Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na ilişkin kanun teklifi TBMM'ye sunuldu

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'yla ilgili kanun teklifi, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un imzasıyla Meclis'e sunuldu.

REKLAM

REKLAM

Teklifin ilk olarak TBMM Dışişleri Komisyonu'nda ele alınması bekleniyor. Ancak komisyonun teklifi ne zaman gündemine alacağı henüz belli değil.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, sosyal medya hesabında yaptığı açıklamada, kanun teklifinin TBMM'ye sunulmasının, "üç kardeş ülke arasındaki stratejik iş birliğinin kurumsallaşması yolunda önemli bir aşama" olduğunu belirterek, "Ülkelerimiz arasında geliştirilen bu stratejik ortaklık, kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesini, savunma alanındaki ortak kabiliyetlerin artırılmasını ve bölgemizde güvenlik ve istikrarın korunmasını hedeflemektedir," dedi.

"Bölgenin meselelerinde bölge ülkelerinin sorumluluk üstlenmesini esas alan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, güvenliği ve dayanışmayı önceleyen ortak bir iradenin tezahürüdür. TBMM'deki onay sürecinin ülkemiz ve kardeş ülkelerimiz Suudi Arabistan ile Pakistan için hayırlı olmasını temenni ediyor, şimdiden emeği geçen tüm partilere ve milletvekillerine teşekkür ediyorum," diye ekledi.

Anayasaya göre uluslararası bir anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulunca onaylanması gerekiyor.

Muhalefetten eleştiri

Anlaşma, Türkiye'nin Meclis onayı tamamlanmadan "sahada uygulanmaya başladığı" ve ülkeyi "Yemen'deki savaşa dahil edebileceği" yönündeki muhalefetin eleştirilerine konu oluyor. Anlaşmanın reddedilmesi çağrısında bulunan muhalefet partileri, olası askerî ve güvenlik sonuçları hakkında daha ayrıntılı bilgi verilmesini talep ediyor.

Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) geçen hafta TBMM Genel Kurulu'na sunduğu genel görüşme önergesinde, anlaşmanın yaratabileceği güvenlik risklerinin incelenmesi ve Meclis'in anayasal denetim rolünün işletilmesi istendi. Önerge, Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) ve Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) milletvekillerinin oylarıyla reddedildi.

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da anlaşmayı sorgulayarak, "Türkiye, neden sınırları, tehdidi ve nihai maliyeti belirsiz, yeni bir askeri yükümlülüğün içine sokulmaktadır? Bugünün müşriklerinin menfaati için, Peygamber Ocağı'nın neferi Mehmetçiğin ayağına taş değdirmemek için elimizden gelen her şeyi yapacağız. Sesime kulak verin, burayı iyi dinleyin: Mehmetçik, vakfın şirketine satmaya kalktığınız Aramco'nun koruması değildir" ifadelerini kullandı.

AK Parti cephesinden ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ihtiyaç duyulması halinde TBMM Genel Kurulu'nda anlaşma hakkında milletvekillerine bilgi verebileceği belirtildi.

Öte yandan, Suudi Arabistan'a askerî destek konusu Mısır'da da gündemde. Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın tarafı olmayan Mısır, olası genişleme kapsamında adı geçen ülkeler arasında bulunuyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmanın imzalanmasının ardından Mısır'ı “doğal ortak” olarak nitelendirmişti. Ankara da anlaşmanın başka ülkelerin katılımına açık olduğunu vurgulamıştı.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik saldırıları karşısında, krallığın talep etmesi halinde savunmasına destek verilmesi için parlamentodan yetki istedi.

AFP'nin iki Mısırlı milletvekiline dayandırdığı habere göre, parlamentoda yapılan görüşmelerin ardından oylama ertelendi. Mısır'ın sağlayabileceği askerî desteğin biçimi ve kapsamı hakkında ise henüz ayrıntı açıklanmadı.

Mekke Savunma Anlaşması

Anlaşma, Suudi Arabistan'ın Yemen'deki Husiler tarafından düzenlenen saldırılar karşısında güvenliğini güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde imzalandı. Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan, ortak güvenliklerini güçlendirme ve bölgede barış, güvenlik ve istikrarı destekleme yönündeki kararlılıklarını anlaşma metninde ortaya koydu.

Üç ülkenin, taraflardan birine yönelik silahlı saldırıyı tümüne yapılmış sayan bir kolektif savunma ilkesi üzerinde uzlaştığı belirtiliyor. Anlaşmada ayrıca, ABD ile İran arasındaki çatışmanın çözümüne yönelik çabalara katkıda bulunma taahhüdü de yer alıyor.

Anlaşmanın, NATO'nun kolektif savunma ilkesine benzer biçimde, taraflardan birine yönelik silahlı saldırının tüm taraflara yapılmış sayılmasını öngördüğü belirtiliyor. Üç ülke ayrıca ABD ile İran arasındaki çatışmanın çözümüne yönelik çabalara katkıda bulunma taahhüdünde bulundu.