Fawzi el-Mansuri, LNA kalesi sayılan bir bölgede cami önünde öldürüldü; analistler bunun Haftar ailesinin güvenlik imajına ağır darbe ve Libya’daki rakip hükümetleri birleştirmeye yönelik ABD planında gecikme anlamına gelebileceğini belirtiyor. Saldırıyı kimse üstlenmedi.
Mareşal Halife Hafter komutasındaki Libya Ulusal Ordusu’nun (LNA) askeri istihbaratının başındaki isim, Bingazi’de düzenlenen bombalı araç saldırısında öldürüldü; yetkililer saldırıyı Salı günü doğruladı.
REKLAM
REKLAM
Açıklamaya göre Fevzi el-Mansuri, aracına yerleştirilen patlayıcının gece saatlerinde yerel bir camiden ayrılırken infilak etmesi sonucu Pazartesi günü suikasta kurban gitti.
El-Mansuri, LNA’nin istihbarat yapılanmasının üst düzey isimlerinden biriydi ve Hafter ailesiyle sıkı bağlara sahipti.
2014 ile 2017 yılları arasında doğu Libya’da, terör örgütü IŞİD olarak da bilinen sözde İslam Devleti dâhil cihatçı gruplara karşı yürütülen LNA operasyonlarında kilit rol oynadı.
LNA’nin “kahraman şehit” olarak nitelediği El-Mansuri, Rusya ve Mısır’ın desteklediği, Hafter’in 2019’da başkenti Trablus’u ele geçirmeye yönelik harekâtında da önde gelen bir isimdi.
Hafter’in saldırısı ise sonunda, Türkiye’nin destek verdiği Trablus merkezli hükümete bağlı güçler tarafından püskürtüldü.
Halife’nin oğlu ve LNA Genelkurmay Başkanı Halid Hafter, yayımladığı açıklamada soruşturma başlatıldığını belirterek “İşaretler, alçakça bir terörist taktiğe işaret ediyor” dedi.
Açıklamada ayrıca “Terörizm, sadece Libya’yı değil tüm bölgeyi hedef alan bir proje” ifadesine yer verildi.
Bombalı saldırı, Hafter ailesinin kontrol ettikleri bölgelerde istikrar görüntüsü verme çabalarına darbe vurdu.
“Bu kadar sofistike bir saldırının LNA’nin kalesi sayılan bir bölgede gerçekleşmesi, grubun güvenlik siciline de ağır darbe vuruyor”, İngiltere merkezli Verisk Maplecroft’tan analist Hamish Kinnear değerlendirmesinde bulundu.
Kinnear, “Bu denli üst düzey bir ismi başarıyla hedef almak için gereken istihbarat, sorumlu aktörün kayda değer kapasitelere sahip olduğunu gösteriyor” diye ekledi.
Yetkililer, saldırının faillerini henüz tespit edemedi.
Trablus hükümeti 'terör saldırısını' kınadı
Libya, NATO’nun 2011’de Muammer Kaddafi’nin devrilmesine yardımcı olan müdahalesinden bu yana rakip yönetimler arasında bölünmüş durumda.
Şu anda iktidar için yarışan iki hükümet bulunuyor: Başbakan Abdülhamid Dibeybe’nin başında olduğu, Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Trablus yönetimi ile fiili lider olarak görülen Halife Hafter’in desteklediği Bingazi merkezli rakip yönetim.
Dibeybe, BM aracılığıyla sağlanan siyasi anlaşmanın ardından 2021’den bu yana, ancak yeni bir seçim yetkisi olmaksızın ülkeyi yönetiyor; Aralık 2021’de yapılması planlanan seçim, adayların uygunluğu ve oylamanın hukuki zemini konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle iptal edilmişti.
Hükümeti, bu yılın başlarında Trablus’taki elektrik kesintileri nedeniyle düzenlenen protestolar da dâhil olmak üzere ülkede süregelen iç muhalefetle karşı karşıya.
Eski bir Kaddafi generali ve yakın müttefiki olan Hafter, 2011 sonrası Libya’ya dönmeden önce yaklaşık yirmi yıl ABD’de sürgünde yaşamıştı; dönüşünün ardından LNA’yi ülkenin doğu ve güneyindeki başlıca askeri güç hâline getirdi.
Trablus merkezli hükümet, El-Mansuri’ye yönelik “terör saldırısını” kınayan bir açıklama yayımladı ve “Tarafların tutumları ya da ittifakları ne olursa olsun” öldürmeyi kınadığını vurguladı.
Halid’in ofisi daha sonra yaptığı açıklamada, yetkililerin “Bingazi’de sabotaj eylemleri hazırlığında olan bir terör hücresini” gözaltına aldığını bildirdi, ancak hücrenin El-Mansuri’nin öldürülmesiyle bağlantılı olup olmadığına ilişkin bilgi vermedi.
Bingazi’deki yetkililer, El-Mansuri’nin cenazesini Salı öğleden sonra kaldırdı; törene, aralarında Halid ve Saddam Hafter’in de bulunduğu üst düzey LNA yetkililerinin kamuflajlı silahlı askerlerle birlikte katıldığını gösteren fotoğraflar yayımlandı.
LNA, yaptığı açıklamada, “Terörle mücadeleyi sürdürmekten vazgeçmeyeceğimizi, Libya’nın istikrarı ve güvenliği ile kurumlarının birliği için mücadelemize devam edeceğimizi” duyurdu.
ABD Libya’nın kontrolünü Saddam’a mı devretmek istiyor?
Libya, Afrika’nın kanıtlanmış en büyük petrol rezervlerine sahip ve bu zenginlik, siyasi bölünmenin her iki tarafını da besliyor.
Yine de, LNA’nin kamuoyuna açık şekilde destek verdiği ve Washington’un arabuluculuğunda yürütülen bir plan kapsamında ülkenin yürütme organlarını birleştirme çabaları sürüyor.
Sızdırılan plan taslağına göre Başbakan Abdülhamid Dibeybe, Trablus merkezli hükümetin başında kalırken, aynı zamanda Halife’nin oğlu olan Korgeneral Saddam Hafter, muhtemelen birleşik bir başkanlık yapısının başına geçerek üst düzey ulusal yürütme görevine yükseltilecek.
Saddam Hafter, Ağustos 2025’te, operasyonel komutayı fiilen Halife’nin başlıca veliahtları arasında paylaştıran bir yeniden yapılanmanın parçası olarak LNA’de başkomutan yardımcılığına getirildi.
Kinnear, “Bunların hiçbiri Libya’yı yeniden birleştirmeye yönelik ABD planı için iyiye işaret değil” diyerek, yol haritasına göre hiçbir tarafın “kendi konumundan uzun süre memnun kalmasının pek olası olmadığını” söyledi.
“Yakında, istikrarsızlığa yol açabilecek yeni bir güç mücadelesi ortaya çıkabilir.”
Libya uzmanı Jalel Harçaui, suikastın ABD arabuluculuğundaki anlaşmayı “sekteye uğratacağını, en azından geciktireceğini” ifade etti.
Harçaui, “Anlaşma iki varsayıma dayanıyor: Birincisi, Bingazi’de güvenliğin mutlak hâkim olduğu; ikincisi ise üst düzey subaylar için, Hafter’in oğlu ve veliahtı olan Saddam’a sadakatin Bingazi kalesinde koruma garantisi anlamına geldiği” diye açıkladı.
Ancak “bir camiden çıkarken askeri istihbarat başkanını öldüren bir bombanın, bu varsayımları zayıflattığını” söyledi.
Harçaui, yeniden birleşmenin aynı zamanda “ordu içinde reform ve değişime açık olunduğunu gösteren bazı jestler gerektireceğini” sözlerine ekledi.