İngiltere’de yıllık enflasyon eylülde, akaryakıt fiyatlarındaki sıçrama nedeniyle beklentileri aşarak yüzde 3,5’e çıktı; bütçe açıklamasına bir hafta kala kamu borcu da 3 trilyon sterlini geçti.
Birleşik Krallık'ta yıllık tüketici fiyat enflasyonu, İstatistik Ofisi'nin (ONS) verilerine göre, Ağustos ayında kaydedilen yüzde 3,1'den Eylül 2026'da yüzde 3,5'e yükselerek Ekim 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
REKLAM
REKLAM
Beklenenden yüksek gelen veri, 28 Ekim'de yıllık bütçesini açıklamaya hazırlanan ve yaşam maliyeti baskılarına eğilmesi beklenen İşçi Partisi hükümetinin sunumundan bir hafta önce geldi.
Artış büyük ölçüde akaryakıt fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandı. ABD-İran savaşı benzin ve motorin fiyatlarını yukarı çekerken, Eylül ayında ortalama dizel fiyatları Temmuz 2022'den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı.
ONS'ye göre ulaştırma, özellikle de motorlu taşıt yakıtları, yıllık enflasyondaki değişime en büyük yukarı yönlü katkıyı sağladı. Ulaştırma fiyatları yıllık bazda yüzde 6,6 artarak bir önceki ayın yüzde 4,6'lık artışının üzerine çıktı.
Yıllık hizmet enflasyonu yüzde 3,7'ye hızlandı. Konut ve hanehalkı hizmetleri ile iletişim maliyetleri sırasıyla yıllık bazda yüzde 5,3 ve yüzde 5,8 yükseldi. Gıda enflasyonu ise yüzde 1,3 ile değişmedi.
Enerji ve gıda gibi oynak kalemlerin hariç tutulduğu çekirdek TÜFE enflasyonu yüzde 2,6'dan yüzde 2,8'e çıktı. Ağustos ayına kıyasla tüketici fiyatları ise önceki ay kaydedilen yüzde 0,5'lik artışın ardından yüzde 0,4 yükseldi.
“Enerji fiyat tavanı Ekim ayında hafifçe yükseldi; hanehalkları gelecek yılın başında daha da büyük bir artışa hazırlıklı,” dedi AJ Bell'in finansal analiz başkanı Danni Hewson. Hewson, beklentilerin hem artan hizmet maliyetlerinden hem de işletmelerin üretimde kullandığı hammaddelerin fiyatlarındaki belirgin yükselişten, buna ek olarak söz konusu malların nakliye maliyetlerindeki sıçramadan etkilendiğini söyledi.
“Önümüzdeki aylarda hayatımızı finanse etmenin giderek zorlaşacağını bilmek, tüketici güvenini etkileyecek,” diye konuştu Hewson.
İngiltere Merkez Bankası'nın, 5 Kasım'daki bir sonraki toplantısında 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırmasına kesin gözüyle bakılıyor. Bu adım, enflasyon baskılarının yeniden artmasıyla Avrupa Merkez Bankası ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) yaptığı artışları takip edebilir.
“Kasım ayında bir artış yapılacağına ilişkin piyasa beklentisi artık neredeyse yüzde 100'e ulaştı; yıl sonundan önce ikinci bir artış olma olasılığı ise yüzde 50'nin üzerinde,” dedi Hewson.
Birleşik Krallık merkez bankasının mevcut politika faizi yüzde 3,75 seviyesinde bulunuyor; bankanın enflasyon hedefi ise yüzde 2.
İngiltere'nin borçlanması artarken kamu borcu 3 trilyon sterlini aşıyor
Ayrı yayımlanan bir veride ONS, Eylül 2026'da kamu borçlanmasının yaklaşık 25 milyar sterline (29,8 milyar avro) ulaştığını açıkladı.
Birleşik Krallık kamu sektörünün net borçlanması Eylül ayında 24,5 milyar sterlin (29,2 milyar avro) oldu; bu, geçen yılın aynı ayına göre 1,8 milyar sterlin (2,1 milyar avro) daha yüksek ve piyasa beklentilerinin üzerinde.
ONS, daha yüksek borçlanmanın, “aralarında artan borç faizi ödemelerinin de bulunduğu harcamaların, enflasyonun etkilerini de yansıtacak şekilde hükümet gelirlerinden daha hızlı artmasından” kaynaklandığını belirtti.
Bu gelişme, küresel tahvil piyasalarındaki son satış dalgasının getirileri yukarı çekerek ABD, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık'ın da aralarında bulunduğu büyük ekonomiler için borçlanmayı daha pahalı hale getirdiği bir döneme denk geliyor. İngiltere'nin 10 yıllık devlet tahvili getirileri Eylül ayı sonunda yüzde 5,4'ün hemen altında seyrederken, aynı ayın başlarında son 19 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı.
Öte yandan, Nisan-Eylül 2026 döneminde İngiliz hükümetinin borçlanması 97,8 milyar sterline (116,5 milyar avro) ulaştı; bu, geçen yılın aynı döneminin biraz altında olsa da gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3,1'ine karşılık geliyor. Ancak bu tutar, Bütçe Sorumluluğu Ofisi'nin öngördüğünden 6 milyar sterlin (7,1 milyar avro) daha yüksek.
Eylül 2026 sonunda kamu sektörünün net borcunun, ilk kez 3 trilyon sterlini (3,57 trilyon avro) aştığı geçici olarak tahmin edildi. Ancak ONS'ye göre borcun ekonomiye oranı bir yıl öncesine kıyasla daha düşük.
Borç, GSYH'nin yüzde 94'üne denk gelirken, bu oran geçen yıl yüzde 94,7 idi.