Washington, ABD ile Çin’in “30’a 30” planı kapsamında daha düşük vergi düşünülen ürün listelerini açıkladı; her iki yönde yıllık ticaret 30 milyar dolar. Oranlar ve başlangıç tarihi belirsiz, fakat Pekin’in listesinde ABD domuz eti, süt ürünleri ve viski var; bu, Avrupa ihracatını zorlayabilir.
Washington ve Pekin, geçen haftaki zirvede ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında varılan ticaret anlaşmasından hangi malların kazançlı çıkabileceğine ilişkin planı artık ayrıntılandırdı.
REKLAM
REKLAM
Çin’in listesi 1.619 kalem Amerikan ürününden oluşurken, ABD’nin listesinde 77 kalem Çin malı yer alıyor. Ancak taraflardan hiçbiri indirimlerin ne kadar derin olacağını ya da ne zaman yürürlüğe gireceğini açıklamadı.
Beyaz Saray, iki ülkenin söz konusu ürünleri “bu mallara karşılıklı şekilde daha düşük gümrük vergisi uygulanmasını sağlama amacıyla” değerlendireceğini bildirdi.
Listeler, tarafların hassas saymadığı malların ticaretini yönetmek üzere, aylar süren müzakerelerin ardından Trump’ın Mayıs ayındaki Pekin ziyareti sırasında kurulan ABD-Çin Ticaret Kurulu tarafından hazırlandı.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, iki ülkenin “her iki taraf için de gelecekte daha elverişli gümrük vergisi uygulamasından yararlanabilecek 30 milyar dolar (26,3 milyar avro) tutarında hassas olmayan mal ticareti” önerdiğini söyledi.
Şi, üç günlük Washington ziyaretini cuma günü tamamladı; aynı gün Beyaz Saray, iki tarafın “hassas olmayan mallar” için “öneriler” üzerinde uzlaştığını duyurdu.
Pekin, düzenlemeyi cumartesi günü teyit etti.
Bu açıklama, geçen Ekim’de Güney Kore’de, ABD ile Çin’in birbirlerinin mallarına yüzde 100’ün üzerinde gümrük vergisi uygulamasının ardından varılan ticaret ateşkesinin üzerine inşa ediliyor.
Söz konusu anlaşmanın kasım ayında sona ermesi bekleniyordu. Ancak zirvenin ardından ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, sürenin 10 Ocak’a kadar uzatıldığını doğruladı.
Et, viski ve tıbbi cihazlar
Çin’in listesinde ağırlığı, sığır eti, domuz eti, kümes hayvanları ve deniz ürünlerinden peynire, tereyağına, tahıllara, şaraba ve viskiye uzanan gıda ve tarım ürünleri oluşturuyor.
Listede ayrıca kömür ve yaklaşık 150 tür ahşap ve kereste ürünü yer alıyor. Pekin, 2027 ve 2028’de ABD’den en az 10 milyon metrik ton kömür ithal etmeyi taahhüt etti.
Tarımın ötesinde, MR cihazları, kalp pilleri, stentler ve cerrahi robotlar gibi tıbbi ekipmanları da kapsıyor. Ancak ABD’nin Çin’e en büyük tarım ihracatı kalemi olan soya fasulyesi, listede yalnızca tohumluk olarak bulunuyor.
Greer, “Tarım ürünlerinden tıbbi cihazlara kadar Başkan Trump, Çin’e yapılan ABD ihracatının yaklaşık yüzde 30’u için pazar erişimini iyileştirirken, Çin’den gelen ve ABD’nin genellikle başka ülkelerden ithal etmediği ev eşyaları, oyuncaklar ve diğer ürünlerle de Amerikan tüketicilerine fayda sağlıyor” açıklamasını yaptı.
Çok daha kısa olan ABD listesi, havai fişekler, cam ve ahşap Noel süsleri, Noel ağacı ışıkları, mikrodalga fırınlar, tost makineleri, kahve makineleri, nevresim takımları, tenis topları ve olta iğneleri gibi tüketim mallarına odaklanıyor.
Oyuncaklar da listede, ancak Wi-Fi, Bluetooth, Ethernet ya da radyo frekansı bağlantısı olanlar hariç.
Avrupa için ne anlama gelebilir?
En büyük etkiyi Avrupa ihracatçıları muhtemelen domuz eti ticaretinde hissedebilir.
S&P Global verilerine göre AB, 2025’te Çin’e yaklaşık 1,07 milyon ton domuz eti gönderdi; bu, Birlik dışına yapılan domuz eti ihracatının yaklaşık dörtte birine denk geliyor. En büyük tedarikçiler İspanya, Hollanda ve Danimarka.
Avrupa Komisyonu da daha önce Çin’in, AB’nin domuz eti ihracatında başlıca hedef pazarlardan biri olduğunu kabul etmişti.
Ancak AB domuz eti, Aralık ayından bu yana Çin’in yüzde 4,9 ile yüzde 19,8 arasında değişen anti-damping vergilerine tabi. Dolayısıyla Amerikalı rakipler için gümrük vergilerinin düşürülmesi, Avrupalı üreticileri fiyat açısından dezavantajlı konuma düşürebilir.
Süt ürünleri için de benzer bir risk söz konusu; zira Çin, Şubat ayından beri bazı AB peynir ve krema ürünlerine yüzde 7,4 ile yüzde 11,7 arasında anti-sübvansiyon vergileri uyguluyor. ABD şarabı ve viskisi, Fransız, İtalyan ve İspanyol şaraplarının yanı sıra İrlanda viskisi ve İskoç viskisiyle rekabette de güç kazanabilir.
Etki ters yönde de işleyebilir.
ABD pazarına daha ucuz Çin menşeli ev eşyaları, oyuncaklar ve spor malzemeleri girmesi, benzer ürünler üreten Avrupalı şirketlerin orada rekabet etmesini zorlaştırabilir.
Tüm bunlar, taraflardan hiçbirinin henüz ayrıntılarını açıklamadığı indirimlerin oranı ve zamanlamasına bağlı.