Yeni bir çevre projesi okyanusları kurtarmak için insan saçından yararlanıyor. Bağışlanan saçlarla, Brezilya kıyılarını petrol sızıntısı kirliliğine karşı koruyan bariyerler yapılıyor.
Portekiz atasözünün dediği gibi: “Önce yadırganır, sonra benimsenir.” İnsan saçını okyanustaki petrolü ve plastikleri filtrelemek için bir bariyere dönüştüren projeyle tanıştığınızda da aynısı oluyor.
REKLAM
REKLAM
Şili ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerde hâlihazırda kullanılan bu teknoloji, sivil toplum kuruluşu (STK) Fiotrar’ın kurucusu Mariana Robrahn’a, projeyi Brezilya’da hayata geçirip geliştirme ilhamı verdi.
Testler ilk kez Rio de Janeiro eyaletindeki, Guanabara Körfezi’nin sularının yıkadığı Enseada de Bom Jesus’ta yapıldı; bölgede zaten bir çöp tutma bariyeri bulunuyordu.
“Bu filtreler, yüzen turuncu çöp tutma bariyerine sabitleniyor ve biz de Fiotrar bariyerini yerleştirmek için onu taşıyıcı olarak kullanıyoruz” diye açıklıyor, yeni bariyerlerin haftalık bakımından sorumlu çevre mühendisi Ana Beatriz Gonçalves.
Böylece Guanabara Körfezi’nde, mürettebatların balık tutmak için ağ attığı küçük tekneler görmek yerine, saçla doldurulmuş bir tür silindirin, yani “manta” adı verilen örtünün suya bırakılarak petrolü, biyodizeli ve diğer kirletici maddeleri tutan bir bariyer oluşturduğuna sıkça tanık olunuyor.
Kimyager Caroline Carvalho’ya göre, bariyerler denizde dört aya kadar kalabiliyor ve “gemilerden, yasa dışı deşarjlardan ve diğer kirlenme kaynaklarından” gelen kirliliği tutuyor.
Proje, kuaför salonu sayısının yüksek olduğu bir ülkede doğdu; dolayısıyla potansiyeli büyük, zira başlıca hammaddesi neredeyse tükenmez.
Peruk yapımında kullanılmayacak kesilmiş saçları bağışlayan yaklaşık on kuaför salonu, bu “ekolojik örtülerin” üretimine katkı sağlıyor.
Hayvan tüyleri de petrolü filtrelemek ve emmek için kullanılabiliyor.
STK’nın kurucusu Mariana Robrahn, saçı iyi amaçlar için kullanmaya yabancı değil; 2013 yılında, kanser hastaları için bağışlanan saçlarla peruk üretmeyi amaçlayan “Cabelegria” adlı dayanışma projesini oluşturmuştu.
Petrol, balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkiliyor
Yoğun deniz trafiği, gemilerin sürekli giriş çıkışı nedeniyle Guanabara Körfezi, onlarca yıldır farklı türlerde kirlilikten mustarip ve bu yüzden proje için seçilen test alanlarından biri oldu.
AP’ye konuşan bölge balıkçısı Sérgio Carvalho, burada yaşanan ağır kirlilik sorununa tanıklık etti.
“Ağlarla balığa çıktığımızda, balıkçılık faaliyetimizi olumsuz etkileyen çok sayıda petrol sızıntısıyla karşılaşıyoruz. Petrol yüzeyde kalıyor ama yaklaşık bir buçuk metre derinliğe kadar her şeyi etkiliyor. Balıklar kayboluyor” diyor.
Balıkçı topluluğunun ve projeye dahil olan tüm çevre örgütlerinin umudu, bu saç bariyerlerinin ekosistemlerin toparlanmasına yardımcı olması ve körfezin kirlenmesini azaltmaya katkıda bulunması.