Bulgaristan Cumhurbaşkanı Yotova, üç ülkenin Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları durdurmak ve deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamak için ortak adımlar atması gerektiğini söyledi.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi'nin deniz güvenliği gündemiyle çarşamba günü düzenlenen olağanüstü toplantısının ardından açıklamalarda bulundu.
REKLAM
REKLAM
Konsey, 6 Ekim'de Karadeniz'de Bulgaristan açıklarında drone saldırıları sonucu Türk sahipli olduğu söylenen bir geminin batması, bir diğer geminin ise ağır hasar görmesinin ardından gerçekleştirildi. Batan geminin 10 kişilik mürettebatının tamamı hayatını kaybetmişti.
Konseyden çıkan karara göre Bulgaristan; Türkiye ve Romanya ile ortak hareket etmek için girişimde bulunacak.
Yotova, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın Karadeniz'deki güvenlik koşullarını ciddi biçimde kötüleştirdiğini söyledi. Ayrıca, Türkiye ve Romanya ile acil görüşmeler yapılması çağrısında bulundu.
NATO'dan Karadeniz'deki askeri varlığını artırması istenecek
Sofia Globe'a göre, toplantıda Bulgar hükümetinin mevcut güvenlik önlemlerini sürdürmesi ve kritik altyapının korunmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Ayrıca deniz gözetleme kapasitesinin artırılması, keşif ve izleme faaliyetlerinde insansız hava araçlarının kullanılması ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması önerildi.
Bu kapsamda NATO ve Avrupa Birliği (AB) ile işbirliği içerisinde, insansız hava araçlarını fiziksel olarak etkisiz hale getirebilen sistemlerin tedarik edilmesi de gündeme geldi.
Bulgaristan'ın NATO ve AB üyeliğinden kaynaklanan imkanlarını daha etkin kullanması gerektiğini söyleyen Yotova, Karadeniz'in güvenliği için müttefiklerden daha fazla destek talep edilebileceğini belirtti.
Yotova, NATO'nun Doğu Kalkanı (Eastern Shield) faaliyetleri kapsamında müttefiklerin Karadeniz güvenliğine katkılarının artırılmasının istenebileceğini de ifade etti.
Öneriler arasında hava ve deniz gözetleme araçlarının artırılması, kıyı savunmasının güçlendirilmesi ve ilave anti-drone sistemlerinin konuşlandırılması var.
Yotova, bu adımların Montrö Sözleşmesi'ni ihlal etmediğini savundu.
Türkiye ve Romanya ile acil görüşme çağrısı
Toplantıda alınan kararlardan biri de Bulgaristan'ın Türkiye ve Romanya ile acilen görüşmelere başlaması kararı oldu.
Yotova, üç ülkenin Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları durdurmak ve deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamak için ortak adımlar atması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı, Bulgaristan'ın Karadeniz'e kıyısı bulunan Rusya, Ukrayna, Türkiye, Romanya ve Gürcistan ile birlikte bölgesel güvenlik konusunda uzlaşma sağlanmasında aktif rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Diğer yandan, üç ülke arasında Karadeniz güvenliği konusunda halihazırda bir askeri işbirliği mekanizması mevcut. Türkiye, Romanya ve Bulgaristan, 2024'te Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu oluşturmuştu.
Avrupa Birliği'ne yeni güvenlik mekanizması önerisi
Bulgaristan, Avrupa Birliği'ne Karadeniz'de serbest ve güvenli seyrüseferi sağlayacak yeni bir çerçeve mekanizma oluşturulmasını da önerecek.
AB'nin Karadeniz stratejisinde deniz güvenliğinin temel önceliklerden biri olduğunu hatırlatan Yotova, planlanan Karadeniz güvenlik merkezinin işleyişine ilişkin daha somut adımlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Toplantıda ayrıca, Avrupa Birliği Uydu Merkezi'nin tehditleri izleme imkanlarından yararlanılması, çevresel risklerin ortaya çıkması halinde AB Sivil Koruma Mekanizması'nın devreye alınması ve olası ekonomik kayıpların karşılanması önerildi.
Bulgaristan'ın konuyu 15-16 Ekim'de düzenlenecek Avrupa Birliği zirvesinde de gündeme getirmesi planlanıyor.
Yotova, Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Denizcilik Örgütü'nden (IMO) Karadeniz'deki olayların teknik ve hukuki açıdan incelenmesi için yardım istenmesini ve bölgede seyrüsefer özgürlüğü ile güvenliğini sağlayacak bir karar alınmasını da öneriyor.