ABD ile İran'ın ateşkesi uzatma konusunda prensipte anlaştıklarına ilişkin haberlerin ardından borsalar yükseldi, petrol fiyatları geriledi. Bu gelişme çatışmanın kalıcı biçimde yatışacağına dair umutları artırdı.
Avrupa borsaları cuma günü genel olarak yükselirken, ABD ile İran arasında savaşta ilan edilen ateşkesin 60 gün uzatılmasına yönelik olası bir anlaşma beklentilerinin yatırımcı havasını desteklemesiyle petrol fiyatları geriledi.
REKLAM
REKLAM
Bir ABD'li yetkili, Washington ve Tahranlı müzakerecilerin perşembe günü ateşkesin uzatılması ve İran’ın nükleer programı konusunda yeni bir müzakere turu düzenlenmesi için geçici bir anlaşmaya vardığını bildirdi.
İran anlaşmayı kamuoyu önünde henüz teyit etmedi ve geçici mutabakat, hâlâ ABD Başkanı Donald Trump’ın onayını bekliyordu.
Çatışmanın tırmanmayacağına dair iyimserlikle petrol fiyatları son bir ayın en düşük seviyesini gördü, ancak Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapalı kalmayı sürdürmesi nedeniyle savaş öncesi seviyelerinin üzerinde kaldı. Savaş başlamadan önce, şubat ayı sonunda Brent petrol varil başına yaklaşık 70 dolar seviyesinden işlem görüyordu.
Yatırımcılar Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin gelişmeleri de yakından izliyor. ABD’li yetkili, ön mutabakatın, İran’ın boğazdan geçen gemilerden geçiş ücreti alamayacağını açıkça ortaya koyduğunu, buna karşılık ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasını kademeli olarak kaldıracağını söyledi.
ING emtia stratejistleri Warren Patterson ve Ewa Manthey cuma günkü notlarında, “ABD ile İran’ın bir anlaşmaya doğru ilerlediğine dair artan iyimserlik ortamında petrol piyasası düşüşünü sürdürmeye devam ediyor,” diye yazdı.
“Boğazın yeniden açılması, Körfez’den tanker çıkışlarının başlamasıyla petrol piyasasına kısa vadede bir miktar rahatlama sağlayacaktır. Ancak toparlanmanın nasıl şekilleneceği hâlâ belirsiz.”
Cuma günü uluslararası gösterge Brent vadeli kontratları yüzde 1’in üzerinde düşüşle varil başına 92,5 dolar seviyesindeydi. Aynı saatte, en yakın vadeli West Texas Intermediate (WTI) petrolünün fiyatı ise yaklaşık yüzde 1,7 gerileyerek 87,40 dolar oldu.
Analistler, petrol arzının toparlanmasının zaman alacağı uyarısında bulunarak, olası bir ateşkes uzatımının temkinle karşılanması gerektiğini vurguladı.
İyimserlikten destek bulan Avrupa borsaları
Euro Bölgesi’nin en büyük dört ekonomisinden gelecek enflasyon verilerinin gündemi belirlediği cuma sabahı, Avrupa borsaları hafif artışlarla açıldı. Bu verilerin, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 11 Haziran’daki bir sonraki toplantısı öncesinde dikkate alacağı başlıca göstergeler arasında yer alması bekleniyor.
Piyasalarda, enflasyonun kademeli olarak yükselerek bankanın yüzde 2’lik hedefinden uzaklaşması nedeniyle ECB’nin faiz artıracağı beklentisi hakim. Bu eğilimin başlıca nedeni, İran savaşı ve bunun yol açtığı enerji fiyat şoku olarak gösteriliyor.
Euro Stoxx 50 güne yüzde 0,5 yükselişle başlarken, Londra ve Frankfurt’un önde gelen hisse senedi endeksleri açılışta yaklaşık yüzde 0,2 artıdaydı. Paris’te CAC 40 %0,6 prim yaptı, Milano borsasının gösterge endeksi ise açılışta yüzde 0,4 yükseldi.
Avrupa genelinde yükselişe öncülük eden hisseler arasında Siemens Energy, yarı iletken devi Infineon Technologies ve savunma sanayi şirketi Rheinmetall yer aldı; her üç hisse de ilk işlemlerde değer kazandı.
Avrupa’dan diğer şirket haberlerinde, Fransa’nın, aralarında şirketin amiral gemisi ürünlerinin de bulunduğu kilo verdirici ilaçların bedelini karşılayacak ilk Avrupa ülkesi olacağını açıklamasının ardından ilaç devi Novo Nordisk dikkatleri üzerine çekti.
Danimarkalı şirketin hisseleri cuma sabahı işlemlerinde yüzde 0,5 yükseldi.
Dünyanın diğer borsalarında ise savaşın sona erebileceği beklentisi moralleri yükseltti. Japonya ve Güney Kore’nin başlıca endeksleri tarihi zirvelere yakın seviyelerde işlem gördü.
Tokyo’nun Nikkei 225 endeksi, cuma günü açıklanan verilerin mayıs ayında Tokyo çekirdek enflasyonunun ekonomistlerin beklediğinden daha yavaş arttığını göstermesinin ardından yüzde 1,8 yükselerek 65.814,96 puana çıktı.
Güney Kore’nin Kospi endeksi %2,3 artarak 8.369,81 puana yükseldi. Hong Kong’un Hang Seng endeksi yüzde 0,4 değer kazanarak 25.098,68 puana çıkarken, Şanghay Bileşik Endeksi yüzde 0,2 gerileyerek 4.092,22 puana indi.
Avustralya’da S&P/ASX 200 endeksi yüzde 1 artarak 8.681,80 puana yükseldi. Tayvan Taiex endeksi ise yüzde 2,3 prim yaptı.
Perşembe günü Wall Street yeni rekorlar kırdı; gösterge S&P 500 endeksi yüzde 0,6 yükselerek 7.563,63 puana çıkarak bir kez daha tüm zamanların en yüksek seviyesini gördü.
Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 0,1’in altında artışla 50.668,97 puana yükselirken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 0,9 değer kazanarak 26.917,47 puana çıktı.
İndirim perakendecisi Dollar Tree’nin hisseleri, beklentilerin üzerinde kâr açıklamasının ardından yüzde 17,9 fırladı. Büyük mağaza zinciri Kohl’s’un hisseleri de, beklenenden iyi gelen sonuçlar sonrası yüzde 20,6 yükseldi.
Cuma sabahı diğer işlemlerde ABD doları, 159,24 Japon yeninden 159,30 yene yükseldi. Euro, 1,1651 dolardan 1,1646 dolara geriledi. Altının onsu yüzde 0,5 artışla 4 bin 553 dolar seviyesinde işlem gördü.