Fed, ara seçimler öncesi faizi sabit tuttu: İki üyeden artış isteği

ABD Merkez Bankası (Fed) Çarşamba günü gösterge faiz oranını yüzde 3,75 ile 4 arasında sabit tuttu; böylece Eylül ayında üç yıl aradan sonra ilk kez borçlanma maliyetlerini yükselttikten sonra bir mola vermiş oldu.

REKLAM

REKLAM

Buna karşın, para politikası yapıcıları 10'a karşı 2 oyla bölündü; ABD Başkanı Donald Trump'ın görevden almaya çalıştığı Fed guvernörü Lisa Cook ile Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack, faizin bir çeyrek puan daha artırılması yönünde oy kullandı.

Karar, Amerikalıların ara seçimler için sandığa gitmesine bir haftadan az süre kala alındı. Enflasyon yüzde 3,7 seviyesinde, enerji fiyatları yüksek seyrederken, piyasalar merkez bankasının Aralık ayında bir artışa daha gideceğini hâlâ bekliyor.

Bu görüş ayrılığı, Eylül ayında faiz artırımına oybirliğiyle karar veren Fed'in faiz belirleme komitesinde yaşanan değişime işaret ediyor.

Dallas Fed Başkanı Lorie Logan, daha yüksek faizlere destek vereceği öngörülen isimler arasındayken, bu kez kararı destekleyenler arasında yer aldı. Bazı ekonomistler, karşı oyların, komitede daha sıkı para politikasına desteğin sürdüğünü göstererek Fed Başkanı Kevin Warsh'a bile yardımcı olabileceğini savunmuştu.

Açıklamasında Fed, "enflasyon yüksek kalmaya devam ediyor" ifadesini kullanarak, daha fazla veri toplamanın, enflasyonun yüzde 2 hedefi "zamanında yeniden yakalanmasını sağlamak" için gerekli politika duruşuna karar verme sürecine yardımcı olacağını belirtti ve "fiyat istikrarını sağlayacağını" yineledi.

Bu ifadeler Fed'in seçeneklerini açık tutuyor. Fed Eylül ayında, yaptığı artışın hedefe "daha hızlı" dönüşü destekleyeceğini söylemişti.

Fed, ekonomiye ilişkin değerlendirmesini de yukarı yönlü revize etti. Eylül ayında "sağlam" diye nitelendirdiği faaliyet için artık "güçlü bir hızla genişliyor" ifadelerini kullandı; bununla birlikte belirsizliğin, "kısmen jeopolitik gelişmeler nedeniyle" yüksek kalmaya devam ettiğini vurguladı.

Warsh'ın başkanlık ettiği ilk iki toplantı olan Haziran ve Temmuz'da Fed, bunun yerine "Orta Doğu'daki çatışmaya" atıfta bulunmuş ve hedefin üzerindeki enflasyonu kısmen "enerji dahil bazı sektörlerdeki" arz şoklarına bağlamıştı.

Eylülden bu yana, her iki atıf da metinden çıkarıldı; açıklamalarda İran'daki savaşa ilişkin ifadeler daha muğlak hale geldi.

Son artıştan bu yana, çok sayıda üst düzey yetkili, yeniden adım atmanın aciliyetini küçümsedi. Başkan Yardımcısı Philip Jefferson, uzun vadeli borçlanma maliyetlerindeki sert yükselişe dikkat çekerken, New York Fed Başkanı John Williams, "aciliyet yok" dedi.

Cook'un karşı oyu, ABD Başkanı Donald Trump'ın, reddettiği ipotek dolandırıcılığı iddiaları nedeniyle onu görevden alma yönündeki girişimlerini sürdürdüğü bir dönemde geldi. Trump, eski ABD Başkanı Joe Biden tarafından atanan Cook'u görevden almak için yeterli gerekçe bulunup bulunmadığına dair tavsiye vermek üzere üç kişilik bir komite kurdu; Cook'un gelecek hafta komite karşısına çıkması bekleniyor.

Yüksek Mahkeme, Haziran ayında onu görevden alma yönündeki önceki girişimi durdurmuştu.

Enflasyon baskıyı sürdürüyor

Daha sıkı politika gerekçesi ortadan kalkmış değil.

ABD tüketici fiyatları Eylül ayında, bir yıl öncesine göre yüzde 3,7 arttı. Gıda ve enerjiyi dışarıda bırakan çekirdek enflasyon ise yüzde 2,6'ya yükseldi.

Son üç aydır galon başına 4 doların üzerinde seyreden benzin fiyatları, Eylül ayındaki fiyat artışının yarısından fazlasını tek başına belirledi; motorin fiyatı ise Eylül sonlarında galon başına 6,53 dolar ile rekor kırdı.

Küresel petrol göstergesi Brent petrolü, İran'daki savaşın diplomatik çözüm arayışları hız kazanırken Pazartesi günü yüzde 6'dan fazla değer kaybetti; Çarşamba akşamı varil başına yaklaşık 111,75 dolar seviyesinde işlem gördü; bu rakam, çatışma başlamadan önce, Şubat sonlarında gördüğü yaklaşık 72 doların hâlâ çok üzerinde.

Yüksek faizler şimdiden etkisini göstermeye başladı. ABD'de ortalama 30 yıl vadeli konut kredisi faizi, Ekim başında yüzde 7,4 ile son üç yılın zirvesine çıktı.

İstihdam artışı da belirgin biçimde yavaşladı; işverenler Eylül ayında sadece 29 bin kişiyi işe alırken, işsizlik oranı yüzde 4,2'ye yükseldi. Buna karşın Fed, istihdam artışının "işgücüyle aynı hızda" sürdüğünü belirtti.

Yine de ekonomi dirençli kaldı.

İkinci çeyrekte yıllıklandırılmış bazda yüzde 2,2 büyüme kaydedilirken, Atlanta Fed'in GDPNow göstergesi üçüncü çeyrek için yüzde 3,5'lik artışa işaret ediyor.

Warsh ne dedi?

Kararın ardından gazetecilere konuşan Warsh, büyük ölçüde Fed açıklamasını tekrar ederek, "yurt içi harcamalar dayanıklı, verimlilik artışı güçlü ve sermaye yatırımları sağlam" olduğunu, ancak "enflasyonun yüksek kalmaya devam ettiğini" söyledi.

Daha fazla bilginin, enflasyonun yüzde 2 hedefine "zamanında dönmesini sağlamak" için gerekli politika duruşuna karar verme sürecine komitenin daha sağlıklı yaklaşmasına yardımcı olacağını belirten Warsh, "komite fiyat istikrarını sağlayacak" diye ekledi.

Warsh, piyasaları gelecekteki adımlar konusunda önceden yönlendirme uygulaması olan ileriye dönük yönlendirmeye uzun süredir karşı çıkıyor. Bu ayın başlarında Bangkok'ta yaptığı konuşmada "toplantılar hakkında önceden hüküm vermem" demişti.

Warsh ayrıca, ABD faizlerine karar veren Federal Açık Piyasa Komitesi'nin (FOMC) takviminde değişikliğe gideceğini açıkladı. Komite yılda sekiz kez toplanmaya devam edecek; ancak gelecek sonbahardan itibaren bu toplantıların bir kısmı, faiz kararı almak yerine stratejiyi tartışmaya ayrılacak.

"FOMC için yılda sekiz toplantının doğru sayı olduğuna inanıyoruz; fakat 2027'de bir toplantı yalnızca geniş para politikası stratejisine odaklanacak; federal fon oranına ilişkin bir oylama yapılması ya da bir politika bildirisi yayımlanması öngörülmüyor" dedi.

Warsh, "2028'de strateji tartışmalarına ayrılmış iki toplantımız, politika belirlemek için ise altı toplantımız olacağını öngörüyorum" diyerek, Fed'in 2027'de faiz kararını yedi, 2028'de ise yalnızca altı kez alacağını, mevcut sekiz toplantıdan aşağıda olacağını söyledi.

Kararın ardından piyasalar, CME Group'un faiz vadeli işlemlerini izleyen FedWatch aracına göre, Fed'in 8-9 Aralık tarihli toplantısında faizlerin çeyrek puan artırılması olasılığını Salı günkü yüzde 73'ten yüzde 87,5'e yükselterek fiyatladı.

Yatırımcılar yeni ipuçları için de çok beklemek zorunda kalmayacak.

Perşembe günü TSİ 13.30'da ABD, üçüncü çeyrek büyümesine ilişkin ilk tahmini ve Fed'in tercih ettiği enflasyon göstergesi olan kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksine dair Eylül verilerini açıklayacak.

Sonrasında dikkatler Avrupa'ya çevrilecek.

Avrupa Merkez Bankası, Perşembe günü kendi kararını açıklayacak ve, Fransa tahvil piyasasındaki çalkantı gündemin merkezindeyken, mevduat faizini yüzde 2,5'te sabit tutması geniş ölçüde bekleniyor.