiyi kara kutu niteliğinde, büyük ölçekli biçimde yeniden üretmesine tanıklık ediyoruz.”