Bize Ulaşın
Reklam

ABD, Amerikan Samoası açıklarında ilk derin deniz madenciliği ruhsatlarını sattı

Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin
Orkinos teknesi tayfası Jeffry Kampong, tekne 5 Kasım 2026 Perşembe Amerikan Samoası Pago Pago'ya yanaşırken kıyıya halat atıyor. (AP/Annika Hammerschlag)
Orkinos teknesi mürettebatı Jeffry Kampong, tekne Pago Pago, Amerikan Samoası'na yanaşırken kıyıya halat atıyor, Perşembe, 5 Kasım 2026. (AP Fotoğrafı/Annika Hammerschlag) -  ©  AP Photo
© AP Photo
By Jeremiah Fisayo-Bambi
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Close Button

Trump yönetimi, federal bir yargıcın düzenleyici kurumların yaban hayatını koruma yasasını ihlal ettiğine hükmetmesine ve çevre koruma örgütlerinin ruhsatların iptal edilmesi için mücadele edeceklerini açıklamasına rağmen ihaleyi gerçekleştirdi.

Trump yönetimi, federal mahkemenin ihale sürecinin hukuka aykırı olduğuna hükmetmesinden yalnızca birkaç gün sonra, perşembe günü ABD tarihindeki ilk derin deniz madenciliği ruhsatlarını satışa çıkardı. Amerikan Samoası açıklarındaki deniz tabanı sahalarını kapsayan satış, bölge halkı ve çevre örgütlerinin yoğun tepkisine rağmen gerçekleştirildi.

REKLAM
REKLAM

Pasifik Okyanusu'nda toplam yaklaşık 31 milyon dönümlük (12,5 milyon hektar) iki bölgeden oluşan ihalede, her bir saha 3 milyon dolara (yaklaşık 2,8 milyon euro) satıldı. Böylece toplam satış bedeli 6 milyon dolara (yaklaşık 5,5 milyon euro) ulaştı. İhaleyi kazanan şirketlerin isimleri ise açıklanmadı.

Pazartesi günü Hawaii'de görev yapan federal bir yargıç, yerel topluluklar ve çevre koruma örgütleri lehine karar vererek, Ulusal Deniz Balıkçılığı Servisinin (National Marine Fisheries Service) satışa onay verirken Nesli Tehlike Altındaki Türler Yasası'nı ihlal ettiğine hükmetti.

Ancak mahkemenin kararına rağmen İçişleri Bakanı Doug Burgum, ihaleyi "ABD'nin Pasifik'te açık deniz kritik mineralleri için ilk ruhsat ihalesini gerçekleştirmesi ve ülkenin enerji ve maden güvenliği açısından tarihî bir adım" olarak nitelendirdi.

Burgum, satışın "Amerikan Samoası açıklarındaki kaynaklar hakkında daha fazla bilgi edinilmesinin ve bu kaynakların ülkenin daha güvenilir bir iç tedarik zincirine katkı sağlayıp sağlayamayacağının değerlendirilmesinin önünü açtığını" söyledi.

Madencilik şirketleri, okyanusun derinliklerinde bulunan polimetalik yumruları çıkarmayı hedefliyor. Patates büyüklüğündeki bu mineral oluşumları, bataryalarda ve elektrikli araç sistemlerinde kullanılan nikel, bakır ve kobalt gibi metalleri içeriyor.

İhale, Trump'ın Nisan 2025'te imzaladığı ve derin deniz bilim ve teknolojisinde liderliği "ABD'nin temel ulusal güvenlik ve ekonomik çıkarlarından biri" olarak tanımlayan başkanlık kararnamesinin ardından gerçekleştirildi.

Satış ayrıca, Amerikan Samoası'nın doğusunda yer alan ve bağımsız Samoa devletinden ayrı bir ABD toprağı olan bölgede ruhsat verilmesini talep eden ABD merkezli Impossible Metals şirketinin başvurusuna da yanıt niteliği taşıyor.

Yerel halk ve bilim insanlarından tepki

Derin deniz madenciliğine karşı çıkanlar, deniz ekosistemlerinde geri döndürülemez hasarlar meydana gelebileceği uyarısında bulunuyor. Madencilik faaliyetleri sırasında oluşacak atık bulutlarının deniz canlılarını örtüp zarar verebileceği, ağır makinelerin çıkaracağı gürültünün ise hayvanların göç yollarını bozabileceği belirtiliyor.

Oceana'nın Savunma Kampanyası Yöneticisi Julia Singer, "Derin denizin ne kadar hayati bir öneme sahip olduğunu henüz tam olarak anlamadan bu kaynakları işletmek için acele edilmesi, nesiller boyunca etkisini sürdürecek yıkıcı sonuçlara yol açacak," dedi.

Amerikan Samoası, 2024 yılında kendi karasularında derin deniz madenciliğini yasaklamıştı. Ancak söz konusu ihale, bu sınırın ötesinde, federal yönetimin kontrolündeki Dış Kıta Sahanlığı'nı kapsıyor.

Vali Pulaali'i Nikolao Pula, eylül ayında kamuoyuna yaptığı açıklamada, "Şu aşamada ticari amaçlı derin deniz mineral çıkarımını desteklemiyorum," ifadelerini kullanmıştı.

Pazartesi günkü kararında Yargıç Jill Otake, "NMFS, Nesli Tehlike Altındaki Türler Yasası kapsamındaki türlere olası etkileri dikkate almaya bile teşebbüs etmedi," diye yazdı.

Ruhsat alanları, balinalar, kaplumbağalar, köpekbalıkları ve mercanlar dahil çok sayıda nesli tehlike altında veya tehdit altındaki türe ev sahipliği yapan geniş Rose Atoll deniz koruma alanının yakınında bulunuyor.

Earthjustice avukatı Chris Eaton, satışın planlandığı gibi sürdürülmesi kararını kınadı.

Eaton, "Bugün planlanan satışı sürdürme kararı alarak Trump yönetimi düzen tanımaz, hukuka aykırı bir eylemde bulunmuştur," dedi. "Ruhsatların geçersiz kılınması için yasaların sunduğu tüm imkânları sonuna kadar kullanacağız."

Ek kaynaklar • AP

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar Google'da Euronews'ü takip edin

Bu haberler de ilginizi çekebilir