Şubat ve nisan başı arasında AB’de konut gazı fiyatları Orta Doğu gerilimi nedeniyle arttı; buna karşılık elektrik fiyatları düşerek enerji piyasasındaki ayrışmayı ortaya koydu.
Yakın zamanda yaşanan Orta Doğu krizi sonrasında akaryakıt fiyatları fırladı. Avrupa’nın birçok ülkesinde benzin ve motorin tüketici fiyatları ortalama olarak belirgin biçimde yükseldi.
REKLAM
REKLAM
Ancak aynı durum hane elektrik fiyatları için geçerli değil; doğal gaz fiyatları ise akaryakıta kıyasla daha sınırlı artışlar gösterdi.
“Orta Doğu’daki devam eden jeopolitik gerilim temelde bir akaryakıt arz şoku anlamına geliyor. Bunun sonucu olarak, Avrupa’daki gaz arzı ve dolayısıyla perakende gaz fiyatları üzerindeki doğrudan etki, elektrik piyasalarına kıyasla daha belirgin,” diye konuştu VaasaETT kıdemli enerji piyasası analisti Ioannis Korras**,** Euronews Business’a.
Peki, Şubat ayı sonunda ABD ile İsrail’in İran’a ortak saldırısının ve Tahran’ın karşı hamlelerinin ardından hane enerji fiyatları nasıl değişti? Avrupa başkentleri genelinde hangi ülkelerde hane elektrik ve gaz fiyatları en fazla arttı?
Energie-Control Austria, MEKH ve VaasaETT tarafından derlenen Hanehalkı Enerji Fiyat Endeksi’ne (HEPI) göre, 2 Şubat 2026 ile 1 Nisan 2026 arasında AB başkentlerinde konut nihai elektrik fiyatları ortalama yüzde 3,1 geriledi.
Bu dönemde kilovatsaat başına fiyat 26,13 avro sentten 25,31 c€/kWh seviyesine indi.
En büyük düşüş yüzde 19 ile Estonya’nın başkenti Tallinn’de kaydedildi; onu Kopenhag (%15,9), Stockholm (%15,2) ve Ljubljana (%15) izledi.
Helsinki (%11,9), Riga (%11,6) ve Madrid’de (%10,9) de yüzde 10’un üzerinde gerilemeler yaşandı.
Korras, ilkbaharın genellikle, kış ısınma sezonunun ardından ve yazın soğutma talebi zirvelerinden önce, yenilenebilir üretimin arttığı ve talebin görece ılımlı seyrettiği bir geçiş dönemi olduğunu belirtti.
“Bu mevsimsel dinamik, İskandinav ülkeleri ve İberya gibi piyasalarda fiyatların gerilemesinden faydalanılmasını sağlıyor ve yakıt kaynaklı fiyat baskılarından belli ölçüde ayrışmayı fiilen ortaya koyuyor,” dedi.
İspanya, Birleşik Krallık ve Kıbrıs gibi bazı örneklerde ise enerji vergisi veya KDV indirimleri dahil mali tedbirlerle hükümet müdahaleleri haneler üzerindeki etkiyi hafifletti.
En yüksek artış yüzde 7,9 ile Roma’da görüldü. Artış Dublin’de (%5,7), Lizbon’da (%5,4) ve Atina’da (%3,3) da yüzde 3’ün üzerinde gerçekleşti.
Bazı Avrupa başkentlerinde ise hane elektrik fiyatları sabit kaldı ya da yalnızca çok sınırlı değişimler gösterdi.
Korras, elektrik üretiminde gazla çalışan santrallerin payının yüksek olduğu, özellikle de marjinal elektrik fiyatını sık sık gazın belirlediği (örneğin İtalya, İrlanda ve Yunanistan) piyasalarda toptan elektrik fiyatlarındaki artışların ve buna bağlı olarak nihai faturalardaki yükselişlerin daha güçlü yaşandığını vurguladı.
Gaz fiyatlarındaki değişim
Aynı dönemde AB başkentlerinde konut nihai gaz fiyatları yüzde 6,8 artarak 10,67 c€/kWh’den 11,40 c€/kWh’ye yükseldi.
Birkaç şehir dışında konut nihai gaz fiyatlarında kayda değer artışlar yaşandı. Brüksel (%28,8), Berlin (%28,6) ve Atina’da (%21,3) artışlar yüzde 20’nin üzerine çıktı.
Viyana’da (%16,9), Amsterdam’da (%14,8) ve Roma’da (%10,9) da artış yüzde 10’u aştı.
Bükreş (%8,9), Riga (%8,7), Londra (%8,6), Paris (%7,9) ve Tallinn’deki (%7,2) gaz fiyatı artışları da AB ortalamasının üzerinde ve dikkat çekiciydi.
Buna karşılık, en büyük düşüş yüzde 7,9 ile Madrid’de görüldü; onu Ljubljana (%4) ve Varşova (%3,5) izledi.
“Nisan ayında elektrik ve gaz fiyatlarındaki hareketlerin birbirinden ayrışması, yakıt bileşimindeki farklılıklar ve devlet müdahaleleriyle şekillenen Avrupa piyasalarında kayda değer bir ‘yapısal kopuşu’ ortaya koyuyor,” dedi Korras.
“Gaz fiyatları ağırlıklı olarak küresel arz kısıtları ve jeopolitik riskten etkilenirken, elektrik piyasaları buna ek olarak yerel üretim eğilimleri ve politikalardan da etkilendi.”
İran krizinin ardından enerjiye en çok kim para ödüyor?
Nisan başı itibarıyla Avrupa başkentlerinde hane elektrik fiyatları büyük farklılıklar gösteriyor. Nominal olarak kilovatsaat başına en yüksek bedeli Bern’de (c€39,1), Brüksel’de (c€39), Dublin’de (c€38,5), Berlin’de (c€38,4), Prag’da (c€36,3) ve Londra’da (c€35,8) yaşayan haneler ödüyor.
AB başkentlerinde ortalama fiyat c€25,3 düzeyinde. Haneler için en ucuz elektriği Kiev (c€8,5), Budapeşte (c€9,6), Podgorica (c€11,3) ve Belgrad (c€11,6) sunuyor.
Paris’te fiyat c€27,2 iken Madrid’de c€21,9 seviyesinde.
Başkentler arasında gaz fiyatlarındaki fark da nominal olarak çarpıcı. Kiev’de c€1,6 ile Stockholm’de c€35,8 arasında değişiyor; AB ortalaması ise c€11,4.
Listenin üst sıralarında İsveç başkentini Amsterdam (c€20,3), Bern (c€15,7), Viyana (c€15,1), Roma (c€14,9) ve Lizbon (c€14,1) izliyor.
Kiev’in ardından en ucuz gazı sakinlerine Budapeşte (c€2,7), Belgrad (c€4,6) ve Zagreb (c€4,6) sağlıyor.
Roma’nın yanı sıra Paris (c€13,8) ve Berlin (c€13,2) AB ortalamasının üzerinde yer alırken, Londra (c€8,7) ve Madrid (c€8,6) bu seviyenin altında bulunuyor.
Faturalarda vergilerin ve dağıtım maliyetlerinin payı ülkeden ülkeye önemli ölçüde farklılık gösteriyor ve hükümetler bunu koşullara göre değiştirebiliyor.