Montana Üniversitesi’nde kuş gözlemi, inme sonrası iyileşmenin önemli bir parçası hâline geldi ve iletişim becerilerini doğal, stressiz bir ortamda geliştirme olanağı sunuyor, diye belirtiyor araştırmacılar.
Amerika Birleşik Devletleri'nde, Montana eyaletinde, şaşırtıcı bir hayvan inme hastalarının iyileşme sürecinin bir parçası haline geldi.
REKLAM
REKLAM
Kuzey Amerika'ya özgü bir kuş türü olan Cooper's hawk şahinleri, inme sonrası hayatta kalanlara kuş gözlemi etrafında bir araya gelme, konuşma ve bir topluluk kurma imkanı sunarak, inme sonrası sıklıkla kaybedilen iletişim becerilerini yeniden kazanmalarına yardımcı olabilir.
İnmenin en yaygın sonuçlarından biri, konuşma ve konuşulanları anlama, okuma ve yazma becerilerinin bozulması; buna afazi deniyor. Bu durum, inme geçirenlerin yaklaşık üçte birini etkiliyor; tahminlere göre her gün 11.000 kişi afazi geliştiriyor.
"Afazi, kimlik hırsızlığıdır" dedi Montana Üniversitesi'nde araştırmacı olarak çalışan Catherine Off. "Afazisi olan insanların zihinsel bir sorunu yok. Kendi zihinlerinde hâlâ kendileri. Zorluk, dil işlevlerinin değişmiş olması."
Bu etkileri azaltmayı hedefleyen Montana Üniversitesi'ndeki Yoğun Kapsamlı Afazi Programı'nın (ICAP) eş direktörlüğünü yürütüyor.
Programa katılanlar genellikle dört hafta boyunca haftada dört gün geliyor, bu da yaklaşık 80 saatlik rehabilitasyon anlamına geliyor. İnme geçiren her katılımcı, çoğunlukla konuşma ve dil bozuklukları alanında yüksek lisans yapan öğrencilerden oluşan eğitimli bir iletişim ortağı ile eşleştiriliyor; bu kişiler etkinlikler sırasında iletişimi desteklerken, içerik konusunda kuş ekolojisi uzmanları rehberlik ediyor.
"Bir şey hakkında iletişim kurmak istemeden iletişim işlevi gelişmez" dedi Off. "Artık terapi odasının dışındayız. Şunu söylüyoruz: İnsanlarla birlikte olmaktan, dışarıda olmaktan keyif alın ve iletişimin kendiliğinden gelmesine izin verin."
Afaziyle yaşayan inme sonrası hastalar için sıradan sohbetleri sürdürmek zor olabiliyor; işte burada devreye kuş gözlemi giriyor. Etkileşimi salt dile dayalı olmaktan çıkarıp işaret etme, çizim yapma ya da fotoğraflara bakma gibi daha geniş bir iletişime dönüştürüyor.
Bu yaklaşım sayesinde, araştırmacıların yeni bir makalede belirttiğine göre, inme sonrası hayatta kalanlar sözlü ifade yetileri sınırlı olduğunda bile sosyal olarak aktif kalabiliyor; makale Frontiers in Bird Science (kaynak İngilizce) dergisinde yayımlandı.
İlk sonuçlar cesaret verici olsa da araştırmacılar programın hâlâ kavramsal aşamada olduğunu, uzun vadeli etkinliğini kanıtlamak için gerekli resmî klinik kanıtları toplamak üzerinde çalıştıklarını belirtiyor.
undefined
İnme sonrası hayatta kalanların yaşam kalitesini artırmak gerekiyor
Önümüzdeki 25 yıl içinde inme görülme sıklığının ve yaygınlığının artmaya devam etmesi bekleniyor. Şu anda dünya genelinde yetişkinlerde ölüm ve engelliliğin üçüncü önde gelen nedeni ve bir kişinin hayatı boyunca inme geçirme riski son 17 yılda yüzde 50'den fazla artmış durumda.
Öte yandan, inme sonrası hayatta kalanların sayısı da artıyor; bu da yaşlandıkça yaşam kalitelerinin korunmasına duyulan ihtiyacı daha belirgin hale getiriyor.
Montana'daki araştırmacılar, yüksek kaliteli koruyucu hizmetlere, akut bakıma ve rehabilitasyona eşitsiz erişimin iyileşmeyi daha da zorlaştırdığı uyarısında bulunuyor. Kuş gözleminin erişilebilirliği artırabileceğini savunuyorlar.
"Kuşlar, bir pencereden dışarıyı seyrederek oturmaktan, benzersiz bir türü görmek için bir yürüyüş rotası planlamaya kadar giriş noktasının her şey olabildiği ender şeylerden biri" dedi üniversitenin Yaban Hayatı Biyolojisi Programı'nda kuş ekoloğu olan Victoria Dreitz.
"Bulunduğunuz yerden başlayabilirsiniz. Arka bahçenizde ne var? Mesele tam olarak bu" diye konuştu Dreitz.