Bu yılki Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu, 100’den fazla ülkeden siyasetçi, yatırımcı ve iş dünyası liderlerini buluşturuyor; Orta Asya’da altyapı, enerji ve kritik madenlere yönelik yatırım olanakları ile bölgesel işbirliği masaya yatırılıyor.
Yaklaşık 75 milyar avro tutarındaki yatırım projeleri, enerji, ulaştırma, lojistik, dijital altyapı ve sanayi kalkınması gibi alanlarda finansman arayan Özbekistan tarafından Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu’nda (TIIF) 2026 (kaynak İngilizce) uluslararası yatırımcılara sunulacak.
REKLAM
REKLAM
“Özbek şirketleri ve bölgesel idarelerle birlikte yaklaşık 75 milyar avro tutarında yatırım teklifi hazırladık” diyen Özbekistan Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakanı Laziz Kudratov, “Sekiz sunum (pitch) oturumu girişimcilerin projelerini doğrudan yatırımcılara tanıtmalarına imkân verecek” açıklamasında bulundu.
Forumun 16-18 Haziran tarihlerinde yapılacak oturumlarına, 102 ülkeden 3 bin 400’ün üzerinde yabancı delegenin yanı sıra, toplam varlıkları 42 trilyon doların (yaklaşık 36,5 trilyon avro) üzerinde olan kalkınma bankaları, egemen varlık fonları ve çok uluslu şirketleri temsilen kamu yetkililerinin katılması bekleniyor.
Forum, hükümetlerin ve şirketlerin tedarik zincirlerini, ulaşım güzergâhlarını ve kritik kaynaklara erişimi yeniden değerlendirdiği bir dönemde düzenleniyor. Bu bağlamda Taşkent’teki görüşmelerin, Özbekistan genelindeki ve daha geniş Orta Asya bölgesindeki projelere uzun vadeli sermaye çekilmesine odaklanması öngörülüyor.
Yatırımların yönelmesi beklenen alanlar
TIIF 2026’da sunulan projeler, Özbek yetkililerin ve yatırımcıların uzun vadeli büyüme için giderek daha stratejik gördüğü sektörleri kapsıyor.
Organizatörlere göre, enerji, ulaştırma altyapısı, lojistik, sanayi geliştirme, dijital altyapı ve ileri teknolojilerde fırsatlar tanıtılacak. Bu yılki forumun teması olan “Yatırımda Sürdürülebilirlik: Yeni Ufuklar, Yeni Ortaklıklar”, özellikle kritik ham maddelere, yeşil enerjiye, jeolojik kaynaklara ve yapay zekâya özel vurgu yapıyor.
Uluslararası yatırımcıları Özbek şirketleri ve yerel idarelerle buluşturmak üzere tasarlanan dijital bir platform üzerinden 3 binden fazla yabancı şirket, faaliyet gösterdikleri sektörlere ve yatırım önceliklerine göre sınıflandırıldı.
Forumda ayrıca hafif sanayi projeleri, jeoloji ve kaynaklar, elektrik ve makine mühendisliği ile kimya sanayiine odaklanan özel sunum (pitch) oturumları da düzenlenecek; böylece girişimciler ve proje geliştiriciler yatırım fırsatlarını doğrudan potansiyel yatırımcılara anlatabilecek. Diğer oturumlarda ise “Üretimin Genişletilmesi: Katma Değerli İmalat ve İhracat Rekabetçiliği”, “Tarımsal İşletmeler ve Gıda Güvenliği: Teknoloji, Değer Zincirleri ve İhracat Artışı” ile “Sağlık Sistemlerinin Güçlendirilmesi ve İlaç ile Tıbbi Teknolojilerde İnovasyonun Teşviki” başlıkları ele alınacak.
Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Akram Aliyev, “Uluslararası şirketleri Özbek işletmeleri ve yerel idarelerle buluşturan çevrim içi bir platform oluşturduk” dedi.
Forum aynı zamanda yatırım taahhütlerinin ne ölçüde fiili projelere dönüştürülebildiğinin de bir sınavı olacak.
Kudratov, “Sadece 2025’te Özbekistan yaklaşık 39 milyar avro yatırım çekti; daha önce imzalanan projelerin yaklaşık yüzde 35’i ise şimdiden uygulama aşamasına geçti” bilgisini paylaştı.
Yatırımcılardan rekor düzeyde katılım
Organizatörler, foruma katılımın önceki edisyonlara kıyasla belirgin biçimde arttığını bildiriyor.
Bu yıl, geçen yılki 26’ya karşılık toplam 62 resmi devlet heyetinin katılması bekleniyor. Ayrıca uluslararası finans kuruluşları ve kalkınma bankalarından 370’in üzerinde temsilcinin de foruma iştirak etmesi öngörülüyor.
Forumun önceki edisyonu, 97 ülkeden yaklaşık 3 bin uluslararası delege de dahil olmak üzere 8 binden fazla katılımcıyı bir araya getirmişti.
Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Şohruh Gulamov, “Bu rakamlar, ortaklarımızın ve yatırımcıların bölgeye duyduğu güveni gösteriyor” diye konuştu.
Foruma kurumsal düzeyde katılacak şirket ve kurumlar arasında BlackRock, JPMorgan Chase, Visa, Masdar, Airbus ve Meta gibi isimler bulunuyor.
Daha güçlü ABD varlığı
Bu yıl yaklaşık 120 Amerikan şirketinden 200’ün üzerinde temsilcinin katılımıyla ABD’nin forumdaki varlığının daha da güçlenmesi bekleniyor.
Aliyev, “Geçmiş yıllarda görüşmeler çoğu zaman finansman konularının netleşmeden sona ermesiyle sonuçlanıyordu” dedi. “Bu yıl ABD İhracat-İthalat Bankası Başkanı ile ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu’nun başkanının gelmesi bekleniyor.”
Artan ABD katılımı, Amerikan kurumlarının Orta Asya genelindeki yatırım fırsatlarına duyduğu ilginin büyüdüğünü yansıtıyor.
Bölgesel projeler için sermayeyi harekete geçirmek
Bireysel yatırım anlaşmalarının ötesinde, TIIF 2026’nın ülke sınırlarını aşan ve birden fazla ortaktan uzun vadeli finansman gerektiren projelere odaklanması bekleniyor.
Gulamov, “Yalnızca Özbekistan’ın projelerini değil, büyük bölgesel girişimleri de tanıtmayı ve komşularımızla birlikte yatırım çekmeyi hedefliyoruz” dedi.
Görüşmelerde ele alınması beklenen girişimler arasında Özbekistan, Tacikistan ve Kırgızistan’ı kapsayan hidroelektrik projeleri; Orta Asya’yı Güney Kafkasya’ya bağlayacak sınır ötesi elektrik bağlantıları; Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu ve Trans-Afgan taşıma koridoru yer alıyor.
Asya, Orta Doğu ve Avrupa arasındaki ticaret bağlantılarını güçlendirmeye çalışan hükümetler ve şirketler açısından Orta Koridor, kuru limanlar ve intermodal lojistik merkezleri de tartışmaların odak başlıkları arasında olacak.
Gulamov, “Büyük ölçekli bölgesel projeler ciddi finansman gerektiriyor ve egemen varlık fonları belirleyici bir rol oynayabilir” diye ekledi.
Katılımcılar arasında Umman Yatırım Otoritesi, Standard Chartered, Citibank, JPMorgan Chase ve Bank of China’dan temsilcilerin de bulunması bekleniyor.
Gündemde reformlar
Yatırım görüşmelerine paralel olarak TIIF 2026, iş ortamını iyileştirmeyi ve yatırımcılar için finansman seçeneklerini genişletmeyi hedefleyen düzenleyici reformlara ilişkin diyalog için de bir platform sunacak.
Yabancı Yatırımcılar Konseyi’nin dördüncü genel oturumu, Özbekistan’da faaliyet gösteren 75 büyük uluslararası şirketi bir araya getirecek. Toplantı öncesinde vergi, mevzuat ve arazi kullanımına ilişkin düzenlemeler gibi alanları kapsayan 120’den fazla öneri sunuldu.
Yetkililer, görüşmelerin ardından reformlar için bir yol haritasının kabul edileceğini belirtiyor.
Önümüzdeki haftalarda hayata geçirilmesi beklenen adımlar arasında Taşkent Uluslararası Finans Merkezi’ni kuran yasal düzenleme de yer alıyor. Yetkililer, söz konusu yasanın haziran ayı sonuna kadar çıkarılmasının beklendiğini ifade ediyor.
Gözden geçirilmiş Özel Ekonomik Bölgeler yasası ile alternatif yatırım araçlarını düzenleyen taslak mevzuat da değerlendirme aşamasında.
Önerilen reformlarla, girişim sermayesi ve özel sermaye fonlarıyla ilgili yeni mekanizmaların devreye girmesi ve şirketler ile yatırımcıların erişebileceği finansman seçeneklerinin genişlemesi bekleniyor.
Özbekistan için forum, hem yatırım projelerini hem de planlanan düzenleyici reformları dünyaya tanıtma fırsatı sunuyor. Yatırımcılar açısından ise Taşkent’te yürütülen bu görüşmelerin ne kadarının nihayetinde finansman anlaşmalarına, yeni ortaklıklara ve sahadaki projelere dönüşeceği belirleyici olacak.