Toprak bozulmasının, kayıplar mevcut düzeyde kalırsa, AB'ye bir sonraki uzun vadeli bütçesinde 286-509 milyar €'ya mal olabileceği tahmin ediliyor; Save Soil, Birliğin yeni tarım desteğiyle çiftçilere ölçülebilir toprak iyileşmeleri için ödeme yapmasını istiyor.
Save Soil, Perşembe günü yaptığı hesaplamada, yıllık kayıplar bugünkü hızında devam ederse zarar görmüş toprakların 2028-2034 bütçe döneminde AB ekonomisini 286 milyar ile 509 milyar euro arasında kayba uğratabileceğini belirtti.
Küresel kampanya grubu, bir sonraki Ortak Tarım Politikası'nın (CAP), toprağın sağlığında kanıtlanmış iyileşmeler sağlayan çiftçileri ödüllendirmesini ve restorasyon maliyetini onların sırtına bırakmamasını istiyor.
Save Soil, toprakları koruyan ve yeniden eski haline getiren politikaları benimsemeleri için hükümetlere baskı yapmak amacıyla, Hintli ruhani lider Sadhguru ve kar amacı gütmeyen Isha Foundation tarafından 2022'de başlatıldı.
Grubun tahmini, Avrupa Komisyonu'nun bünyesindeki bilim birimi Ortak Araştırma Merkezi'nin (JRC) araştırmasına dayanıyor. Bu merkez, AB'de toprak bozunumunun yıllık maliyetini 40,9 milyar ile 72,7 milyar euro arasında hesaplıyor.
Save Soil, bu tutarı şu anda Brüksel'de tartışılan bir sonraki uzun vadeli bütçenin yedi yılıyla çarptı.
Bu aralık, diğer zararların yanı sıra erozyon, kirlenme, sıkışma ve toprak karbon kayıplarını kapsıyor. JRC, biyoçeşitlilik kaybı, seller, kuraklıklar ve sağlık üzerindeki etkiler gibi maliyetler eklendiğinde faturanın ikiye katlanabileceğini de kaydetti.
Tarım bütçesi görüşmeleri
Komisyon, Temmuz 2025'te, 2028'den itibaren çiftçilerin geliri ve kriz desteği için en az 300 milyar euronun koruma altına alınmasını önerdi. AB tarım bakanları, 26 Ekim'de CAP kuralları konusundaki tutumlarını kabul etti ancak finansman konusunu daha geniş bütçe görüşmelerine bıraktı.
Türkiye'de düzenlenen BM İklim Değişikliği Konferansı COP31'deki tarım müzakereleri ise anlamlı bir sonuç olmadan sona erdi ve karara 2027'de dönülmesine karar verildi.
Grubun COP31 raporunun baş yazarı Rico Rau, yaptığı açıklamada, "Avrupa, tarımsal destek için yüz milyarlarca euroyu tartışırken toprak bozunumu ekonomisine halihazırda devasa maliyetler yüklüyor," dedi.
Rau, "Bir sonraki CAP, yalnızca çiftçilerin maruz kaldıkları baskıları telafi etmemelidir. Geçimlerinin bağlı olduğu üretken varlığı yeniden inşa etmelerine yardımcı olmalıdır," diye ekledi.
Gıda sanayisi için riskler
Komisyona göre, AB'deki toprakların yüzde 60 ila 70'i sağlıksız ve bu durum, tarımı destekleme, suyu tutma ve aşırı hava koşullarıyla başa çıkma yeteneklerini zayıflatıyor.
Save Soil, daha yoksul toprakların verimi düşürebileceği, maliyetleri artırabileceği ve tedarik zincirlerini daha kırılgan hale getirebileceği uyarısında bulundu. Sektör örgütü FoodDrinkEurope'a göre, yalnızca AB'nin gıda ve içecek sektörü yılda 1,5 trilyon euro ciro yapıyor ve 4,8 milyon kişiyi istihdam ediyor.
Save Soil, CAP'in ölçülebilir toprak sağlığı iyileşmelerini finanse etmesini ve arazisi zaten sağlıklı olan çiftçileri ödüllendirmesini istiyor.
Grup ayrıca, AB'nin ilk toprak yasası olan Toprak İzleme Yasası'nın, ölçümleri ve evrak işlerini çoğaltmadan tutarlı kanıt sağlamasını talep etti. Yasa Aralık 2025'te yürürlüğe girdi ancak bağlayıcı bir restorasyon hedefi belirlemiyor.
Diğer iki önerisi ise AB'nin karbon çiftçiliği sertifikasyon planının doğrulanmış çevresel faydaları ödüllendirmesi ve kamu kurumlarının satın alma güçlerini kullanarak sürdürülebilir biçimde üretilmiş gıdaya istikrarlı talep sağlaması yönünde.
Sadhguru, grup tarafından paylaşılan değerlendirmesinde, "Gıda güvenliğini garanti altına almak istiyorsak, tarımın kârlı olması gerekir," dedi ve hükümetlerin tarımı kârlı hale getirmesi gerektiğini, aksi takdirde çiftçilerin çocuklarının bu işi seçmeyeceğini söyledi.