Kuantum bilişim hisseleri, Trump yönetiminin sektöre 2 milyar dolardan (1,7 milyar €) fazla federal destek açıklamasının ardından yükseldi. IBM en büyük yatırımı aldı ve hisseler %12’den fazla artarken, şirketin piyasa değeri 27 milyar doların (23,2 milyar €) üzerinde arttı.
IBM hisseleri, Trump yönetiminin kuantum bilişim şirketlerini hedef alan ve 2 milyar doların (1,7 milyar euro) üzerinde federal yatırım programını açıklamasının ardından perşembe günü sert yükseldi; bu adım, sektörde daha geniş çaplı bir ralliyi tetikledi.
REKLAM
REKLAM
CHIPS Act girişiminin parçası olan ve kuantum bilişim ile yerli üretime odaklanan paket, IBM'e kuantum bilişim çipleri üretecek bir dökümhane kurması için 1 milyar dolar (861 milyon euro) tahsis edecek. Bu adım, ABD'nin kuantum endüstrisindeki liderliğini pekiştirmeyi hedefleyen daha geniş bir stratejinin parçası.
Federal teşviğin diğer yarısı ise GlobalFoundries'in 375 milyon dolar (322 milyon euro) aldığı sekiz kuantum şirketine gidecek. Kalan şirketlerin çoğu, D-Wave Quantum, Rigetti Computing, Infleqtion, Quantinuum, PsiQuantum, Atom Computing ve azami 38 milyon dolar (32,7 milyon euro) alması beklenen Diraq dahil, yaklaşık 100 milyon dolarlık (86 milyon euro) önerilen hibelere bağlandı.
Karşılığında, ABD federal hükümeti adı geçen her şirkette farklı oranlarda hisse alıyor; bu yaklaşım, Trump yönetiminin daha önce yaptığı kamu yatırımlarına, örneğin geçen yaz Intel'e yapılanlara benziyor.
Listedeki halka açık şirketlerin hisseleri haberin ardından güçlü yükselişler kaydetti. IBM hissesi yüzde 12'nin üzerinde prim yaptı; şirketin piyasa değeri 27 milyar dolardan (23,2 milyar euro) fazla arttı; bu da, perspektif sunmak gerekirse, yaklaşık olarak Adidas'ın tamamının büyüklüğüne denk geliyor.
Halka açık şirketler arasında diğer büyük kazananlar Rigetti Computing, D-Wave ve Infleqtion oldu; bu hisselerin her biri, hükümet desteği haberinin ardından yatırımcıların kuantumla ilgili hisselere yönelmesiyle yüzde 30'dan fazla yükseldi.
Kuantum bilişimde küresel yarışta büyük bir adım mı?
ABD Ticaret Bakanlığı ile yapılan anlaşma uyarınca IBM, açıklamasına göre "Amerika'nın ilk saf kuantum dökümhanesi" olacak Anderon adlı bağımsız bir şirket kuruyor.
New York eyaletinin Albany kentinde merkezlenecek yeni şirket, gelişmiş kuantum wafer'larını büyük ölçekli olarak üretmeye hazırlanıyor.
IBM açıklamasında, "Bu girişim, Amerika Birleşik Devletleri'ni dünyanın kuantum wafer'larının çoğunu üretecek konuma getirmek amacıyla ABD hükümetinin bugüne kadar kuantum Ar-Ge'sine yaptığı en önemli taahhütlerden birini temsil ediyor" ifadelerini kullandı.
IBM ayrıca projeye kendi kaynaklarından 1 milyar dolar (861 milyon euro) daha yatırım yapmayı planladığını duyurdu.
Kuantum bilişimin ekonomik ve stratejik potansiyeline yatırım
Kuantum bilişim, belirli türden hesaplamaları geleneksel bilgisayarlardan çok daha hızlı yapabilme potansiyeli nedeniyle bir sonraki büyük teknolojik sınır olarak geniş ölçüde görülüyor. Boston Consulting Group'un (BCG) tahminlerine göre, küresel kuantum endüstrisi 2040'a kadar dünya genelinde 850 milyar dolara (732 milyar euro) varan ekonomik değer yaratabilir.
ABD Ticaret Bakanlığı Yarı İletken Yatırımı ve İnovasyonu İcra Direktörü Bill Frauenhofer, IBM'in açıklamasında, "Kuantum bilişim, ulusal savunma, ileri malzemeler ve biyofarmasötik keşif, finansal modelleme ve enerji sistemleri açısından önemli sonuçlar doğuruyor" dedi.
Destekçilerine göre kuantum teknolojisi, ilaç keşfini hızlandırabilir, tedarik zincirlerini optimize edebilir ve gelişmiş yapay zekâ sistemlerinin eğitilmesini iyileştirebilir.
Aynı zamanda, en büyük stratejik endişelerden biri şifreleme; zira kuantum bilgisayarlar, bankacılık ağlarını, iletişimi ve kamu altyapısını korumak için bugün kullanılan bazı kriptografik sistemleri kırabilecek kadar güçlü hale gelebilir.
Avrupa, öne çıkan birkaç kuantum teknoloji şirketi geliştirmiş durumda olsa da sağlanan finansman düzeyi, ABD ve Çin'de ortaya çıkan ölçeğin belirgin biçimde gerisinde kalıyor.
Finlandiya merkezli IQM Quantum Computers, özel yatırım ve kamu desteğiyle 200 milyon euronun üzerinde kaynak sağlarken, Fransa'dan Pasqal yaklaşık 140 milyon euro fon topladı.
Şirket açıklamalarına göre, Birleşik Krallık merkezli Oxford Quantum Circuits de 100 milyon sterlini (115,6 milyon euro) aşan yatırım çekti.
AB, Quantum Flagship girişimi gibi programlar aracılığıyla kuantum araştırmalarına ciddi kaynak aktardı; ancak analistler, ABD ve Çin'in benimsediği daha merkezi stratejilerle kıyaslandığında Avrupa'nın ticari ekosisteminin parçalı kalmaya devam ettiğini defalarca vurguladı.
Artan küresel rekabet ortamında, ABD'nin son yatırım paketi, Avrupa hükümetleri üzerinde yerli kuantum şirketlerine verilen desteği artırma yönünde baskı oluşturabilir.