Liderler, COP müzakereleri sırasında alacakları pozisyonları görüşmek için, gelecek haftaya sarkan özel toplantılarda bir araya geliyor.
AB ve dünya liderleri bugün Antalya'daki BM iklim zirvesinde bir araya gelecek, ancak müzakere masasında bazı kilit isimler eksik olacak.
REKLAM
REKLAM
Liderler Zirvesi, yıllık COP'un (Taraflar Konferansı) başında yapılıyor ve zirvenin ilk üst düzey buluşması niteliğini taşıyor. Liderler, gelecek haftaya sarkan müzakereler boyunca benimseyecekleri pozisyonları görüşmek ve zaman zaman ittifaklar kurmak için bire bir görüşmeler yapıyor.
Almanya Şansölyesi Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Macron, İtalya Başbakanı Meloni ve İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in, bugün ve yarına yayılan Liderler Zirvesi'ne katılmayacağı bildiriliyor. Sánchez, özellikle İspanya'daki aşırı hava olaylarının ardından, sık sık iklim krizi ve bunun etkileri konusunda yüksek sesle konuştu.
Eksiklikleri eleştiren İklim Eylem Ağı Avrupa Direktörü Chiara Martinelli, yok olan liderlerin "sadece bir fotoğraf fırsatını kaçırmadığını" söylüyor. Martinelli'ye göre, "bu yokluk müzakereleri durdurmayacak, ancak burada bulunan bakanlar ve müzakereciler üzerinde, Avrupa'nın ve diğer gelişmiş ülkelerin taahhütlerini yerine getirme konusunda ciddi olduklarını göstermeleri için daha da fazla sorumluluk yüklüyor".
Brüksel'in bu hafta yaptığı açıklamaya göre Avrupa Birliği'ndeki dokuz ülke, 2030 için belirlenen emisyon azaltımı hedeflerini tutturma yolunda değil.
COP31'in odak noktası ne olacak?
Liderler Zirvesi'nde devlet ve hükümet başkanları aile fotoğrafı için poz veriyor ve ülkelerinin iklim önceliklerini ortaya koyan, taahhütler açıklayan ve çoğu zaman diğer ülkelere harekete geçmeleri için baskı yapan konuşmalar yapıyor.
Liderler neden katılmadıklarına dair bir gerekçe açıklamadı, ancak ülkelerindeki ya da yurtdışındaki çakışan öncelikler takvimi zorlaştırmış görünüyor.
Bu yılki COP'a Türkiye ve Avustralya ev sahipliği yapıyor. Müzakerelerin hangi konulara odaklanması gerektiğine dair ne düşündüklerini açıklayabilirler, ancak gündemi karara bağlayan, toplantıya katılan ülkeler. Zirveye başkanlık edecek Türkiye çevre ve iklim değişikliği bakanı Murat Kurum, COP31'in yeni hedefler belirlemekten ziyade, iklim taahhütlerini eyleme dönüştürmeye odaklanmasını istediğini söyledi.
Elektrifikasyon ve atıkların azaltılması öne çıkan başlıklar olacak, birçok AB ülkesinin yenilenebilir enerjinin rolünü ve fosil yakıtlardan uzaklaşmayı savunması bekleniyor.
Martinelli, "Küresel dönüşümün gidişatı üzerinde etkili olmak isteyen üst düzey liderler için, buraya gelmek oldukça iyi bir başlangıç" diyor.
Trump COP31'de olacak mı?
Almanya, Fransa, İspanya, İtalya, Danimarka, İrlanda ve Hollanda Liderler Zirvesi'nde yer almayacak. Ancak bu ülkeler, müzakereciler ve hükümet yetkilileri aracılığıyla geniş kapsamlı konferansta temsil ediliyor; bu isimler, tüm COP'ların finalinde ortaya çıkan yazılı anlaşmayı şekillendirecek. Günler süren gergin müzakerelerin ardından üzerinde uzlaşılan bu nihai metin, ülkelerin iklim eylemini nasıl koordine edeceğini, ilerlemenin nasıl değerlendirileceğini, birbirlerini nasıl sorumlu tutacaklarını ve 2015'te COP21'den çıkan Paris Anlaşması'nı nasıl uygulayacaklarını ortaya koyuyor.
AB'yi resmi sıfatla Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen temsil edecek ve von der Leyen bugün bir konuşma yapacak.
ABD hükümetinden kimse, üst üste ikinci yıl COP'ta yer almayacak; Başkan Donald Trump, iklim değişikliğini "aldatmaca" olarak nitelendirdikten sonra ülkesini müzakerelerden çekmişti.
Ancak Demokratların geçen haftaki ara seçimlerdeki zaferinin ardından, 19 Kongre üyesinden oluşan bir delegasyon COP31'e son dakikada katılma kararı aldı. Grup, partiler üstü bir düşünce kuruluşu olan Sustainable Energy and Environment Coalition (SEEC) Institute tarafından yönetiliyor. Kuruluş, üyelerin politika yapıcılarla, sivil toplum gruplarıyla ve iş dünyası liderleriyle bir araya gelerek "iklim, enerji ve ekonomi politikalarında ABD'nin yeniden devreye girmesi için fırsatları inceleyeceğini" söyledi.
Hangi Avrupa ülkeleri iklim hedeflerini tutturamıyor?
COP31 kapsamında yayımlanan bir raporda Avrupa Komisyonu, AB üyelerinin sera gazlarını azaltmaya yönelik ulusal planlarındaki ilerlemeyi değerlendirdi.
Raporda, İtalya, Hırvatistan ve Kıbrıs'ın 2021-2025 dönemi için belirlenen emisyon hedeflerini şimdiden aştığı; Avusturya, Almanya, İrlanda, Litvanya, Malta ve İsveç'in ise 2030 hedeflerini tutturamama riski taşıdığı tespit edildi.
Avrupa Komisyonu, dokuz ihlalci ülkeden "emisyon azaltım önlemlerinin ve yatırımlarının uygulanmasını ve geliştirilmesini hızlandırmak için düzeltici bir eylem planı sunmalarını" isteyeceğini bildirdi.
Avrupa İklim Komiseri Wopke Hoekstra'nın, bu dokuz ülkeye üç ay içinde yeniden doğru yola girmelerini sağlayacak planlar sunmalarını isteyen mektuplar yazacağını Komisyon açıkladı.
Genel olarak AB'nin net sera gazı emisyonları, Brüksel'in yayımladığı geçici rakamlara göre geçen yıl 2024'e kıyasla yüzde 1,6 düştü. 27 üyeli blokun emisyonları artık 1990 seviyelerinin yüzde 39 altında.
AB, 2040'a kadar emisyonları yüzde 90 azaltmayı ve 2050'ye kadar net sıfır seviyesine ulaşmayı hedefliyor. Ancak çevre örgütleri, şirketler için iklim düzenlemelerini son iki yılda defalarca yumuşatarak geri adım attığı suçlamasını yöneltiyor.