Dünya genelinde nehirler ve denizler plastikle dolup taşıyor ancak Hollanda merkezli bir şirket, hava kabarcıklarından oluşan bir 'perde' ile bunun önlenebileceğini savunuyor.
Her yıl milyonlarca ton plastik dünyanın okyanuslarına karışıyor ve nehirler bu kirliliğin ana taşınma rotasını oluşturuyor. Son yıllarda plaj temizliği ve okyanuslardan çöp toplama çalışmaları popülerlik kazansa da plastik dalgasına karşı hız yetiştiremiyor.
REKLAM
REKLAM
The Great Bubble Barrier'ın (Harika Kabarcık Bariyeri) İş Geliştirme Müdürü Anne Marieke Eveleens, Euronews Earth'e yaptığı açıklamada, "Plastik üretimi giderek artıyor," dedi. "2030 yılına kadar bunun üç katına çıkmasını bekliyoruz. Plastiğe olan talep çok yüksek. Günlük faaliyetlerimizin tamamında kullanıyoruz ama aynı zamanda kullanım ömrü bittiğinde bu plastikle ne yapacağımızı gerçekten bilmiyoruz."
Plastiklerin yüzde 10'undan daha azının geri dönüştürüldüğünü belirten Eveleens, geri kalan kısmın kazara ya da kötü atık yönetimi nedeniyle sıklıkla su yollarına karıştığına dikkat çekiyor. Okyanus temizleme operasyonlarının "yardımcı olduğunu ancak bunu gerçekten durdurmak için daha fazla çabaya ihtiyaç duyulduğunu" ifade ediyor.
Plastiğe karşı kabarcık bariyeri
The Great Bubble Barrier farklı bir yaklaşım benimsiyor: plastikleri nehirlerde ve kanallarda, henüz denize ulaşmadan yakalamak. Su yolunun yatağı boyunca delikli bir tüp döşeniyor ve bir hava pompasına bağlanarak yukarı doğru yükselen bir kabarcık perdesi oluşturuluyor. Akıntıya çapraz olarak yerleştirildiğinde, akış hem su yüzeyinde yüzen atıkları hem de su kolonunun alt seviyelerinde asılı duran maddeleri kıyıdaki bir toplama noktasına taşıyor.
Eveleens, Euronews Earth'e yaptığı açıklamada, "Balıkların geçişini engellemiyoruz, gemi trafiğini aksatmıyoruz, ama bir nehrin tüm genişliğini ve derinliğini kapsayabiliyoruz," dedi.
Kurucu ortağın verdiği bilgiye göre sistem, üniversiteler ve bağımsız araştırma enstitüleri tarafından test edilip doğrulandı ve su yüzeyindeki plastiğin yaklaşık yüzde 86'sını yakalıyor.
Eveleens, "Bu oran gerçekten oldukça sabit," diye ekledi.
Şirketin şu anda Hollanda'da Amsterdam, Katwijk ve Harlingen'de, Portekiz'de ise Vila do Conde yakınlarında çalışan bariyerleri bulunuyor, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yeni kurulumlar için de görüşmeler sürüyor.
The Great Bubble Barrier'i dünyaya yaymak
Bu teknolojiyi, özellikle dünyanın en yoğun kirlenmiş nehirlerinden bazılarının aktığı Güneydoğu Asya'ya taşımak şirketin temel hedefleri arasında yer alıyor. Eveleens, uygulamanın sadece bir mühendislik zorluğu olmadığını, aynı zamanda hükümetlerin, yerel atık yöneticilerinin ve toplulukların eş zamanlı olarak koordine edilmesini gerektirdiğini açıklıyor.
Eveleens, "İzinlerin alındığından ve toplanan atıkların birkaç metre ileride nehre geri dönmesini engelleyecek bir atık toplama sisteminin kurulu olduğundan emin olmanız gerekiyor," diyor. "Bölgedeki yerel topluluklarla birlikte çalışıyoruz; en sık bulduğumuz nesnenin ne olduğunu belirlemek ve buna yerel düzeyde bir çözüm üretip üretemeyeceğimizi anlamak için onlardan yardım istiyoruz."
Bu çok paydaşlı modelin, şu ana kadar başarılı olan her kurulumun merkezinde yer aldığını belirtiyor.
Elde edilen takdir ve ödüller, şirketin erişim alanını hızlandırmaya yardımcı oldu. Prens William'ın küresel çevre ödülü olan Earthshot Ödülü'nde finalist seçilmesiyle birlikte The Great Bubble Barrier çok daha geniş bir görünürlük kazandı.
Eveleens, "Dünyanın neresine gidersek gidelim insanlar kabarcık bariyerini duymuş oluyor," diyor. "Bu durum uluslararası alana açılmamız ve çözümümüzü ihtiyaç duyulan yerlere ulaştırmamız için bize gerçekten büyük bir itici güç sağladı."
Geleceğe bakan Eveleens, bariyerlerin dünya çapındaki büyük şehirlerde kirliliğin yoğun olduğu noktalara kurulmasını istiyor; bu sistemin sadece atık toplamakla kalmayıp, çevre politikalarına yön verecek veriler üretmesini de hedefliyor.
Eveleens, "Topladığımız tüm bu veriler, kirliliğin ilk etapta oluşmasını önlemek amacıyla yeni politikalar üretmenin de bir yolu," diyor. "Bunların dünyanın tüm kritik noktalarında uygulandığını görmek en büyük hayalim olurdu."