ABD'de Yüksek Mahkeme'nin doğum yoluyla vatandaşlığı sınırlandırmaya yönelik önceki girişimini geri çevirmesinden haftalar sonra Trump, bu hakkın kapsamını yeniden daraltmak için harekete geçti.
ABD Başkanı Donald Trump, "doğum turizmi" olarak adlandırılan uygulamayı yasaklayan ve doğum yoluyla vatandaşlık hakkını kısıtlayan iki yeni başkanlık kararnamesine imza attı.
REKLAM
REKLAM
Kararnamelerden ilki, Yüksek Mahkeme’nin içtihatlarına dayanarak çocukları doğum yoluyla vatandaşlık hakkından yararlanamayacak yabancı ülke vatandaşlarının kapsamını genişletirken, ikincisi hamile kadınların çocuklarına ABD vatandaşlığı kazandırmak amacıyla ülkeye gelmelerini ve bu süreci organize eden şebekelerin faaliyetlerini doğrudan hedef alıyor.
Kararnamede ABD vatandaşlığının "ülkenin sunabileceği en büyük miraslardan biri" olduğu vurgulanırken, vatandaşlık hakkının göçmenlik yasalarının etrafından dolaşılarak elde edilemeyecek kutsal bir bağ olduğuna dikkat çekildi.
Kararnameleri imzalamasının ardından Oval Ofis'te perşembe günü açıklamalarda bulunan Trump, doğum yoluyla vatandaşlık hakkını sınırlandırmaya yönelik daha önceki girişiminin Yüksek Mahkeme engeline takılmasını eleştirerek, "Bunun yıllar önce yapılması gerekirdi ancak şimdi biz bu meseleyi hallediyoruz," dedi.
Otomatik vatandaşlığın istisnaları genişletildi
Kararname, ABD vatandaşı olmayan ebeveynlerin ABD'de dünyaya gelen bebeklerine, anne veya babadan birinin belirli kategorilere girmesi durumunda otomatik vatandaşlık verilmesini yasaklıyor. Bu kısıtlama kapsamına alınan kategoriler şunlar:
- Yabancı bir terör örgütüne üye olmak,
- Yabancı bir hükümetin çalışanı veya temsilcisi olmak,
- Hileli ve sahte yollarla vatandaşlık elde etmeye çalışmış olmak,
- Federal yasalar uyarınca vatandaşlık hakkı tanınmayan ABD topraklarında ikamet ediyor olmak.
Öte yandan, Porto Riko gibi ABD'ye bağlı bölgelerde doğan kişilerin doğum yoluyla vatandaşlık haklarının federal yasalarla güvence altında kalmaya devam edeceği belirtildi.
Metinde "doğum turizmi," yabancı uyrukluların ABD topraklarında doğum yapmak amacıyla geçici vizelerle ülkeye girişi veya bu tür girişleri kolaylaştırıcı her türlü faaliyet olarak tanımlanıyor.
Organizatörlerin yanıltıcı vaatlerle yabancı ülke vatandaşlarını yönlendirdiği, vize ve sınır yetkililerine yanlış beyanda bulunulmasını teşvik ettiği belirtilirken, bu durumun göçmenlik sisteminin güvenilirliğini zedelediği ve ulusal güvenliği olumsuz etkilediği kaydedildi.
Düzenleme doğrultusunda ABD Dışişleri Bakanlığı ile İç Güvenlik Bakanlığı’na geniş yaptırım yetkileri devredildi.
Yeni kurallar kapsamında, doğum turizmi amacıyla ülkeye girmeye çalışan kişilerin vizeleri iptal edilecek, girişleri engellenecek ve bu kişilere daimi olarak ABD'ye giriş yasağı getirilebilecek. Ayrıca geçmişte bu yönteme başvurduğu tespit edilen ya da bu amaçla seyahat planlayanların sınır dışı edilmesi için adımlar atılırken, sürece aracılık eden kurum ve bireylere karşı da idari ve cezai yaptırımlar uygulanacak.
Kararnamede sadece, insani gerekçeler veya ulusal çıkarlar doğrultusunda ilgili bakanların takdiriyle uygulanabilecek muafiyetlere açık kapı bırakıldı. Dışişleri Bakanı veya İç Güvenlik Bakanı'nın kendi takdirleriyle, insani gerekçelerle veya ulusal çıkarların gerektirdiği durumlarda belirli kişileri bu kısıtlamalardan muaf tutabileceği belirtildi.
Yüksek Mahkeme kararı sonrası 'farklı yol' hamlesi
Trump, 2025 yılında göreve geldikten hemen sonra Anayasa'nın 14. Değişikliği ile güvence altına alınan doğum yoluyla vatandaşlık hakkını genel olarak sona erdirmeyi amaçlayan bir kararname imzalamıştı. Ancak Yüksek Mahkeme, haziran ayında aldığı Trump v. Barbara kararıyla bu politikayı reddederek doğum yoluyla vatandaşlığın yürürlükte kalmaya devam ettiğine hükmetmişti.
Yönetim, mahkemenin veto kararına rağmen karardaki bazı hukuki istisnalara dayanarak doğrudan "doğum turizmi" organizasyonlarını ve geçici vize ihlallerini hedef alan yeni düzenlemeyi devreye soktu.
Göç Politikaları Enstitüsü'nün nüfus sayımı verilerine dayanan en kapsamlı tahminlerine göre, ABD'de "doğum turizmi" sonucu her yıl yaklaşık 22 bin ila 26 bin bebek dünyaya geliyor.
Öte yandan resmi kayıtlara göre, 2024 yılında ikametgahı yurt dışında bulunan annelerin ABD'de gerçekleştirdiği doğum sayısı 9 bin 600 olarak kayıtlara geçti.
Sert göç politikaları
Trump yönetimi, göreve geldiği günden bu yana sınır güvenliğini artırmaya ve yasadışı göçü engellemeye yönelik sert politikalarıyla gündeme geliyor.
Sınır dışı operasyonlarında Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza Dairesi’ne (ICE) geniş yetkiler tanıyan yönetim, bugüne kadar 3 milyondan fazla yasadışı göçmeni sınır dışı etti.
"Önce Amerika" söylemi doğrultusunda yürütülen geniş kapsamlı tedbirler yalnızca sınır dışı operasyonlarıyla sınırlı kalmadı. Trump yönetimi, 75 riskli ülkeden yapılan vize başvurularını askıya alırken, vize tarama süreçlerini sertleştirdi ve vatandaşlık testini daha katı kurallara bağladı. Ayrıca sahtecilikle vatandaşlık kazandığı tespit edilen kişilere yönelik başlatılan benzeri görülmemiş bir hamleyle 88 kişinin vatandaşlığının iptali için yargı süreci başlatıldı.
Beyaz Saray'ın paylaştığı verilere göre, yasal olmayan yollarla kamusal yardımlardan faydalandığı belirlenen 1,4 milyondan fazla göçmenin sosyal hakları kesilirken, göçmenlerin eyalet seçmen kütüklerinden silinmesi ve seçimlerde oy kullanmalarının engellenmesi amacıyla da adımlar atıldı.
Son yayınlanan kararnameler, yönetimin sahadaki bu katı tutumunun yasal çerçevedeki devamı olarak değerlendiriliyor.