ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın savaş tazminatı talebine kapsamlı bir karşı taleple yanıt vermesi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına yönelik olası bir anlaşmaya ilişkin beklentileri zayıflattı.
Petrol fiyatları ve ABD Hazine tahvil getirileri, ABD ile İran arasında karşılıklı tazminat taleplerinin gündeme gelmesinin olası bir anlaşmayı daha da uzaklaştırdığı değerlendirmeleriyle yükseldi.
REKLAM
REKLAM
ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü yaptığı açıklamada, müzakere ekibine İran'dan, Tahran'ı sorumlu tuttuğu saldırılarda hayatını kaybeden veya yaralanan Amerikalılar için tazminat talep etmeleri talimatını verdiğini söyledi. Trump, taleplerin 2000 yılında USS Cole savaş gemisine düzenlenen saldırı da dahil olmak üzere onlarca yıl öncesine uzanan olayları kapsadığını belirtti.
Trump, Truth Social'daki sonraki paylaşımında talebini genişleterek İran'ın "Lübnan, Suriye, Yemen ve Gazze halklarına verdiği zarar ve neden olduğu ölümler" için de ödeme yapması gerektiğini ifade etti.
Tahran, beş ay boyunca ABD ve İsrail'in bombardımanlarına maruz kaldığını belirterek tazminat talep etmişti. İran, Washington deniz ablukasını kaldırana, yaptırımlara son verene ve dondurulmuş İran varlıklarını serbest bırakana kadar Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını söylüyor.
Brent petrolünün ön ay vadeli kontratı salı günü varil başına yaklaşık 89,8 dolardan işlem görürken, Batı Teksas türü ham petrolün (WTI) fiyatı yaklaşık 84,2 dolara yükseldi. Her iki kontratta da artış yaklaşık yüzde 2,5 oldu.
ABD tahvil piyasasında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Küresel çapta tahvil satışlarının etkisiyle ABD tahvil getirileri vade boyunca yükseldi. 2 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,25'in, 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 4,7'nin, 30 yıllık tahvil getirisi ise yüzde 5,27'nin üzerine çıktı. Tüm vadelerde getiriler yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.
Tahvil getirileri fiyatlarla ters yönde hareket ettiği için getirilerdeki yükseliş, yatırımcıların devlet tahvillerini sattığını gösteriyor. Piyasalarda, petrol fiyatlarındaki artışın enflasyonu yükselteceği ve daha yüksek faiz oranları için gerekçeleri güçlendireceği değerlendiriliyor.
Para piyasalarında, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) eylül ayında faiz artırma ihtimali yaklaşık yüzde 50 olarak fiyatlanıyor. Temmuz ayına ilişkin enflasyon verileri ise çarşamba günü açıklanacak.
ABD Hürmüz Boğazı'nda kontrol iddiasını sürdürüyor
ABD ile İran arasındaki müzakerelerin şu aşamada tıkanması, Washington'ın daha yavaş ilerleyen bir yaklaşımı tercih etmesiyle bağlantılı görünüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü yayımlanan Axios röportajında Washington'ın süreci "düşük profilde" yürüttüğünü söyledi. Trump'ın ifadesiyle ABD, müzakereleri sınırlı tutarken İran'daki enflasyonun ve ekonomik kaynakların tükenmesinin baskıyı artırmasını bekliyor. Bu açıklama, Trump'ın yeni bir askeri operasyon başlatmak yerine ekonomik baskının artmasına izin vermeye hazır olduğu şeklinde yorumlandı.
Trump, pazartesi günü Oval Ofis'te yaptığı açıklamada ise daha iddialı bir söylem kullandı. ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın "yüzde 100'ünü" kontrol ettiğini savunan Trump, bölgede yalnızca ABD Donanması'nın söz sahibi olduğunu, Amerikan güçlerinin boğazı İran'ın döşediği mayınlardan temizlediğini ve İran limanlarına uygulanan ablukayı aşmanın mümkün olmadığını ileri sürdü.
Ancak deniz taşımacılığı verileri farklı bir tablo çiziyor.
Doğrulanmış geçişler, Kpler verilerine göre, savaş öncesi günlük 130 ila 140 gemiye karşılık son dönemde günde 6 ila 11 gemi seviyesinde seyretti. Bu da beş aylık çatışma boyunca trafiğin normalin yalnızca küçük bir kısmına indiği anlamına geliyor.