İspanya Gençlik Konseyi'ne göre gençlerin evden ayrılma oranı 2025'te yüzde 14,5'e düşerek şimdiye kadarki en düşük seviyeye indi; tek başına ev kiralamak için maaşlarının neredeyse tamamını ayırmaları gerekiyor.
Konuta erişim krizi, İspanyol gençleri bağımsız yaşama olanağından uzaklaştırmaya devam ediyor. Gençlerin aileden ayrılma oranı 2025’te 16-29 yaş arası gençler arasında yüzde 14,5’e düştü; bu, kayıtların tutulmaya başlandığından beri görülen en düşük seviye; bunlar, İspanya Gençlik Konseyi’nin (CJE) Emancipasyon Gözlemevi’nin yayımladığı en son karşılaştırılabilir verilere dayanıyor.
Bu cuma yayımlanan rapora (kaynak İspanyolca) göre, İspanya’da ücretli çalışan bir gencin tek başına bir ev kiralayabilmesi için net maaşının yüzde 98,7’sini ayırması gerekiyor. Aileden ayrılmak için öngörülen ortalama yaş artık 30’un üzerine çıkmış durumda.
Ayrıca, konuta erişimdeki zorlukların bugün İspanya’da gençlerin yoksullaşmasının başlıca nedenlerinden biri olduğu vurgulanıyor: “Kira ödeyerek yaşayan gençler arasında yoksulluk riski, konut masrafı öncesinde yüzde 25,9 iken, kira ödendikten sonra yüzde 43’e yükseliyor.”
“Gençler için aileden ayrılmak, yoksullaşmak anlamına geliyor” diyor CJE Başkanı Andrea Henry. Henry, “İstihdam piyasasıyla konut piyasası gençler açısından artık aynı dili konuşmuyor” diye tepki gösteriyor.
Gözlemevi verilerine göre, genç bir kişinin aylık net ortalama geliri 1.190 euro civarında; buna karşılık bir konutun ortalama kirası 1.176 euroya ulaşıyor. CJE, konuta erişimin kuşaklar arasında “eşitsizliğin” başlıca eksenlerinden biri haline geldiği uyarısında bulunuyor.
Kuruluş, sorunun artık yalnızca işsizleri ya da dışlanma yaşayanları etkilemediğini, çalışan gençlerin bir bölümünü de vurduğunu belirtiyor. Raporda, “Çalışıyor olsalar bile gençlerin çok büyük bir kısmı, güvencesizlik, aşırı borçlanma ya da aileye ekonomik bağımlılık yaşamadan özerk bir hayat kuramıyor” deniliyor.
Evi paylaşmak da uygun fiyatlı değil
Konut fiyatlarındaki artış, tek başına yaşamanın maliyetini karşılayamayanlar için oda kiralama ve paylaşımlı konut gibi alternatifleri de yaygınlaştırıyor. Ancak Gençlik Konseyi, pek çok kentte ev paylaşmanın da erişilebilir kira koşullarını garanti etmediği ve ortalama maaşın yüzde 33,6’sına karşılık geldiği uyarısında bulunuyor.
Raporda ayrıca, aileden gelen maddi desteğin kimin aileden ayrılabildiği ve kimin ayrılamadığı konusunda giderek daha belirleyici hale geldiği vurgulanıyor; çünkü içinde bulunduğumuz koşullarda ev satın almak hâlâ genç nüfusun büyük bir bölümü için erişilebilir değil.
İspanya Gençlik Konseyi, uygun fiyatlı konut arzını artırmak ve gençlerin insana yakışır konuta erişimini kolaylaştırmak için kamu önlemleri talep ediyor. “Sorun yapısal ve bütün bir kuşak üzerinde ciddi sonuçlar yaratıyor” diye uyarıyorlar.