İran savaşı enerji maliyetlerini artırdı: İngiltere'de enflasyon yüzde 3,3'e yükseldi

İngiltere'de yaşam maliyeti mart ayı boyunca hızlandı. Bu artışta, İran’daki savaşın patlak vermesinin ardından benzin ve dizel fiyatlarındaki belirgin yükseliş belirleyici oldu.

REKLAM

REKLAM

Ulusal İstatistik Ofisi’ne (ONS) göre yıllık tüketici enflasyonu, beklentilere paralel olarak, bir önceki aydaki yüzde 3 seviyesinden yüzde 3,3’e yükseldi.

Bu enflasyonist baskının temelinde, akaryakıt fiyatlarındaki aylık yüzde 8,7’lik sıçrama bulunuyor. Bu da, Rusya’nın Ukrayna’yı tam kapsamlı işgal ettiği 2022 yazından bu yana görülen en sert artışa işaret ediyor.

Akaryakıt istasyonlarının ötesinde, enerji maliyetlerindeki artışın yansımaları uçak biletlerine ve gıda tedarikine de sirayet ederek, hükümet ve İngiltere Merkez Bankası (BoE) açısından ekonomik tabloyu karmaşıklaştırıyor.

İngiltere Hazine Bakanı Rachel Reeves, çatışmanın ülke içinde yaşanmadığını ancak Britanya genelinde hem hane halklarının hem şirketlerin faturalarını doğrudan yukarı çektiğini vurguladı.

Quilter’da yatırım stratejisti olan Lindsay James ise, "Bu sabah açıklanan enflasyon verisi, TÜFE’nin yeniden yüzde 3,3’e tırmandığını göstererek, İran’daki savaşın başlamasından bu yana fiyat baskılarının azalmadığı, aksine yeniden hız kazandığına işaret etti," değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası piyasalarda hisse senedi fiyatlarında kısmi bir toparlanma görülse de Avrupa’ya fiziki petrol teslimatına yönelik piyasa üzerindeki baskı son derece yüksek kalmaya devam ediyor.

Uzmanlar, mevcut enflasyonist eğilimin çözülmesi için tek gerçekçi seçeneğin Hürmüz Boğazı’nın hızla yeniden açılması olduğunu belirtiyor. Ancak tablo hâlâ son derece dalgalı ve öngörülemez.

İngiltere Merkez Bankası’nı bekleyen politika ikilemi

Enflasyondaki bu ani sıçramanın zamanlaması ise özellikle sorunlu; zira iç ekonomideki yavaşlama dönemine denk geliyor.

İş gücü piyasasından gelen son veriler, bordrolu istihdamın gerilediğine, ekonomik atıl nüfusun arttığına ve ücret artış hızının da yavaşlamaya başladığına işaret ediyor.

İngiltere'de ortalama bir çalışan için yükselen zorunlu giderler ile durgunlaşan ücret artışının birleşimi, reel alım gücü açısından son derece zorlu bir tablo yaratıyor.

İngiltere Merkez Bankası açısından bakıldığında, fiyatlardaki bu ani yükseliş, faizleri bu bahardan itibaren düşürmeye başlanacağı yönündeki öngörülen patikayı bozdu.

İran’daki savaş tırmanmadan önce, enflasyonun resmi yüzde 2 hedefe doğru geri döndüğü izlenimiyle, merkez bankasının temel politika faizini yüzde 3,75’ten aşağı çekmeye başlayacağı yönünde giderek güçlenen bir mutabakat vardı.

Ancak enflasyonun önümüzdeki aylarda yüzde 4’e kadar yükselebileceği beklentisiyle, Para Politikası Komitesi’ni gelecek haftaki toplantısında çok daha güç bir karar bekliyor.

Ekonomistler arasında, bu özel krizi çözmek için geleneksel faiz artırımlarının doğru araç olup olmadığı konusunda giderek hararetlenen bir tartışma yaşanıyor.

James’e göre, "Faiz artışı, sorunun yanlış teşhis edilmesi riskini taşıyor. Bu enflasyon dalgası, aşırı talepten değil arz yönlü aksaklıklardan kaynaklanıyor. Daha yüksek faizler, Orta Doğu’dan petrol ya da diğer malların akışını artırmayacak."

Bu yaklaşım, İngiltere Merkez Bankası’nın şimdilik mevcut duruşunu koruyarak faizleri sabit tutmayı ve söz konusu fiyat artışlarının ekonominin geneline yayılan daha yüksek ücret taleplerine dönüşüp dönüşmediğini yakından izlemeyi tercih edebileceğine işaret ediyor.