Euro Bölgesi maliye bakanları, Avrupa Merkez Bankası’nın bir sonraki başkan yardımcısı olarak Hırvatistan Merkez Bankası Başkanı Boris Vujcic’i beklenmedik şekilde aday gösterdi. Sürpriz kararla, euronun en yeni üyelerinden birinden gelen bir yetkili yakında Avrupa para politikasına yön verecek.
Eurogroup’un pazartesi günü Brüksel’de yaptığı oturumda, Avrupa Merkez Bankası’ndaki (ECB) sekiz yıllık görev süresi mayıs ayında dolacak olan İspanyol Luis de Guindos’un yerine Hırvatistan Merkez Bankası Başkanı Boris Vujcic’in aday gösterileceği teyit edildi.
Atamanın Avrupa Parlamentosu’nda (AP) istişari oturumlardan geçmesi ve ECB Yönetim Konseyi tarafından gözden geçirilmesi gerekiyor. Ancak bu süreç büyük ölçüde bir formalite olarak görülüyor.
Vujcic’in 1 Haziran’da göreve başlaması ve Christine Lagarde’ın sağ kolu olması bekleniyor.
Karar, beklentilere ters düşerken, Avrupa Parlamentosu’nun da tavsiyelerini boşa çıkardı.
Hırvat aday, pozisyon için favori gösterilen Finlandiyalı Olli Rehn ile Parlamento’nun tercih ettiği Portekizli Mario Centeno ve Letonyalı Martiņs Kazaks’ın da aralarında bulunduğu beş rakibini geride bıraktı.
Toplantının ardından Eurogroup Başkanı Kyriakos Pierrakakis, "Olağanüstü sayıda adayın ve geçmiş deneyimlerin arka planında hem süreç hem de kişi üzerinde bir uzlaşı sağlanması, kurumsal olgunluğun bir işaretidir," dedi.
Hırvatistan açısından, merkez bankası başkanının ECB İcra Kurulu’na yükselmesi hızlı bir tırmanış anlamına geliyor. Ülke euroya 2023’te geçiş yaptı ve bu yılın başında ortak para birimine geçen Bulgaristan’ın ardından en yeni ikinci üye konumunda.
Hırvatistan’ın euro bölgesindeki bu "çaylaklığı", ülkeyi bu dönüşümden geçiren ismin tecrübeli statüsüyle keskin bir tezat oluşturuyor.
Halihazırda üçüncü dönemini sürdüren Vujcic, 2012’den bu yana Hırvatistan Merkez Bankası’nı yönetiyor. 2013’te ülkenin AB’ye katılım müzakerelerinde kilit rol oynadı ve birkaç yıl önce euronun kabulünü denetledi.
'Temkinli bir şahin'
ECB Başkan Yardımcısı, Yönetim Konseyi’nin finansal istikrar analizine önemli katkı sağlıyor, faiz oranı kararlarını etkiliyor ve gerektiğinde Başkan’ın yerine vekâlet ediyor.
Merkez bankacılığının teknik jargonunda Vujcic, sık sık “temkinli bir şahin” olarak nitelendiriliyor.
Vujcic, kalıcı enflasyon tehditlerine karşı defalarca uyarıda bulunmuş deneyimli bir ekonomist. Fiyat istikrarının tam anlamıyla yeniden tesis edilmesini garanti altına almak için faiz oranlarının yavaş ve ölçülü biçimde düşürülmesi gerektiğini savunuyor.
Ancak Hırvat ekonomistin meslektaşları, onu daha önce pragmatik, veriye dayalı ve görece öngörülebilir biri olarak da tanımlamıştı.
Eurogroup’un, Vujcic'i siyasi görüntüye odaklanmak yerine ECB’nin pandemi sonrası enflasyonla mücadelesinin son safhasında kurumu istikrarlı biçimde yönlendirmeye yardımcı olacak bir isim olarak gördüğü belirtiliyor.
ECB’de büyük değişim
Vujcic'in atanması Hırvatistan için anlamlı olsa da, başkan yardımcılığı ECB içindeki en gözde görevlerden biri sayılmıyor.
Nitekim AB’nin büyük üye ülkeleri, gelecek yıl boşalacak çok sayıdaki koltuğa hazırlanırken bu adaylık için dahi isim önermedi.
Başkanlık, baş ekonomistlik ve piyasa operasyonları başkanlığı pozisyonlarının tamamı 2027’de boşalacak.
AB’nin “büyük dörtlüsü” olarak anılan Almanya, İspanya, Fransa ve İtalya’nın, ECB üzerindeki belirleyici etkilerini korumak amacıyla bu koltuklar için yarışa girmesi bekleniyor.