Rekor sıcaklıklar ve iklim değişikliği, dünyanın birçok bölgesinde kuraklıkların daha sık ve daha şiddetli yaşanmasına yol açıyor.
Fransa, haziran ayında kaydedilen rekor sıcaklıkların ülke genelinde 2 binden fazla kişinin aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetmesine yol açmasının ardından bu hafta yılın üçüncü sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya.
REKLAM
REKLAM
Fransa'da pazartesi günü (6 Temmuz) 16 bölgede turuncu alarm seviyesine geçilirken, ülkenin güneybatısının bazı kesimlerinde sıcaklıkların 40 dereceye ulaşması bekleniyor.
Kuraklık koşulları giderek ağırlaşırken, bölgelerin büyük bölümünde çeşitli seviyelerde kuraklık uyarıları uygulanıyor. Sıcak hava ve düşük yağış miktarının etkisiyle su rezervleri de kritik seviyelere yaklaştı.
1 Temmuz itibarıyla yaklaşık bir düzine bölgede en az bir yerleşim birimi, musluk suyu kullanımı açısından en yüksek seviye olan "kriz" aşamasına geçmişti. Bu kapsamda bahçe sulama, araç yıkama ve özel yüzme havuzlarının doldurulmasına yönelik kısıtlamalar getirildi.
Vatandaşlardan su tüketimine tepki
Vatandaşlar, yaşanan duruma ilişkin tepkilerini sosyal medyada dile getirirken, birçok kişi yüksek miktarda su tüketen veri merkezlerinin etkisine dikkat çekti.
La Chaîne Météo'nun Facebook paylaşımına yorum yapan bir kullanıcı, "Sebze bahçemizi, çiçeklerimizi sulama konusunda bizi kısıtlamadan önce aşırı su tüketen veri merkezlerini azaltın," ifadelerini kullandı.
Bazı kullanıcılar ise yoğun sulama gerektiren mısır üretimi ile eski ve sızıntı yapan su altyapısını yaklaşan krizin nedenleri arasında gösterdi.
Météo Basse-Normandie'nin su kısıtlamalarına ilişkin paylaşımının altında yorum yapan bir başka kullanıcı ise, "Yine iki sardunyasını sulamayı bırakmak zorunda kalacak olan sıradan çiftçi olacak. Oysa 1960'lardan kalma yer altı su şebekesi her yerde sızdırıyor. İklime uygun olmayan ürünler yetiştiren çiftçilere ise sulama için hâlâ istisnalar tanınacak. Büyük bir şaka," değerlendirmesinde bulundu.
Başka bir kullanıcı ise kısıtlamalara uyulması çağrısı yaparak, "Kullanıcıların çiçekleri ve çimleri sulamayı bırakmasının zamanı geldi. Tek bir damla su küçük görünebilir ancak herkes bunu yaparsa büyük bir kazanım olur," ifadelerini kullandı.
Kuruyan topraklar yangın riskini artırıyor
Fransa Meteoroloji Kurumu (Météo-France), haziran ayı sonunda Alsace, Aquitaine, Auvergne, Limousin ve Midi-Pyrénées bölgelerinde toprağın daha önce kaydedilen en kurak seviyelere yaklaştığını açıkladı.
Kuruyan bitki örtüsü orman yangınları için yakıt haline gelirken, güçlü rüzgarların etkisiyle büyüyen bir yangın nedeniyle Fransa'nın güneybatısında 10 bin kişi tahliye edildi. Yangında yaklaşık 4 bin 600 hektarlık alan zarar gördü.
Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, geçen hafta yaz sezonunun başlamasından bu yana yaklaşık 7 bin yangının çıktığını ve 8 bin 700 hektarlık alanın yandığını açıkladı.
World Weather Attribution tarafından haziran ayında yayımlanan hızlı değerlendirme çalışmasına göre, bu yaz yaşanan aşırı sıcaklıklar 50 yıl önce "neredeyse imkânsız" olurdu.
Araştırmacılar, benzer bir sıcak hava dalgasının 1976 yılının iklim koşullarında yaklaşık 3,5 derece daha düşük seyredeceğini belirterek, aşırı sıcaklıkların yalnızca birkaç on yıl içinde ne kadar arttığına dikkat çekti.
Fransa’nın giderek azalan su rezervleri
Fransa’daki su krizi tek başına yaşanan bir olay değil; ülkenin yenilenebilir su kaynakları istikrarlı biçimde azalıyor. 1990-2001 ile 2002-2018 dönemleri arasında yüzde 14’lük bir düşüş kaydedildi.
Daha kuru ve sıcak kışlar ile erken kar erimesi, yazın artan sıcaklıklarla birlikte buharlaşmayı artırarak bu eğilimi besliyor; buna tarımın yüksek su talebi, hane tüketimi ve Fransa'nın nükleer santrallerinin soğutma ihtiyaçları da eklenince tablo daha da ağırlaşıyor.
Hazirandaki sıcak hava dalgası sırasında, Seine ve Rhone nehirleri üzerindeki nükleer reaktörler su sıcaklığının yükselmesi nedeniyle faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldı.
Bu durum, kuraklığın yalnızca çevresel bir sorun olmadığını çarpıcı biçimde hatırlattı. IHE Delft Su Kaynakları ve Ekosistemler Bölümü’nde kuraklığa dayanıklılık profesörü olan Dr Micha Werner, “Gıda sistemlerini, enerji üretimini, ekonomileri, ekosistemleri ve insan refahını etkiliyor,” diyor.
Fransa’daki su kısıtlamaları ne kadar yaygın?
Fransa’daki kuraklık uyarıları, giderek artan bir ölçeğe dayanıyor: dikkat, uyarı, güçlendirilmiş uyarı ve kriz. En yüksek aşama, zorunlu olmayan su kullanımının neredeyse tamamını yasaklıyor.
Kısıtlamalar belediye bazında belirleniyor; bu nedenle aynı il içindeki komşu yerleşimler bile farklı kurallarla karşı karşıya kalabiliyor.
Hükümetin VigiEau platformuna göre, 1 Temmuz itibarıyla Fransa’nın ana karadaki 96 ilinin 84’ünde, musluk suyuna yönelik bir tür kısıtlama altında en az bir belediye bulunuyor. Charente-Maritime, Somme ve Haute-Corse dâhil yalnızca 12 il bu durumdan şimdilik etkilenmedi.
Tarımsal su kullanımı kısıtlamaları da hesaba katıldığında, 96 ilin 92’si etkilenmiş durumda.
Fransa Tarım Bakanlığı tarafından 3 Temmuz’da devreye alınan bir dizi acil önlem, çiftçilerin iklim değişikliğiyle bağlantılı sıklaşan aşırı hava olaylarıyla başa çıkmasına yardımcı olmayı amaçlıyor. Paket, ürün sigortası ödemelerinin hızlandırılmasını, mahsul ve hayvanlardaki zararların daha yakından izlenmesini ve olası su kısıtlamaları için daha erken planlama yapılmasını içeriyor.
Mısır, Fransa’nın suya en çok ihtiyaç duyan yaz ürünleri arasında yer alıyor ve özellikle çiçeklenme döneminde, sıcak ve kuru zamanlarda sık sık sulama gerektiriyor. Bu yılın uzayan sıcakları ve yağış eksikliği, ürün gelişiminin bu kritik aşamasına girilirken giderek daha ağır bir bedel ödetti. Tarım Bakanlığına göre, Fransa’nın mısır rekoltesinin onlarca yılın en düşük seviyesinde olması bekleniyor; yüksek sıcaklıklar ürünün yaklaşık üçte birini yok etti.
Yazın yaşanan aşırı sıcaklar, kayıtların tutulmaya başlandığı 1900’den bu yana Fransa’nın en sıcak bahar mevsiminin hemen ardından geldi. Météo-France ’a göre sıcaklıklar mevsim normallerinin 1,7 derece üzerinde seyretti, yağışlar ise ortalamanın yaklaşık yüzde 30 altında kaldı.
Bu nedenle yeraltı suyunu izleyen kurum Bureau de Recherches Géologiques et Minières (BRGM), Fransa’daki yeraltı su seviyelerinin yüzde 77’sinin şu anda düşüşte olduğunu tahmin ediyor.
Temmuzun ilk yarısı için çok az yağış öngörüldüğünden, durumun daha da kötüleşmesi bekleniyor. Ancak yetkililer, getirilen kısıtlamaların şimdilik bir kriz göstergesi değil, önleyici nitelikte olduğunu vurguluyor.
Bu ayın başında olası su kıtlığına hazırlanmak için kurulan bir hükümet komitesinin ardından, Ekolojik Dönüşüm Bakan Yardımcısı Mathieu Lefèvre, ulusal içme suyu arzında henüz herhangi bir kesinti bildirilmediğini, ancak bazı şebekelerin “zorlanmaya başladığını” söyledi.