Petrol fiyatları, ABD ile İran’ın savaşı bitirmeyi ve Hürmüz Boğazı’nı açmayı öngören mutabakat zaptını imzalamasının ardından düştü. Fed’in son kararının ardından hisse senedi piyasaları ise karışık seyretti.
ABD Başkanı Donald Trump ile İranlı mevkidaşı Mesud Pezeşkiyan'ın çatışmaları durdurmayı öngören ön anlaşmaya imza atmasının ardından, petrol fiyatları erken işlemlerde sert düştü. Bu adımın, dünyanın en önemli deniz ticaret arterlerinden biri olan Hürmüz Boğazı'ndan ham petrol akışını yeniden normale döndürmesi bekleniyor.
REKLAM
REKLAM
Perşembe sabah saatlerinde ABD gösterge petrolü WTI'nin en yakın vadeli kontratı varil başına 75 dolara kadar gerileyerek yüzde 2,3 düşmüş durumdaydı. Küresel gösterge Brent petrol ise yaklaşık 78 dolar/varil seviyesinde, yüzde 2 daha aşağıdan işlem görüyordu.
Her iki fiyat da çatışma öncesinde görülen yaklaşık 70 dolar seviyesinin üzerinde kalsa da, yalnızca birkaç hafta önce test edilen 100 doların üzerindeki zirvelerin epey altına inmiş durumda.
Anlaşma, taraflara İran'ın nükleer programına ilişkin nihai bir uzlaşma için 60 günlük bir müzakere süresi tanıyor. Bu arada Tahran, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunu seyreltecek olmayı kabul ediyor.
Enerji piyasaları açısından kritik nokta, anlaşmanın ABD destekli yaptırımları kaldırması; bu sayede İran petrolünü yeniden serbestçe satabilecek ve tankerlerin ham petrolü bir kez daha Basra Körfezi'nden çıkarmasının önü açılacak.
ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı'nın cuma gününe kadar tamamen açılacağını ve geçiş ücretleri olmadan işleyeceğini söyleyerek, arz baskılarının hafifleyeceğine oynayan yatırımcıları cesaretlendirdi.
Mutabakat zaptını imzaladıktan sonra Trump, el hareketleri eşliğinde “petrol düşüyor, borsalar yükseliyor” dedi.
Hâlâ azalmış rezervlerle işleyen bir petrol piyasası
Bu iyimserlik, son derece sıkışık bir tabloya rağmen ortaya çıkıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı, haziran ayı Petrol Piyasası Raporu'nda, gelişmiş ekonomilerdeki stratejik petrol rezervlerinin 1990'dan bu yana en düşük seviyesine indiğini, çatışmanın başlamasından bu yana acil durum satışlarının hız kazanmasıyla OECD ülkelerinin kamu stoklarının 163 milyon varil eridiğini bildirdi.
Ajans ayrıca küresel talep görünümünü de aşağı yönlü revize etti; yüksek yakıt fiyatları ve arz kesintilerinin etkisiyle talebin 2026'ya kadar daralmasını, ardından gelecek yıl yeniden toparlanmaya başlamasını bekliyor.
Ajans, mayınların yavaş temizlenmesi ve geçici anlaşmaya rağmen deniz ticaret yollarındaki aksaklıkların sürmesi nedeniyle, arzda olası bir toparlanmanın kademeli olabileceği uyarısında bulundu.
Mayıs ayındaki dip seviyenin ardından Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol miktarı haziran başında günde yaklaşık 12 milyon varile yükselerek toparlanmaya başlamıştı.
Fed'in olası faiz artışı sinyali sonrası borsalarda karışık görünüm
Hisse senetleri, Çarşamba günkü Wall Street kayıplarının ardından daha parçalı bir tablo çizdi; Fed’in yeni projeksiyonlarının, politika yapıcıların neredeyse yarısının bu yıl en az bir faiz artışı beklediğini göstermesi üzerine S&P 500 endeksi yüzde 1,2 geriledi.
Dow Jones Sanayi Endeksi yüzde 1, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yüzde 1,3 değer kaybetti.
Fed Başkanı olarak ilk basın toplantısında Kevin Warsh, yıl sonunda faizlerin nerede olacağına ilişkin öngörü paylaşmaktan kaçındı ve merkez bankasının iletişim tarzını gözden geçireceği mesajını verdi; açıklamadan gelecekteki politika patikasına dair alışıldık ipuçlarını çıkardı.
Warsh'ın selefinden uzun süre faiz indirmesini talep eden ABD Başkanı Donald Trump ise sonuç karşısında alışılmadık derecede rahattı.
Trump, Fransa'da G7 zirvesine katılırken gazetecilere “Tamam. Fark etmez,” dedi.
Muhtemel bir faiz artışına ilişkin soruya ise bunun “inanması güç” olduğunu söyledi, ancak artık Warsh görevinin başında olduğu için “onun ne istediğine bakarak hareket ettiğini” belirtti.
Perşembe günü erken saatlerde ABD endeks vadeli işlemleri yukarıyı işaret ediyordu. S&P 500 vadeli kontratları yüzde 0,9, Nasdaq Bileşik endeksi vadeli kontratları ise yaklaşık yüzde 1,4 artıdaydı.
Asya'da Tokyo Nikkei 225 ve Güney Kore Kospi endeksleri, İran savaşının sona ereceğine dair umutlar ve teknoloji hisselerine yönelik güçlü talebin desteğiyle yüzde 2,3 sıçradı.
Avrupa piyasalarında ise seyir daha sakin. Euro Stoxx 50 %1 yükselirken, daha geniş kapsamlı pan-Avrupa Stoxx 600 yatay seyretti.
İngiltere'nin FTSE 100'ü, Almanya'nın DAX 30'u, İtalya'nın FTSE MIB'i, İspanya'nın IBEX 35'i, Hollanda'nın AEX'i ve İsviçre'nin CH20 endeksi, çarşamba kapanışına göre yüzde 0,4 ile yüzde 0,8 arasında yükselişler kaydetti.
Fransa'nın CAC 40 endeksi ise başı çekerek yaklaşık yüzde 1,3'lük bir sıçrama yaptı.