Newsletter Haber Bülteni Events Etkinlikler Podcasts Video Africanews
Loader
Bize Ulaşın
Reklam

Yapay zekâ savaşları: Büyük teknoloji devleri için yetenekler servet kazandı

Yapay zekâda teklif savaşları
Yapay zekâda teklif savaşları ©  Euronews
© Euronews
By Quirino Mealha
Yayınlanma Tarihi
Paylaş Yorumlar
Paylaş Close Button

Yapay genel zekâya (AGI) koşan Büyük Teknoloji devleri ve yeni nesil yapay zekâ girişimleri için seçkin araştırmacılar ve mühendislik liderleri adeta transfer piyasasının gözde yıldızlarına dönüştü.

Yükselen yapay zekâ sektörü, Silikon Vadisi'nin dot-com patlamasından bu yana görülmemiş bir iş gücü piyasası yarattı; ancak bu kez, ölçeklenebilir öncü yapay zekâ sistemleri inşa edebilenlerin sayısı muhtemelen yalnızca birkaç yüz kişiyle sınırlı.

REKLAM
REKLAM

OpenAI, Meta, Google DeepMind, Anthropic, xAI, Safe Superintelligence ve giderek artan sayıdaki yeni yapay zekâ girişimi, son derece dar ve yüksek nitelikli bir yetenek havuzunu kendine çekebilmek için kıyasıya rekabet ediyor.

Sonuç olarak, son iki yılda, dokuz haneli maaş paketlerinin konuşulduğu görüşmeler, devasa hisse senedi tahsisleri ve Mark Zuckerberg ile Sam Altman gibi CEO'ların bizzat yürüttüğü işe alım kampanyalarına dair haberler ortaya çıktı.

Çevrimiçi dolaşan bazı rakamlar tartışmalı ya da doğrulanmamış olsa da, bu yazı, işe alım piyasasındaki değeri ve talebi büyük yayınlarca güvenilir biçimde haberleştirilen ya da bizzat müzakerelere katılan kişilerce doğrulanan en üst düzey isimlere odaklanıyor.

Aşağıda, herhangi bir sıralama gözetmeksizin, hikâyeleri yapay zekâ sektöründe yaşanan farklı türdeki açık artırma savaşlarını yansıtan, dünyanın en tanınmış beş yapay zekâ mühendisi ve araştırmacısı yer alıyor.

Ilya Sutskever

Yapay zekâ alanında, İsrailli-Kanadalı bilgisayar bilimci Ilya Sutskever kadar saygı gören çok az isim var.

OpenAI'nin kurucu ortağı ve eski baş bilim insanı olan Sutskever, GPT modellerinin arkasındaki atılımlara yön veren isimlerden biriydi ve üretken yapay zekâ patlamasının başlıca entelektüel mimarlarından biri olarak görülüyordu.

OpenAI'den önce, Google DeepMind'ın öncülü sayılan Google Brain'de çalıştı ve derin öğrenme devrimini ateşleyen temel atılımlardan bazılarına katkıda bulundu.

Sam Altman'ın geçici olarak CEO'luktan alınmasını da içeren OpenAI'nin dramatik 2023 yönetişim krizinin ardından Sutskever, şirketten ayrıldı ve 2024'te Safe Superintelligence'ı (SSI) kurdu.

SSI, daha ticari bir ürün bile çıkarmadan dünyanın en yakından izlenen yapay zekâ girişimlerinden biri hâline geldi ve 2025'te özel piyasalarda yaklaşık 32 milyar dolar (27,5 milyar avro) değerlemeye ulaştı.

ARŞİV: Safe Superintelligence'ın kurucu ortağı ve baş bilim insanı Ilya Sutskever, Aralık 2025'teki bir röportaj sırasında
ARŞİV: Safe Superintelligence'ın kurucu ortağı ve baş bilim insanı Ilya Sutskever, Aralık 2025'teki bir röportaj sırasında AP Photo/Dwarkesh Podcast

Daha sonra, Meta'nın SSI'yi satın alma olasılığını araştırdığı ve Mark Zuckerberg'in 2025'teki yapay zekâ işe alım hamlesi sırasında şirketle bağlantılı yetenekleri agresif biçimde bünyesine katmaya çalıştığı ortaya çıktı.

Geçen hafta Sutskever, Elon Musk ile ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI arasındaki yüksek profilli davada verdiği ifade sırasında OpenAI'de 7 milyar dolarlık (6 milyar avro) payı olduğunu da doğruladı. Bu ifade, daha önce başkan Greg Brockman'ın yaklaşık 30 milyar dolarlık (25,8 milyar avro) payını açıklamasının ardından, gündeme gelen ikinci yeni OpenAI milyarderini işaret etti.

Sutskever'in değeri, bilimsel itibarı, en ileri seviye model tecrübesi ve liderlik yeteneğini olağanüstü nadir bir bileşimde birleştirmesinden geliyor. Pek çok yatırımcı, onu genel yapay zekâ (AGI) ölçeğinde bir araştırma kuruluşunu yönetebilecek çok az sayıdaki kişiden biri olarak görüyor.

Mira Murati

OpenAI'den ayrılan bir diğer önemli isim de şirketin eski teknoloji direktörü Mira Murati oldu; Murati 2024'te görevinden ayrıldı.

Arnavut kökenli Amerikalı mühendis ve üst düzey yönetici, ChatGPT, DALL-E ve GPT-4'ün lansmanlarında merkezi bir rol oynadı ve yapay zekâ devriminin kamuoyuna dönük yüzlerinden biri hâline geldi. Daha önce Tesla'da kıdemli ürün yöneticisi olarak çalışmıştı.

OpenAI'den ayrıldıktan sonra Murati, kısa sürede eski OpenAI araştırmacılarını kendine çeken ve yapay zekâ girişim ekosisteminin önemli oyuncularından biri hâline gelen Thinking Machines Lab'i kurdu.

Tıpkı Sutskever'in SSI'ı gibi bu şirket de henüz bir ürün piyasaya sürmedi ancak kurulduktan kısa süre sonra 5 milyar doların (4,3 milyar avro) üzerinde bir değerlemeye ulaştığı bildiriliyor. Şirket, yalnızca tam otonom yapay zekâ sistemlerine odaklanmak yerine insan-yapay zekâ işbirliğini merkeze koyuyor.

Geçtiğimiz hafta Thinking Machines Lab, kullanıcıların yalnızca konuşarak tamamen kontrol edebileceği ve arayüz deneyimini son derece akıcı hâle getirdiği söylenen, kullanıcının ekranına yerel erişime de sahip olan 'etkileşim modelleri'ni ön tanıtıma sundu.

Mira Murati, 18 Nisan 2026'da Kaliforniya Santa Monica'daki 12. Breakthrough Ödül Töreni'ne gelirken
Mira Murati, 18 Nisan 2026'da Kaliforniya Santa Monica'daki 12. Breakthrough Ödül Töreni'ne gelirken AP Photo/Invision/Jordan Strauss

Meta, ChatGPT, Character.ai, Mistral, PyTorch ve diğer bazı yapay zekâ modelleri ile çerçevelerinde çalışmış mühendisleri bünyesinde toplayan bu girişimle bağlantılı seçkin araştırmacıları da agresif biçimde transfer etmeye çalıştı.

Murati'nin stratejik değeri, en üst düzey araştırmacıları büyük ölçeklerde kendine çekebilen az sayıdaki yöneticiden biri hâline gelmiş olmasından kaynaklanıyor.

Yapay zekâ sektöründe, bu çekim gücünün kendisi artık başlı başına bir rekabet avantajı olarak görülüyor; özellikle de şirketler elit yapay zekâ yeteneklerinin, sayıları görece az olan öncü laboratuvarlarda giderek daha fazla yoğunlaştığının farkına vardıkça.

Alexandr Wang

Hem OpenAI'de başlayıp ardından kendi girişimlerini kuran Sutskever ve Murati'nin aksine, ikinci kuşak Çin kökenli Amerikalı mühendis Alexandr Wang, önce bir kurucu olarak öne çıktı, ardından Meta'ya geçti.

Wang, 2016'da, veri etiketleme, değerlendirme ve model analiz araçlarıyla makine öğrenimi sistemleri için kritik altyapı sağlayan Scale AI'ı kurdu.

Scale AI, hükümetlerle, şirketlerle ve önde gelen yapay zekâ laboratuvarlarıyla çalışarak üretken yapay zekâ ekosistemine adeta gömüldü. 2025'te, Meta'nın şirkette oy hakkı olmayan yüzde 49'luk bir hisseyi 14,3 milyar dolar (12,3 milyar avro) karşılığında aldığı ve şirketi 29 milyar dolar (25 milyar avro) değerden değerlediği bildirildi.

Alexandr Wang, Mark Zuckerberg'in şirketinin yapay zekâ birimi olan Meta Superintelligence Labs'te liderlik pozisyonuna getirildi.

Sızdırıldığı öne sürülen belgeler, 1 milyon dolarlık (860 bin avro) baz maaş, çok sayıda milyon dolarlık prim ve beş yıla yayılan 100 milyon ile 150 milyon dolar (86 ila 129 milyon avro) arasında değişen hisse senediyle, tarihsel olarak Silikon Vadisi'ndeki en yüksek ücret paketlerinden birine sahip olduğunu gösteriyor.

ARŞİV: Scale AI'ın kurucusu ve CEO'su Alexandr Wang, Mayıs 2023'te şirketin San Francisco, Kaliforniya'daki ofisinde poz verirken
ARŞİV: Scale AI'ın kurucusu ve CEO'su Alexandr Wang, Mayıs 2023'te şirketin San Francisco, Kaliforniya'daki ofisinde poz verirken AP Photo/Jeff Chiu

Bu hamle, Meta'nın OpenAI'nin gerisinde kaldığı algısını tersine çevirmek ve şirketin yapay zekâ kabiliyetlerini hızla geliştirmek isteyen Zuckerberg'in stratejisinin bir parçası olarak yorumlandı.

Salt akademik araştırmacıların aksine, Wang'in değeri, en ileri yapay zekâ sistemlerinin nasıl kurulduğunu ve ölçeklendirildiğini operasyonel düzeyde kavramasından geliyor. Uzmanlığı, altyapıdan veri setlerine, değerlendirme hatlarından kurumsal icraya kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Bu bütüncül bilgi birikimi, yapay zekâ sistemlerinin büyüdüğü ve eğitilip yönetilmesinin giderek daha pahalı hâle geldiği bir dönemde her zamankinden daha önemli.

Demis Hassabis

Wang'e benzer biçimde Demis Hassabis de yapay zekâ alanındaki yolculuğuna bir kurucu olarak başladı ve daha sonra bir Büyük Teknoloji şirketine katıldı.

Yunan, Kıbrıslı, Çinli ve Singapurlu kökene sahip Britanyalı mühendis, DeepMind'ı, Go adlı antik Çin masa oyununda ustalaşan AlphaGo modeli ve protein yapılarını tahmin eden AlphaFold gibi atılımlarla dünyadaki en saygın yapay zekâ araştırma kuruluşlarından biri hâline getirdi.

2024'te AlphaFold2 modeli, proteinlerin üç boyutlu yapılarını doğru biçimde tahmin ederek 50 yıllık bir bilimsel bilmecenin çözülmesini sağladı; bu başarı, Hassabis'e 2024 Kimya Nobel Ödülü'nü getirdi.

DeepMind, Londra'da kuruldu ve 2014'te Google tarafından satın alındı; bu satın alma, bugün hâlâ teknoloji devinin temel yapay zekâ birimi olarak faaliyet gösteren Google DeepMind'ın doğmasına yol açtı.

Kesin nihai satın alma bedeli hiçbir zaman resmî olarak açıklanmadı ancak haberler, şirketin, yapay zekânın teknoloji sektöründe hâlâ uzak bir fikir olarak görüldüğü bir dönemde, 400 milyon ile 650 milyon dolar (344 ila 559 milyon avro) arasında bir tutara alındığını gösteriyor.

ARŞİV: Demis Hassabis, Aralık 2024'te İsveç'in Stockholm kentindeki Nobel Ödül töreninde kimya dalındaki Nobel nişanını elinde tutarken
ARŞİV: Demis Hassabis, Aralık 2024'te İsveç'in Stockholm kentindeki Nobel Ödül töreninde kimya dalındaki Nobel nişanını elinde tutarken Pontus Lundahl/TT News Agency via AP

Hassabis'in temel maaşı kamuoyuna açıklanmadı ancak Google DeepMind CEO'su olarak yıllık toplam kazancının milyonlar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.

Gemini yapay zekâ projesindeki başarıları için 3 milyon dolar (2,58 milyon avro) gibi kayda değer bir prim de dâhil olmak üzere belirli performans ödülleri aldığı bildirildi. Hassabis'in kişisel servetinin yaklaşık 600 milyon dolar (516 milyon avro) olduğu tahmin ediliyor.

ChatGPT'nin sahneye çıkmasıyla yapay zekâ alanındaki yarış kızışırken Google, yapay zekâ faaliyetlerinin daha büyük bölümünü Hassabis liderliğindeki Google DeepMind etrafında konsolide etti. Şirket, bir anda hem yetenek hem de kamuoyu nezdindeki görünürlük için OpenAI, Anthropic ve Meta ile çok daha sert bir rekabete girmiş oldu.

Hassabis, kurucu statüsünü, üst düzey bilimsel kredibiliteyi ve kurumsal liderliği birleştiren benzersiz bir konuma sahip.

Yapay zekâ sektöründe ücret beklentilerinin hızla yükselmesiyle, DeepMind'in çekirdek araştırmacılarını elde tutmak Google için stratejik açıdan hayati hâle geldi.

Andrej Karpathy

Andrej Karpathy, OpenAI'nin bir diğer kurucu ortağı olarak listeyi tamamlıyor.

Başlıca yapay zekâ şirketinin kuruluşuna yardım ettikten sonra Slovak-Kanadalı bilgisayar araştırmacısı, 2017'den 2022'ye kadar sinir ağlarına dayalı otonom sürüş sistemlerinin geliştirilmesine liderlik ettiği Tesla'nın yapay zekâ bölümünün başına geçti.

Karpathy daha sonra kısa bir süreliğine OpenAI'ye döndü ve 2024'te Eureka Labs'i kurdu.

Şirket, bağımsız eğitim ve girişimcilik girişimlerine odaklandığı için özel bir piyasa değerlemesi açıklanmış değil.

ARŞİV: Andrej Karpathy, Mayıs 2018'de San Francisco, Kaliforniya'daki Train AI konferansında ana konuşmasını yaparken
ARŞİV: Andrej Karpathy, Mayıs 2018'de San Francisco, Kaliforniya'daki Train AI konferansında ana konuşmasını yaparken San Francisco Chronicle via AP

Buna karşın, önceki görevleri sayesinde Karpathy'nin kişisel servetinin 50 milyon ile 150 milyon dolar (43 ila 129 milyon avro) arasında olduğu tahmin ediliyor.

Diğer öncü laboratuvar araştırmacıları kadar büyük ücret söylentileriyle anılmamış olsa da Karpathy, geliştirici topluluklarını şekillendirme ve mühendislik kültürü üzerindeki tarihsel etkisi sayesinde yetenek çekme gücüne sahip olması nedeniyle hâlâ stratejik açıdan en önemli yapay zekâ figürlerinden biri olarak görülüyor.

Erişilebilirlik kısayollarına git
Paylaş Yorumlar

Bu haberler de ilginizi çekebilir

Borsa işlemleri kaydı, Trump’ın büyük teknoloji hisselerinden yüksek kazanç sağladığını ortaya koydu

PlayStation Plus zamları tepki çekti: Sony abonelik ücretlerini artırdı

Yapay zekâ savaşları: Büyük teknoloji devleri için yetenekler servet kazandı