ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump'ın gümrük vergilerini iptal etti, Başkan'ın yetkilerini aştığına hükmetti.
Yüksek Mahkeme Cuma günü Başkan Donald Trump'ın geniş kapsamlı küresel gümrük tarifelerini iptal ederek, Beyaz Saray'ın ekonomi politikalarına darbe vurdu.
REKLAM
REKLAM
Altı oya karşı üç oyla alınan karar, ABD'nin neredeyse tüm ticaret ortaklarına uyguladığı kapsamlı karşılıklı gümrük vergileri de dahil olmak üzere, acil durum yetkileri yasası kapsamında uygulanan tarifelere odaklanıyor.
Çoğunluk, Anayasa'nın Kongre'ye gümrük tarifelerini de içeren vergiler koyma yetkisini "çok açık bir şekilde" verdiğini tespit etti.
Baş Yargıç John Roberts, "Çerçeveyi çizenler, vergilendirme yetkisinin herhangi bir bölümünü Yürütme Organına vermemiştir" diye yazdı.
Yargıçlar Samuel Alito, Clarence Thomas ve Brett Kavanaugh ise karara muhalif kaldı.
Kavanaugh muhalefet şerhinde, "Burada söz konusu olan gümrük tarifeleri akıllıca bir politika olabilir ya da olmayabilir. Ancak metin, tarih ve içtihat açısından açıkça yasaldırlar," diye yazdı.
'Normal' gümrük vergilerine geçiş mi?
Gümrük vergisi kararı Trump'ın diğer yasalar uyarınca vergi koymasını engellemiyor. Bunlar Trump'ın eylemlerinin hızı ve şiddeti konusunda daha fazla sınırlamaya sahip olsa da, üst düzey yetkililer diğer başkanlık yetkileri altında gümrük vergileri çerçevesini yürürlükte tutmayı beklediklerini belirtti.
Yüksek Mahkeme'nin kararı, Trump'ın yüksek profilli işten çıkarmalardan büyük federal fon kesintilerine kadar çeşitli konularda yürütme yetkisini olağanüstü bir şekilde genişletmesine izin veren mahkemenin acil durum dosyasındaki bir dizi kısa vadeli kazanıma rağmen geldi.
Cumhuriyetçi başkan davayı ABD tarihindeki en önemli davalardan biri olarak nitelendirdi ve aleyhine çıkacak bir kararın ülke için ekonomik bir darbe olacağını söyledi.
Ancak muhalefet, genellikle Cumhuriyetçi Parti ile uyumlu olan özgürlükçü ve iş dünyası yanlısı gruplar da dahil olmak üzere siyasi yelpazeyi de içine aldı.
Kamuoyu yoklamaları, gümrük tarifelerinin halk arasında geniş çapta popüler olmadığını ortaya koymuştu.
Anayasaya aykırı mı?
Anayasa Kongre'ye gümrük vergisi koyma yetkisi veriyor. Ancak Trump yönetimi, Başkan'a acil durumlarda ithalatı düzenleme yetkisi veren 1977 tarihli bir yasanın aynı zamanda gümrük tarifelerini belirleme yetkisi de verdiğini savunuyor.
Diğer başkanlar bu yasayı genellikle yaptırım uygulamak için onlarca kez kullandılar, ancak Trump ithalat vergileri için bu yasaya başvuran ilk başkan oldu.
Trump, Nisan 2025'te ulusal acil durum ilan ettiği ticaret açıklarını gidermek için çoğu ülkeye karşılıklı gümrük tarifeleri koydu.
Bunlar, görünüşte bir uyuşturucu kaçakçılığı acil durumunu ele almak için Kanada, Çin ve Meksika'ya vergi koymasının ardından geldi.
Davacılar, acil durum yetkileri yasasının gümrük vergilerinden bahsetmediğini ve Trump'ın bunu kullanmasının, o zamanki Başkan Joe Biden'ın 500 milyar dolarlık (460 milyar euro) öğrenci kredisi bağışlama programını mahkum eden bir tanesi de dahil olmak üzere birçok kararı geçersiz kıldığını savundu.
Kongre Bütçe Ofisi'ne göre Trump'ın gümrük vergilerinin ekonomik etkisinin önümüzdeki on yıl içinde yaklaşık 3 trilyon dolar (2.76 milyar euro) olacağı tahmin ediliyor. Aralık ayına ait federal verilere göre Hazine, Başkan'ın acil durum yetkileri yasası kapsamında uyguladığı ithalat vergilerinden 133 milyar dolardan (122 milyar euro) fazla para topladı.
Aralarında büyük depo zinciri Costco'nun da bulunduğu pek çok şirket geri ödeme talebiyle mahkemeye başvurmuş durumda.