Apple CEO'su Tim Cook görevi bırakıyor: Yerine geçecek isim belirlendi

65 yaşındaki Tim Cook, CEO’luk görevlerini 1 Eylül’de Apple’ın donanım mühendisliğinden sorumlu yöneticisi John Ternus’a devredecek, ancak Cupertino, California merkezli şirkette icra kurulu başkanı olarak görev almaya devam edecek. Bu geçiş, Amazon’dan Jeff Bezos ve Netflix’ten Reed Hastings’in oldukça başarılı CEO görev sürelerini sona erdirdikten sonra yaptıkları değişimlere benziyor.

REKLAM

REKLAM

Cook’un yeni görevini üstlenebilmesi için Arthur Levinson, Apple’daki bağımsız yönetim kurulu başkanlığı görevini bırakacak, ancak şirketin yönetim kurulunda kalmaya devam edecek.

Cook açıklamasında, "Apple’ın CEO’su olmak ve böylesine olağanüstü bir şirkete liderlik etme güvenine layık görülmek hayatımdaki en büyük ayrıcalıktı," dedi. "Apple’ı tüm benliğimle seviyorum ve böylesine zeki, yenilikçi, yaratıcı ve derinden ilgili insanlardan oluşan bir ekiple çalışma fırsatı bulduğum için son derece minnettarım."

50 yaşındaki Ternus, son beş yılı iPhone, iPad ve Mac’in arkasındaki mühendisliği yönetmek dahil olmak üzere, son çeyrek yüzyıldır Apple’da görev yapıyor. Bu rol de onu Cook’un yerine geçecek en güçlü adaylardan biri haline getirmişti.

Ternus da açıklamasında, "Apple’ın misyonunu ileriye taşıma fırsatı için son derece minnettarım," dedi.

Cook ve Ternus, bayrak değişimine ilişkin daha fazla açıklamayı Apple’ın yılın ilk üç ayına ilişkin finansal sonuçlarını açıklamasının planlandığı 30 Nisan’da yapabilir.

Apple’da yeni bir CEO’ya geçiş, şirket için kritik bir dönemde gerçekleşiyor. Yapay zekâ, Jobs’un 2007’de ilk iPhone’u tanıtmasından bu yana sektördeki en büyük sarsıntıyı yarattı. Apple ise yaklaşık iki yıl önce söz verdiği bu teknolojiye dayalı yeni özellikleri sunma çabasında tökezledikten sonra yapay zekâ alanına zorlu bir başlangıç yaptı.

Apple bu yılın başlarında, iPhone’un sanal asistanı Siri’yi daha konuşkan ve çok yönlü bir yardımcıya dönüştürmek için, yapay zekâ yarışının erken liderlerinden Google’dan yardım aldı.

Wedbush Securities analisti Dan Ives, "Cook Apple’da büyük bir miras yarattı, ancak yapay zekâ stratejisinin artık odak noktası haline gelmesiyle bayrağı Ternus’a devretmenin zamanı gelmişti," dedi.

Cook, Jobs’un vizyonundan yoksun olduğu yönündeki algıyı hiçbir zaman tamamen kıramamış olsa da, selefinin öncülük ettiği iPhone’un popülaritesi ve diğer atılımlardan yararlanarak Apple’ı, 1990’ların ortasında iflasın eşiğindeyken hayal bile edilemeyecek bir seviyeye taşıdı.

Cook görevi devraldıktan kısa süre sonra Apple, piyasa değeri 1 trilyon dolar seviyesine ulaşan ilk halka açık şirket oldu. Daha sonra 2 trilyon dolar ve 3 trilyon dolar seviyelerine ulaşan ilk şirket de yine Apple oldu.

Ancak Apple’ın yapay zekâya yavaş başlamasının ardından, çip üreticisi Nvidia bu teknolojiyi çalıştıran işlemcilere yönelik yoğun talep sayesinde önce 4 trilyon dolar (3,68 trilyon euro), ardından da 5 trilyon dolar eşiğini aşan ilk şirket oldu.

Apple’ın piyasa değeri şu anda 4 trilyon dolar (3,68 trilyon euro) seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, Tim Cook’un Ağustos 2011’de, Jobs’un uzun süren kanser mücadelesinin ardından hayatını kaybetmesinden kısa süre önce görevi devraldığı dönemdeki 350 milyar doların oldukça üzerinde.

Forrester Research analisti Dipanjan Chatterjee ise, "Steve Jobs’un ardından gelmek hiçbir zaman kolay olmayacaktı. Yine de Tim Cook, Jobs’un mirasını alıp Apple’ı kalıcı, dayanıklı bir finansal güce dönüştürdü," dedi.

Cook, Apple’ı olağanüstü bir finansal başarı dönemine taşımakla kalmadı, aynı zamanda Ekim 2014’te yayımladığı bir yazıyla eşcinsel olduğunu açıklayarak da iz bıraktı. Dünyaca tanınan bir şirketin liderinden gelen bu açıklama, eşcinsel hakları hareketi açısından bir dönüm noktası olarak görülmüştü.

Jobs, ölümünden önce Cook’u halefi olarak hazırlamak için onunla zaman geçirdi. Bu durum, Apple’ın kurucu ortağının, 1998’de şirketin tedarik zincirini yönetmesi için işe aldığı bu yöneticiye duyduğu saygı ve hayranlığı yansıtıyordu.

Halefinin büyük olasılıkla kendi mirasıyla kıyaslanacağını bilen Jobs, Cook’a kendi içgüdülerini izlemesini ve hiçbir zaman "Steve olsaydı ne yapardı?" diye düşünmemesini tavsiye etti.

Alabama doğumlu Cook, daha önce Compaq Computer’da ve Apple’ın eski rakibi IBM’de çalışmıştı. Cook, Çin’deki üretim tesislerinin daha ucuz iş gücü ve verimliliğinden yararlanan uluslararası tedarik zincirinin karmaşık yapısını yönetti.

Bu yapı, Apple’ın yıllık 416 milyar dolarlık gelirinin büyük bölümünü oluşturan Mac bilgisayarlar, iPod’lar, iPhone’lar, iPad’ler ve diğer ürünlerin üretiminde belirleyici rol oynadı. Cook CEO olduğunda bu rakam 108 milyar dolar (99 milyar euro) seviyesindeydi.

Ancak Apple’ın en çok satan cihazlarının çoğu Jobs hâlâ CEO’yken tasarlanmıştı. Bu da Cook’un bir fikir insanından çok, lojistik yöneticisi olup olmadığı yönünde soru işaretleri doğurdu.

Chatterjee, "Cook, Apple’ın büyüme seyrini istikrarlı biçimde sürdürmüş olsa da, Jobs’un iPhone ile yaptığı gibi Apple’ın önümüzdeki yirmi yıldaki rekabetçi konumunu yeniden belirleyecek ölçekte çığır açıcı bir yeniliğe liderlik etmedi," dedi.

Şirket, Apple Watch, kablosuz AirPods kulaklıklar ve sanal gerçeklik deneyimi için hâlâ niş bir ürün olan Vision Pro başlığı gibi iki popüler yeni ürün serisi yarattı. Ancak bunların hiçbiri, Jobs’la özdeşleşen türden dönüştürücü atılımlar olmadı.

Bu arada, Apple’ın sürücüsüz otomobil geliştirme girişimi gibi çok konuşulan başka projeler de yıllar süren araştırma ve yatırımlara rağmen hayata geçirilemedi.

Apple’ın denizaşırı üretime bağımlılığı, Cook’un özellikle Donald Trump’ın Beyaz Saray’daki iki döneminde Çin’e karşı ticaret savaşı yürüttüğü süreçte siyasi diplomasi sanatında ustalaşmasını gerektirdi.

Cook, Trump’ın ilk dönemindeki gümrük tarifelerinden iPhone ve diğer ürünleri muaf tutması için Trump’ı ikna ettikten sonra, mevcut yönetim döneminde daha da zorlu bir sınamayla karşı karşıya kaldı.

Trump, Apple’ın iPhone üretimini Çin’den ABD’ye kaydırmasında ısrar ederken, bu kez cihaza bazı gümrük vergileri de uyguladı. Ancak Cook, ABD pazarına gidecek iPhone’ların üretimini Hindistan’a kaydırarak maliyetleri azaltmayı başardı.

Ayrıca Apple’ın Trump’ın ikinci döneminde ABD’ye 600 milyar dolar yatırım yapma sözü vermesinin ardından bazı muafiyetler de elde etti.