AB'nin genişlemeden sorumlu komiseri işletmeleri aday ülkelere yatırım yapmaya çağırırken, İsveç İşletmeler Konfederasyonu'nun yeni anket bulguları pek çok Avrupalı şirketin tereddütlü olduğunu ortaya koyuyor.
AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, Avrupa şirketlerine aday ülkelerle daha fazla etkileşime girmeleri çağrısında bulunarak, geçmiş genişleme dalgalarında görülen ekonomik başarıların yeniden yakalanabileceğini belirtti. İsveç İşletmeler Konfederasyonu’nun yayımladığı yeni bir rapor ise, şirketlerin önemli bir bölümünün hâlâ bu ülkelere açılma konusunda çekimser olduğunu ortaya koydu.
REKLAM
REKLAM
Brüksel’de İsveç İşletmeler Konfederasyonu’nun düzenlediği etkinlikte yaptığı konuşmada Marta Kos, "Genişleme ihracatı artırdı, tedarik zincirlerini güçlendirdi ve GSYH’yi büyüttü," dedi.
Kos aynı zamanda, geçmiş genişleme süreçlerinin yatırımcılar için güçlü getiriler sağladığını ve milyonlarca insana refah getirdiğinin altını çizdi.
Ancak bu başarının tesadüf olmadığını belirten Kos, kilit unsurun "reform" olduğunu söyledi.
Yatırımcıların ancak paralarının güvende olduğuna inandıklarında geldiğini ifade eden Kos şöyle devam etti:
"Bu nedenle aday ülkelerle yakın çalışarak güçlü ve demokratik kurumlar inşa etmeye çalışıyoruz. Bağımsız mahkemeler, daha az yolsuzluk ve özgür medya istiyoruz. Bunlar sağlıklı bir ekonominin temelleridir; insanların ve işletmelerin büyümesi için gerekli koşulları oluşturur."
Kos ayrıca AB’nin aday ülkeleri Tek Pazar’a kademeli olarak entegre etme sürecini hızlandırdığını vurgulayarak, bunun iş yapmayı kolaylaştıracağını ve yeni fırsatlar yaratacağını belirtti.
Komisyon'dan Avrupalı şirketlere 'aday ülkelerle iş yapın' çağrısı
Konuşmasının sonunda, aday ülkelere yapılacak yatırımların karşılık bulacağına inandığını söyleyen Marta Kos, "Ukrayna, Moldova ve Batı Balkanlar yüksek eğitimli ve dijital becerileri olan insanlara sahip,” diye konuştu. Bu gerekçelerle şirketlerin artık "Avrupa’nın en büyük ekonomik başarı hikâyelerinden birini yeniden tekrarlama" fırsatına sahip olduğunu belirten Kos, şirketlere bu fırsatı kaçırmamaları için çağrı yaptı.
Komiserin konuşmasının ardından, Avrupa Komisyonu’nun Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Müdürlüğü’nde (DG NEAR) direktör olan Mathieu Bousquet, Euronews’ün iş dünyası editörü Angela Barnes’a konuştu.
Bousquet, Komisyonun aday ülkelere yatırım yapmak isteyen Avrupalı şirketlerden geri bildirim almaya istekli olduğunu söyledi. Ayrıca şirketlerin bu ülkelere yönelmesini teşvik etmek için çeşitli programların başlatıldığını belirtti.
Genişleme ekonomik bir fırsat olarak görülüyor
Etkinlikte Avrupa Komisyonu yetkililerinin yanı sıra ekonomik analistler, şirket yöneticileri ve Karadağ ile Sırbistan dahil aday ülkelerin büyükelçileri de söz aldı.
Konuşmacılar, AB genişlemesinin bir sonraki aşamasının Avrupa’nın rekabet gücü, tedarik zincirleri ve iş gücü piyasaları üzerindeki olası etkilerini değerlendirdi. Ayrıca aday ülkelerde faaliyet gösteren ya da bu pazarlara açılmayı düşünen şirketler açısından genişlemenin ne anlama gelebileceği ele alındı.
Tartışmalarda öne çıkan başlıklardan biri “ölçek” oldu. Daha geniş bir AB Tek Pazarı, ticaret fırsatlarını artırabilir, tedarik zincirlerini güçlendirebilir ve Avrupalı şirketlerin erişebileceği nitelikli iş gücü havuzunu genişletebilir.
Avrupa’nın ABD ve Çin gibi küresel ekonomik güçlerle giderek artan rekabetle karşı karşıya olduğu bir dönemde, daha geniş bir AB pazarı şirketlerin küresel ölçekte rekabet edebilmek için ihtiyaç duyduğu ölçeğe ulaşmasına da yardımcı olabilir.
Konuşmacılar ayrıca genişlemenin, komşu ekonomilerin AB’nin düzenleyici ve sanayi çerçevelerine daha derin şekilde entegre edilmesi sayesinde ekonomik dayanıklılığı da artırabileceğini vurguladı.
Araştırma, şirketlerde çekincenin sürdüğünü gösteriyor
Tartışmalar sırasında uzmanlar, AB genişlemesinin ekonomik etkilerini inceleyen üç yeni raporun bulgularını da paylaştı.
Avrupa Politikaları Araştırma Merkezi’nden (CEPS) Steven Blockmans, Kopenhag merkezli yönetim danışmanlığı Implement Consulting Group’tan Eva Rytter Sunesen ve İsveç İşletmeler Konfederasyonu’ndan Asees Ahuja’nın ortak hazırladığı araştırmada iş ortamı, makroekonomik etkiler ve AB Tek Pazarı’nın geleceği analiz edildi.
Araştırmacıların sunduğu raporlar "EU Enlargement: How and Why it Matters to Businesses" (AB Genişlemesi: İş Dünyası İçin Nasıl ve Neden Önemli), "Enlarging Europe – Opportunities for the Swedish Economy" (Avrupa’nın Genişlemesi - İsveç Ekonomisi İçin Fırsatlar) ve "Future EU Enlargement and the Single Market" (AB’nin Gelecekteki Genişlemesi ve Tek Pazar) başlıklarını taşıyor.
Raporda genişlemenin şirketler, rekabet gücü ve Avrupa’nın ekonomik mimarisi üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirildi.
Analize göre aday ülkelerin AB’ye entegrasyonu, artan yatırımlar, ticaret akışları ve düzenleyici uyum sayesinde büyümeyi hızlandırabilir. Bu pazarlarda hâlihazırda faaliyet gösteren şirketler için ise AB üyeliği, engelleri azaltarak daha öngörülebilir bir iş ortamı yaratabilir.
Ancak araştırma bazı zorluklara da dikkat çekiyor. Mevcut AB üye ülkeleri ile aday ülkeler arasındaki ekonomik yakınsamanın sağlanması için uzun vadeli yatırımlar ve reformlar gerekiyor. Şirketlerin ise düzenleyici değişimler ve piyasa uyum süreçleriyle karşı karşıya kalabileceği belirtiliyor.
İsveç İşletmeler Konfederasyonu’ndan Ahuja’ya göre yapılan araştırma, ankete katılan şirketlerin yalnızca yaklaşık yüzde 39’unun reformların aday ülkeleri daha cazip iş ortamları hâline getirebileceğini düşündüğünü ortaya koyuyor.
Bu durum, Avrupalı şirketler arasında çekincelerin hâlâ sürdüğüne işaret ediyor.
İş dünyası liderleri fırsat ve riskleri tartıştı
Şirket yöneticileri de aday ülkelerde faaliyet yürütmenin getirdiği pratik deneyimleri paylaştı.
Thomas Moller (Alfa Laval), Tina Sundström Karlberg (Sweco), Anton Svensson (EWES Group) ve Artem Petrenko (Sigma Software Group), şirketlerinin gelecekte AB’ye katılması muhtemel pazarlarda hâlihazırda nasıl faaliyet yürüttüğünü anlattı.
Birçok şirket için genişleme sürecinin sınır ötesi operasyonları kolaylaştırabileceği, standartları uyumlaştırabileceği ve özellikle altyapı, mühendislik, imalat ve dijital hizmetler gibi sektörlerde yeni fırsatlar yaratabileceği belirtildi.
Öte yandan iş dünyası temsilcileri, şirketlerin yatırım stratejilerini sağlıklı biçimde planlayabilmesi için genişleme sürecine ilişkin daha net takvimlere ve düzenleyici belirliliğe ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
Tartışmada ayrıca tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi, düzenleyici uyum ve iş gücü hareketliliğinin önemi ele alınırken; Ukrayna gibi aday ülkelerde altyapı ve yeniden inşa projelerinin desteklenmesinde AB fonlarının oynayabileceği role de dikkat çekildi.
Daha geniş kapsamlı bir ekonomik proje
Etkinliğin sonunda aday ülkelerin diplomatik temsilcileri ve İsveç İşletmeler Konfederasyonu temsilcileri değerlendirmelerde bulundu.
Petar Marković, Danijel Apostolović ve Confederation of Swedish Enterprise temsilcileri, AB’ye katılım süreci kapsamında ülkelerinde yürütülen reformları ele aldı.
Karadağ Büyükelçisi Markovic ve Sırbistan Büyükelçisi Apostolovic, özellikle hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi, kamu yönetiminin iyileştirilmesi ve düzenleyici uyumun artırılması yönünde yürütülen çalışmalara dikkat çekti.
İsveç İşletmeler Konfederasyonu Genel Müdür Yardımcısı Anna Stellinger ise AB genişlemesinin aynı zamanda ekonomik bir perspektiften değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Stellinger, AB’nin genişlemesinin Avrupa’nın sanayi tabanını güçlendirebileceğini, Tek Pazar’ı derinleştirebileceğini ve komşu ekonomilerin Avrupa değer zincirlerine daha yakın entegre edilmesi sayesinde uzun vadeli ekonomik büyümeyi destekleyebileceğini savundu.
Etkinlik boyunca dile getirilen ortak görüş ise şu oldu: AB genişlemesi yalnızca siyasi ya da güvenlik odaklı bir girişim değil, aynı zamanda sürece katılmaya istekli Avrupa şirketleri için stratejik bir ekonomik fırsat olarak görülüyor.
