Dört tonluk SpaceX roket parçasının Ay'a çarpmasının Dünya için herhangi bir risk oluşturmadığı belirtildi. Ancak olay, Artemis III gibi yeni Ay görevleri öncesinde uzay çöpleri ve yörünge güvenliğine ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Uzmanlar, SpaceX’e ait kontrolden çıkmış bir roket parçasının Çarşamba sabahı Ay yüzeyine çarptığını tahmin ediyor. Olayın Dünya açısından herhangi bir risk oluşturmadığı bildirildi.
REKLAM
REKLAM
Söz konusu parça, 15 Ocak 2025'te iki Ay iniş aracını uzaya taşıyan yeniden kullanılabilir Falcon 9 roketinin üst kademesinden ayrılmıştı. Görevini tamamlamasının ardından uzayda denetimsiz şekilde sürüklenen roket bölümü, yapılan hesaplamalara göre Ay’a istem dışı şekilde çarptı.
Yaklaşık bir Londra otobüsü büyüklüğünde ve 4 ton ağırlığındaki roket parçası, 2022 yılında Çin’e ait bir roket segmentinin ardından Ay’a kazaen çarptığı doğrulanan ikinci "ölü" uzay aracı olarak kayıtlara geçti.
Bilim insanları, çarpışmanın saatte yaklaşık 8 bin 700 kilometre hızla gerçekleştiğini tahmin ediyor. Çarpmanın, Ay’ın Güneş ışığı alan batı kenarında yaklaşık 27 metre çapında ve 5 metre derinliğinde yeni bir krater açtığı değerlendiriliyor.
Ancak gökbilimciler, çarpışma esnasında oluşan ve bir saniyeden kısa sürdüğü tahmin edilen ışık parlamasının son derece sönük kalması nedeniyle olayı anlık olarak doğrulayamadı. Ayrıca Ay yörüngesindeki hiçbir uzay aracının çarpma anında uygun konumda bulunmaması sebebiyle olay anına ait bir görüntü de elde edilemedi.
NASA’dan yapılan açıklamada, olayın Dünya için hiçbir tehlike teşkil etmediği vurgulanırken, bu tür çarpmaların Ay yüzeyinin incelenmesi ve uzaydaki cisimlerin takibine yönelik tekniklerin geliştirilmesi açısından bilim insanlarına kıymetli veriler sunabileceği belirtildi.
SpaceX’in Ay’a çarpma gibi bir hedefi bulunmuyordu. Ancak uzay uzmanları, Falcon 9’un üst kademesinin görev bittikten sonra Güneş etrafındaki bir yörüngeye yönlendirilmesi hâlinde bu durumun önüne geçilebileceğine dikkat çekiyor.
Bilim insanları, bu tekil olayın doğrudan bir tehdit yaratmadığını belirtse de konu, uzay çöpleri ile Dünya ve Ay çevresinde giderek yoğunlaşan enkaz kirliliğini yeniden tartışmaya açtı.
Özellikle Ay’ın Güney Kutbu’nun yeni uzay yarışının odak noktası hâline gelmesiyle birlikte uzmanlar, bölgeye yeni robotik araçlar ve astronotlar gönderilmeden önce uzay trafiği ile enkaz takibinin çok daha etkin yönetilmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX, Ay’a dönüş projelerinin en kritik aktörlerinden biri. Şirket, NASA’nın insanlı Ay görevini hedefleyen Artemis III projesi kapsamındaki iki Ay iniş aracının geliştirilmesini üstlenmiş durumda.
Yaşanan istem dışı çarpışma, SpaceX’in halka açılmasının ardından yayımladığı ilk finansal bilanço dönemine denk geldi. Şirket gelir beklentilerini aşsa da hisse senetlerinde dalgalı bir seyir izlendi.