2010'dan bu yana batarya depolamanın maliyeti yüzde 90'dan fazla düştü. Bu da yenilenebilir enerjinin maliyetini ciddi biçimde aşağı çekti.
İran’a yönelik savaş Avrupa’yı fosil yakıtlara bağımlılığını yeniden gözden geçirmeye zorlarken, temiz enerji fosil yakıtlarla rekabet edebilen fiyatlardan güvenilir, 24 saat kesintisiz elektrik sağlayabiliyor.
REKLAM
REKLAM
Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı’nın (IRENA) yeni bir raporu, güneş ve rüzgar enerjisi batarya depolama ile birleştirildiğinde maliyet açısından yeni kömür santralleriyle şimdiden yarışabildiğini ortaya koydu. Dünyanın birçok yerinde bu yenilenebilir ve depolama bileşimi, yeni doğal gaz santrallerinden bile daha ucuza elektrik üretebiliyor.
Bu bulgular, fosil yakıt endüstrisinin yenilenebilir kaynaklara karşı yıllardır öne sürdüğü en eski argümanlardan birine meydan okuyor: Güneş parlamadığında ya da rüzgar esmediğinde güvenilir, 7/24 elektrik sağlayamadıkları iddiası.
Yenilenebilirler fosil yakıtları geride bırakabilir mi?
IRENA’ya göre yanıt evet.
Rapor, güneş panelleri, rüzgar çiftlikleri ve batarya depolamayı bir araya getirerek günün her saati elektrik sağlayabilen, sözde “kesintisiz” yenilenebilir sistemleri inceledi.
Güneşlenme süresinin ve rüzgar potansiyelinin yüksek olduğu bölgelerde, bataryalarla eşleştirilmiş güneş enerjisinin maliyeti artık rapora göre megavat-saat başına yaklaşık 50 ila 75 avro arasında değişiyor.
Bu da Çin’deki yeni kömür santralleri için megavat-saat başına yaklaşık 60 ila 75 euroya ve dünya genelindeki yeni doğal gaz santralleri için 88 avronun üzerine çıkan maliyetlerle karşılaştırıldığında oldukça rekabetçi bir seviye.
Batarya fiyatlarındaki sert düşüş bu dönüşümün önünü açtı. IRENA’ya göre 2010’dan bu yana batarya depolamanın maliyeti yüzde 93 azalırken, güneş paneli maliyetleri yüzde 87, karasal rüzgar enerjisi projelerinin maliyetleri ise yüzde 55 geriledi.
Ajans, rüzgar, güneş ve bataryanın birlikte kullanılmasının, küresel petrol arzının yaklaşık beşte birini (sanırım) taşıyan ve fosil yakıtlar için hayati bir dar boğaz olan Hürmüz Boğazı üzerindeki İran’ın sıkı kontrolü örneğinde olduğu gibi jeopolitik şoklara maruziyeti de azaltabileceğini söylüyor.
Avrupa etkilerini şimdiden hissediyor
Rapor son derece kritik bir dönemde yayımlandı. Avrupa, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaline bağlı fosil yakıt fiyat şoklarının ve Ortadoğu’daki ABD-İsrail çatışması çevresinde yeniden artan istikrarsızlığın etkilerini hâlâ yaşıyor.
Kampanya kuruluşu Positive Money’nin kısa süre önce yaptığı bir çalışma, yenilenebilir kaynakların bazı Avrupa ülkelerinde elektrik fiyatlarını neredeyse yüzde 25 oranında düşürmeye yardımcı olduğunu ortaya koydu.
Bir başka rapora göre Danimarka, Finlandiya, Fransa, İsveç ve Slovakya’daki tüketiciler, daha temiz elektrik karmaları sayesinde bu yıl enerji faturalarında 8,5 milyar euroya kadar tasarruf edebilecek; fosil yakıtlara daha bağımlı ülkeler ise belirgin biçimde daha yüksek maliyetlerle karşı karşıya kalacak.
Sadece güneş enerjisi bile mart ayında Avrupa’ya 3 milyar euro tasarruf sağladı. SolarPower Europe’un analizine göre, gaz fiyatlarının yüksek kalması durumunda toplam tasarruf 67 milyar euroyu aşabilir.
Yenilenebilirler hakkındaki tartışma değişiyor
Yıllar boyunca eleştirmenler, hava koşullarına bağlı oldukları için güneş ve rüzgar enerjisinin fosil yakıtların yerini hiçbir zaman tamamen alamayacağını savundu.
IRENA’ya göre batarya depolama bu hesabı değiştiriyor.
Bataryalar, güneşli ya da rüzgarlı dönemlerde üretilen elektriği depolayıp talebin arttığı veya arzın azaldığı zamanlarda şebekeye geri verebiliyor. Böylece fosil yakıtla çalışan yedek santrallere duyulan ihtiyacı azaltıyor.
IRENA, bu teknolojilerin maliyetlerinin önümüzdeki on yıl boyunca da düşmeye devam edeceğini; bunun da yenilenebilir kaynaklardan 24 saat kesintisiz elektrik teminini, yapay zeka ve veri merkezleri gibi enerjiye aç sektörler için çok daha cazip hale getirebileceğini belirtiyor.
En iyi performans gösteren bölgelerde, 2035’e gelindiğinde bazı büyük ölçekli güneş ve batarya projelerinin megavat-saat başına 45 euronun altında bir maliyetle kesintisiz elektrik sağlayabileceği öngörülüyor.
IRENA Genel Direktörü Francesco La Camera yayımladığı açıklamada, “Yenilenebilirlerin güvenilir olmadığı yönündeki köklü argüman artık geçerliliğini yitirdi,” diye konuştu.