Bu hafta Güneş tutulmasını heyecanla bekleyen çok kişi var, ancak Güneş enerjisi sektörü için bu olay biraz baş ağrıtacak.
Enerji tedarikçileri ve elektrik şebekesi operatörleri, bu hafta gerçekleşecek Güneş tutulmasının Güneş enerjisi üretimi üzerindeki etkilerine hazırlanıyor.
REKLAM
REKLAM
12 Ağustos Çarşamba günü Güneş, Batı Avrupa'nın büyük bölümünde kısmen kapanacak. İspanya'nın geniş kesimleri ile Portekiz, Grönland ve İzlanda'nın daha küçük bazı bölgelerinde ise tam Güneş tutulması yaşanacak.
Güneş enerjisinin Avrupa'nın enerji üretimindeki payının giderek büyümesi ve 2025'te AB elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 13'ünü karşılaması nedeniyle, yaklaşık iki saat sürecek tutulma elektrik üretiminde dengesizlik yaratabilir.
Güneş enerjisinin İspanya'nın elektrik üretimindeki payı ise daha da yüksek (yüzde 21-22 civarında). Ülkenin büyük bölümünde tam Güneş tutulması yaşanacağı için İspanya bu durumdan özellikle etkilenebilir.
İspanyol elektrik şebekesi operatörü Red Eléctrica de España (REE), fotovoltaik (PV) güneş enerjisi üretiminde beklenen ve kurumun "sınırlı ve geçici" olacağını öngördüğü etkinin önüne geçmek amacıyla ihtiyati tedbirler aldığını açıkladı.
Tutulma Avrupa'da akşamın erken saatlerinde, Güneş enerjisi üretiminin zaten doğal olarak düşmeye başladığı bir zamanda gerçekleşecek. Buna rağmen REE'nin hesaplamalarına göre olayın İber Yarımadası'ndaki güneş enerjisi üretimini 5 GW'a kadar azaltması bekleniyor. Bu miktar, ağustos ayında sıradan bir çarşamba günü görülen en yüksek elektrik talebinin yaklaşık yüzde 13'üne karşılık geliyor.
REE, resmi kurumlar, Avrupa'daki diğer iletim sistemi operatörleri (TSO) ve ulusal elektrik üretim ve dağıtım kontrol merkezleriyle yakın koordinasyon içinde çalıştığını belirtiyor. Kurum ayrıca olağan rezervleri ve güvenlik marjlarını artırırken durumu sürekli takip ediyor.
Avrupa Elektrik İletim Sistemi Operatörleri Ağı'na (ENTSO-E) göre Avrupa genelinde fotovoltaik elektrik üretimi 9,7 GW'a kadar azalabilir.
İngiltere'de hanelere tutulma sırasında elektrik tüketimini azaltma çağrısı
İngiltere'de büyük elektrik tedarikçilerinden Octopus Energy ise soruna farklı bir yaklaşım getirerek müşterilerini "tutulma sırasında elektriği azaltma" kampanyasına katılmaya teşvik ediyor.
Kampanyanın sloganında, "Güneş şebekeden çıktığında, sizin de aynısını yapmanızı istiyoruz," deniliyor. Tutulma sırasında normalden daha az elektrik kullanan haneler, ödül olarak pazar günü bir saat boyunca ücretsiz elektrik kullanabilecek.
Ücretsiz kullanım 16 kWh ile sınırlandırılacak. Octopus Energy bunun "normal bir evin bir saatte tüketebileceğinden çok daha fazla olduğunu, hatta küçük bir spor stadyumunun ışıklarını açık tutmaya benzediğini" belirtiyor. Kampanyaya katılmak isteyen müşterilerin şirketin ödül programına kaydolması gerekiyor.
Octopus'un teklifi yalnızca dikkat çekmeye yönelik bir kampanya değil. Elektrik şebekesinin frekansını güvenli çalışma aralığında tutabilmek, böylece sistem kapanmalarını ve elektrik kesintilerini önleyebilmek için elektrik üretimi ile tüketiminin gerçek zamanlı olarak hassas bir dengede tutulması gerekiyor.
Yenilenebilir enerji üretiminin düştüğü anda hanelerin de elektrik tüketimini azaltması, ortaya çıkan açığı kapatmak için çevreyi kirleten fosil gaz yakıtlı elektrik santrallerinin devreye alınması ihtiyacını azaltabilir.
Şirket, tutulmanın "milyonlarca insanın eve döndüğü ve elektrik talebinin yükseldiği bir anda Britanya'nın güneş enerjisi üretiminin çok büyük bir bölümünü devre dışı bırakabileceğini" belirterek girişimin şebeke üzerindeki baskıyı azaltmasını umuyor. Britanya yılın beşinci sıcak hava dalgasını yaşarken, özellikle soğutma amacıyla kullanılan elektriğe talep bu hafta oldukça yüksek olabilir.
Ancak İngiltere'nin Ulusal Enerji Sistemi Operatörü'ne (NESO) göre milyonlarca kişinin tutulmayı izlemek için dışarı çıkması nedeniyle, tutulma sırasında elektrik talebinin normal seviyelerin altına düşmesi bekleniyor.
Çarşamba akşamı Ay'ın İngiltere'nin bazı bölgelerinde Güneş'in yüzde 95'ine kadarını kapatması bekleniyor.
Portekiz'de hidroelektrik ve termik santraller yedek güç sağlayacak
Portekiz'in elektrik şebekesi operatörü Redes Energéticas Nacionais (REN), güneş tutulmasının yol açacağı güneş enerjisi üretim kaybını telafi etmek için ek enerji rezervlerini devreye sokmak zorunda kalacağını öngörüyor.
Şirket, 10 Ağustos Pazartesi günü yayımladığı açıklamada, Ulusal Elektrik Sistemi'nde arz ve talebi yeniden dengelemek için "hidroelektrik ve/veya termik üretimden ek rezervlerin devreye alınması gerekeceğini" belirtti.
Bu önlem, Portekiz ve İspanya elektrik şebekeleri arasındaki bağlantının istikrarını korumak için de gerekli olacak.
REN, güneş enerjisi üretiminde 450 MW'lık bir düşüş öngörüyor. Bu miktar toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 7'sine ve Ulusal Elektrik Sistemi'nin 18.30-20.30 saatleri için öngördüğü ortalama Güneş enerjisi üretiminin yüzde 45'ine karşılık geliyor.
Portekiz'de "neredeyse tam" bir Güneş tutulması yaşanacak. Güneş'in kapanma oranı Algarve'de yüzde 92'den Bragança belediyesinde yüzde 100'e kadar çıkacak. Guardamil köyü ise Portekiz'de tam güneş tutulmasını izlemek için en iyi nokta olarak gösteriliyor.