Taşınabilir kirlilik sensörleri, daha önce izlenmesi imkânsız olan alanları erişilebilir kılıyor; metro peronlarından okul bahçelerine kadar her yerde kullanılabiliyor.
Çoğu ülkede, hava kirliliği hâlâ insanların sağlığını tehdit eden en büyük risklerden biri. Londra'da ise durum iyileşiyor; bunda da büyük ölçüde daha sıkı ulaşım kuralları etkili.
REKLAM
REKLAM
Imperial College London'dan uzmanların yaptığı bağımsız bir analiz, en kirletici araçları trafikten uzak tutan Ultra Düşük Emisyon Bölgesi'nin (ULEZ), ince parçacık kirliliği (PM 2.5) seviyelerini dış Londra'da yüzde 31, akciğerleri tahriş eden ve trafikle bağlantılı bir gaz olan azot dioksiti ise şehir genelinde yüzde 27 azalttığını ortaya koydu.
Ancak hava kalitesi gün içinde değişebiliyor; bu durum ozon, polen ve diğer kirleticiler için de geçerli.
Hava kalitesi sensörleri yeni noktalara ulaşıyor
Bu dalgalanmaları takip etmek, yeni nesil hava kalitesi sensörleri sayesinde artık daha kolay; kompaktlar ve görece uygun fiyatlılar, ancak hâlâ on binlerce euroya mal oluyorlar.
Dr Kayla Schulte, Imperial College London'da Sosyal ve Çevresel Teknolojiler alanında araştırmacı. Saha çalışmaları, odun ya da kömür gibi yakılan materyallerden kaynaklanan parçacık kirliliğini kaydeden elde taşınabilir bir siyah karbon monitörü gibi kompakt sensörlere dayanıyor.
"Birleşik Krallık'ta siyah karbon seviyeleri burada daha düşük," diye anlatıyor Euronews Earth'e. "Ancak küresel ölçekte çok daha büyük bir sorun ve son derece yüksek sayıda ölüme katkıda bulunuyor."
Artık Birleşik Krallık başkentinin 'Breathe London' izleme ağında kullanılan bu küçük sensörler, hacimli referans cihazlarının asla gidemediği yerlere ulaşabiliyor.
"Bu tür küçük, kompakt ekipmanlara sahip olmak, kirliliği nerede ve nasıl izleyebildiğimizi gerçekten değiştiriyor," diyor Schulte ve artık hava kalitesini Londra metrosunun içinde ölçen meslektaşlarını işaret ediyor.
Boyutları, sensörlerin en çok ihtiyaç duyulan yerlere, yani kirlilik yükünü en ağır taşıyan topluluklara yerleştirilmesini de kolaylaştırıyor. Yazılım geliştiriciler ise bu ölçümleri kendi uygulama ve platformlarına aktararak, Londra'da nerede olurlarsa olsunlar insanların hava kalitesini telefonlarından gerçekten kontrol edebilmelerini sağlıyor.
Kirlilik verilerini daha anlaşılır ve erişilebilir kılmak
Schulte için bu önemli bir nokta; sensörlerin ürettiği verileri kamuoyunun gerçekten görmesi büyük önem taşıyor. "Toplumdaki belirli gruplar, özellikle sağlık sorunu olabilecek birine bakarken kirlilikle ilgili bilgilerle etkileşime geçmeye daha yatkın," diyor. Ancak, gerçek zamanlı verilerden fayda görebilecek pek çok kişi bu bilgilere hiç rastlamıyor.
Sorunun bir kısmının, bu verilerin nasıl yayımlandığıyla ilgili olduğunu savunuyor: "Hava kirliliğine dair bilgilerin sunuluş biçimi son derece karmaşık olabiliyor."
Ekibi, bunu değiştirmek için doğrudan etkilenen topluluklarla çalışıyor; öğrencilerin kendi kirlilik panolarını tasarladığı okul etkinlikleri düzenliyor ve sakinlerle birlikte, artık Londra'nın birçok semtine kurulmuş güneş enerjili kamusal hava kalitesi ekranlarından oluşan AWAIR projesi üzerinde çalışıyor.
Araştırmacılar, sensörlerin ölçebildiğiyle kamuoyunun gerçekten anlayabildiği arasındaki farkı kapatmaya çalışırken, daha fazla ekranın devreye alınması planlanıyor.