Haziran sonunda çıkan orman yangınının ardından Thüringen'deki eski linyit sahasında yer altında başlayan yangın sürüyor. Yüzeyde neredeyse hiç alev görünmese de yer altındaki kömür içeren tabakalar için için yanıyor. Uzmanlar, yangının tamamen söndürülmesinin yıllar sürebileceğini belirtiyor.
Almanya'nın Thüringen eyaletinde Meuselwitz, Mumsdorf ve Falkenhain arasındaki bölgede Haziran 2026'nın sonunda orman yangını çıktığında itfaiye ekipleri, alevlerin aylar boyunca devam edeceğini henüz bilmiyordu.
REKLAM
REKLAM
Orman yangını olarak başlayan olay, zamanla yer altında devam eden bir kor yangınına dönüştü.
Thüringen'deki eski bir linyit madenciliği sahasında kömür içeren tabakalar hâlâ için için yanıyor. Uzmanlar, yangının tamamen söndürülmesinin yıllar alabileceğini değerlendiriyor.
Sorunun temelinde bölgenin geçmişi yatıyor. Geçmişte burada linyit çıkarmak için açık ocak madeni işletiliyordu.
Madencilikten geriye kalan yapılar ve malzemeler, bugün yangınla mücadeleyi önemli ölçüde zorlaştırıyor.
Yüzeyde artık neredeyse hiç alev görünmüyor, ancak topraktan duman yükselmeye devam ediyor. Yer altındaki kömür bakımından zengin tabakalar için için yanmayı sürdürüyor.
Kor yangını nedir?
Kor yangınında malzeme açık alevle yanmak yerine, düşük oksijen koşullarında için için yanar. Bu nedenle bu tür yangınları söndürmek özellikle zordur. Yangın yer altında ilerleyebilir ve uzun süre fark edilmeden devam edebilir.
Yer altındaki kor yangınını söndürmek, yüzeydeki bir orman yangınına kıyasla çok daha zor. Yangının 27 Haziran'da başlamasından bu yana yaklaşık 3 aydır kontrol altına alma çalışmaları sürüyor.
Lausitzer und Mitteldeutsche Bergbau-Verwaltungsgesellschaft'a (LMBV) göre, bölgede yangınla mücadele için yalnızca sınırlı miktarda su bulunuyor. Ayrıca güvenlik gerekçesiyle yangın bölgesine girilmesine izin verilmiyor.
Şimdilik acil durum ekipleri, yangının çevredeki ormanlık ve çayırlık alanlara daha fazla yayılmasını önlemeye odaklanıyor.
Bu amaçla yangının çevresindeki yangın şeridi 50 metreye kadar genişletildi. Çevredeki alanları nemli tutmak için yağmurlama sistemleri kullanılıyor. Dronlar da bölgeyi her gün izliyor.
İtfaiye ekipleri yüzeydeki orman yangınını söndürmeyi başardı ancak yer altındaki yangın devam ediyor.
Yangına havadan su bırakan helikopterlerin de fazla faydası olmuyor çünkü su yalnızca yüzeye ulaşabiliyor. Bu nedenle yetkililer, aylar sürecek bir söndürme ve güvenlik planı hazırladı.
İlk hedef, duman ve kötü koku oluşumunu en aza indirmek. Bu nedenle için için yanan kömür çamuru havzasının yüzeyi nemlendiriliyor.
Kömür çamuru; su, kömür tozu ve kömür parçacıklarından oluşan bir karışım. Bu malzeme onlarca yıl boyunca havzaya taşındı ve katı parçalar zaman içinde burada birikti.
LMBV'ye göre yangın bölgesinin daha sonra iki metre kalınlığında bir tabakayla kaplanması planlanıyor. Toprakla yapılacak bu kaplama, yangının oksijenle temasını keserek yanmayı durdurmayı amaçlıyor.
Yer altındaki yangına karşı önlemler
Bu çalışma için acil durum ekiplerinin yüz binlerce metreküp suya ihtiyacı olacak. Su hâlihazırda Zipsendorf'taki maden sahasının geride kalan çukurundan temin ediliyor.
Ancak sürecin başlaması birkaç hafta alacak. Öncelikle dört kilometrelik bir güzergâhta iki boru hattının döşenmesi gerekiyor. Ayrıca bir kuyu inşa edilmesi planlanıyor. Her iki projenin de kasım ayına kadar tamamlanması hedefleniyor.
LMBV yönetimi sözcüsü Bernd Sablotny, Meuselwitz'de düzenlenen bir etkinlikte yangın bölgesinin en geç Ocak 2027'de suyla doldurulmasının planlandığını açıkladı.
Sablotny, "Önlemleri mümkün olduğunca hızlı hayata geçirmek için var gücümüzle çalışıyoruz" dedi.
Ayrıca çalışmaların uzun süren izin süreçleri nedeniyle gecikmemesi gerektiğini vurguladı. Yetkili kurumların temsilcileri de bu konuda güvence verdi. Açıklamalar, çok sayıda bölge sakininin vatandaş toplantısında dile getirdiği endişelere yanıt olarak geldi.
Solunum yollarında tahriş ve kötü koku şikâyetlerinin ardından uzman ekipler havaya salınan gazları inceliyor.
Yetkililere göre yer altı suyunun etkilenmesi beklenmiyor. Dört kilometrelik boru hattının, nüfusun güvenliğini sağlamak amacıyla koruma altındaki bir doğal alandan geçirilmesine de izin verilebilecek.
Yer altındaki yangınla mücadele kapsamında ilk olarak kömür çamuru havzasının yüzeyi kontrollü biçimde nemlendirilecek. Uzun vadeli güvenlik önlemleri uygulanana kadar yangınla mücadele çalışmaları kesintisiz sürdürülecek.
Bölge sakinleri üzerindeki etkileri
Yangının yakınında ve çevredeki yerleşimlerde düzenli hava ölçümleri yapılıyor. Bölge sakinleri solunum yollarında tahriş ve kötü kokudan şikâyet etti. Rüzgârın hızına ve yönüne bağlı olarak farklı yerleşim yerleri etkileniyor.
Burgenland ilçesine göre Meuselwitz Belediyesi, ölçüm programını yürütmek üzere dışarıdan uzman ekip görevlendirmek zorunda kaldı.
Amaç, yangının halk sağlığı açısından risk oluşturup oluşturmadığını belirlemek. Ölçümlerde havadaki karbonmonoksit, oksijen, karbondioksit, metan ve hidrojen sülfür seviyeleri de kontrol ediliyor. LMBV şu ana kadar sonuçların "normal" olduğunu belirtiyor.
Elsteraue gibi diğer belediyelerde de hava kalitesi takip ediliyor.
Burgenland ilçesine göre şimdiye kadar herhangi bir anormallik tespit edilmedi. Belediye de komşu yerleşimlerle yakın iş birliği içinde çalıştığını açıkladı.
Orman yangını nasıl başladı?
27 Haziran'daki orman yangınının muhtemel nedeninin, yüksek gerilim hattı ile bir ağacın temas etmesi olduğu düşünülüyor.
Haziran sonu, Almanya'yı bu yaz etkileyen sıcak hava dalgalarından birinin yaşandığı döneme denk geldi. Bazı bölgelerde sıcaklıklar 40 derecenin üzerine çıktı.
İlk bulgulara göre yüksek sıcaklık nedeniyle elektrik hattı normalden daha fazla sarkmış ve bir ağaca temas etmiş olabilir. Bu temasın yangını başlatmış olabileceği değerlendiriliyor.
Yangın daha sonra kömür çamuru havzasına yayılarak yüzeyin hemen altındaki kömür içeren tabakaları tutuşturdu. Bu tabakalar yaklaşık üç aydır yer altında için için yanıyor.
Ancak yangının kesin nedeni hâlâ soruşturuluyor ve nihai değerlendirme henüz yapılmış değil.
Altenburger Land'deki linyit madenciliğinin mirası
Eski Phönix açık ocak madeninde linyit çıkarılıyordu. Linyit sahası, 1900'lerin hemen ardından faaliyete geçen ve 1960'lara kadar işletilen altı açık ocak işletmesine ayrılmıştı.
Madenciliğin sona ermesinin ardından Rusendorfer See ve Prößdorfer See gölleri ile Zipsendorf'taki maden çukuru oluştu. Teknik olarak bunlar "maden sonrası çukurlar" olarak adlandırılıyor.
Altenburger Land'deki linyit üretimi 1970'lerde sona erdi. Ancak çeşitli bölgelerdeki briket fabrikaları ve enerji santralleri 1990-91'e kadar faaliyet göstermeye devam etti.
Bugünkü kömür çamuru havzası da büyük ölçüde Phönix briket fabrikasının faaliyetleri sırasında oluştu. LMBV'ye göre, yaş briket üretimi sırasında büyük miktarda kömür çamuru ortaya çıkıyordu.