Washington, ABD ve Çin’in daha düşük vergi uygulayabileceği ürün listelerini açıkladı; yıllık 30 milyar doları kapsayan plan, Avrupa’nın domuz eti, süt ürünleri ve viski ihracatını sıkıştırabilir.
Washington ve Pekin, geçen haftaki zirvede ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında varılan ticaret anlaşmasından hangi ürünlerin kazançlı çıkabileceğini gösteren planı artık ayrıntılandırdı.
REKLAM
REKLAM
Çin'in listesi ABD ürünlerine ait 1.619 kalemi kapsarken, ABD listesindeki Çin malları 77 başlıkta toplanıyor; ancak taraflardan hiçbiri indirimlerin ne ölçüde olacağını ya da ne zaman yürürlüğe gireceğini açıklamadı.
Beyaz Saray, iki ülkenin söz konusu ürünleri "bu mallara karşılıklı olarak daha düşük gümrük vergisi uygulanmasını sağlama hedefiyle" değerlendireceğini bildirdi.
Listeler, iki tarafın hassas saymadığı mallardaki ticareti yönetmek üzere, aylar süren görüşmelerin ardından Trump'ın Mayıs ayındaki Pekin ziyaretinde kurulan ABD-Çin Ticaret Kurulu tarafından hazırlandı.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, iki ülkenin "her iki tarafta da gelecekte daha elverişli gümrük vergisi uygulanabilecek hassas olmayan mallarda 30 milyar dolar (26,3 milyar avro) tutarında ticaret" önerdiğini söyledi.
Şi, üç günlük Washington ziyaretini Cuma günü tamamladı; Beyaz Saray aynı gün, tarafların "hassas olmayan mallar" için "öneriler" üzerinde uzlaştığını duyurdu.
Pekin, düzenlemeyi Cumartesi günü teyit etti.
Açıklama, ABD ile Çin'in birbirlerinin mallarına yüzde 100'ün üzerinde gümrük vergileri uygulamasının ardından geçen ekimde Güney Kore'de varılan ticaret ateşkesinin üzerine inşa ediliyor.
Kasım ayında sona ermesi beklenen anlaşmanın süresinin, zirvenin ardından 10 Ocak'a kadar uzatıldığını ABD Hazine Bakanı Scott Bessent doğruladı.
Et, viski ve tıbbi cihazlar
Çin'in listesine gıda ve tarım ürünleri damga vuruyor; sığır, domuz, kümes hayvanları ve deniz ürünlerinden peynire, tereyağına, tahıllara, şaraba ve viskiye kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.
Liste, kömürün yanı sıra yaklaşık 150 kalem ahşap ve kereste ürününü de içeriyor. Pekin, 2027 ve 2028'de ABD'den en az 10 milyon ton kömür ithal etmeyi taahhüt ediyor.
Tarımın ötesinde, MR cihazları, kalp pilleri, stentler ve cerrahi robotlar gibi tıbbi ekipmanlar da yer alıyor. Ancak Çin'e yapılan en büyük ABD tarım ihracatı olan soya fasulyesi, listede yalnızca ekim amacıyla kullanılan tohum olarak görünüyor.
Greer, "Tarım ürünlerinden tıbbi cihazlara kadar Başkan Trump, Çin'e yönelik ABD ihracatının yaklaşık yüzde 30'u için pazara giriş koşullarını iyileştiriyor; aynı zamanda Çin'den gelen ve ABD'nin genelde başka ülkelerden ithal etmediği ev eşyaları, oyuncaklar ve diğer ürünlerle tüketicilere de avantaj sağlıyor" diye konuştu.
Çok daha kısa olan ABD listesi ise tüketim mallarına odaklanıyor; havai fişekler, cam ve ahşap yılbaşı süsleri, yılbaşı ağacı ışıkları, mikrodalga fırınlar, tost makineleri, kahve demleme makineleri, nevresim takımları, tenis topları ve olta iğneleri bunlar arasında.
Oyuncaklar da listede, ancak Wi-Fi, Bluetooth, Ethernet ya da radyo frekansı bağlantısı bulunan modeller kapsam dışında tutuluyor.
Avrupa için ne anlama geliyor
Avrupalı ihracatçıların olası gümrük indirimlerinin etkisini en fazla hissedebileceği alan domuz eti.
S&P Global verilerine göre AB, 2025'te Çin'e yaklaşık 1,07 milyon ton domuz eti gönderdi; bu, Birlik dışına yapılan domuz eti ihracatının yaklaşık dörtte birine karşılık geliyor. En büyük tedarikçiler ise İspanya, Hollanda ve Danimarka.
Avrupa Komisyonu da daha önce Çin'in, AB'nin domuz eti ihracatında başlıca pazarlardan biri olduğunu kabul etmişti.
Ancak AB menşeli domuz eti, Aralık ayından bu yana Çin'in yüzde 4,9 ile 19,8 arasında değişen anti-damping vergilerine tabi. Dolayısıyla Amerikalı rakipler için gümrüklerin düşmesi, Avrupalı üreticileri fiyat açısından dezavantajlı konuma itebilir.
Süt ürünleri için de benzer bir risk söz konusu; Çin, Şubat ayından bu yana bazı AB peynir ve krema ürünlerine yüzde 7,4 ile 11,7 arasında değişen anti-sübvansiyon vergileri uyguluyor. ABD menşeli şarap ve viski de Fransız, İtalyan ve İspanyol şaraplarının yanı sıra İrlanda viskisi ve Scotch ile daha güçlü rekabet edebilir.
Etkiler ters yönde de görülebilir. ABD pazarındaki daha ucuz Çin ev eşyaları, oyuncaklar ve spor malzemeleri, benzer ürünler üreten Avrupalı şirketlerin orada rekabet etmesini zorlaştırabilir.
Tüm bunlar, tarafların henüz ayrıntılandırmadığı gümrük indirimlerinin kapsamına ve zamanlamasına bağlı olacak.