John Ternus salı günü Apple’ın CEO’luk görevini devralıyor; akıllı telefon pazarına hükmeden ancak yapay zekâda rakiplerinin gerisinde kalan bir şirketin başına geçiyor.
Onun en büyük zorluklarından biri, şirketin Çin’e bağımlılığını dengelemekle Beyaz Saray’dan gelen sert siyasi baskıyı aynı anda savuşturmak olacak.
Bu bayrak devriyle Tim Cook’un 15 yıllık dönemi sona eriyor; Apple’ın tedarik zincirini inşa eden operasyon ustasının yerini, donanımını şekillendiren mühendis alıyor.
51 yaşındaki Ternus, 2001’de Apple’ın tasarım ekibine katıldı ve Tim Cook’a bağlı çalıştığı donanım mühendisliğinden sorumlu kıdemli başkan yardımcılığına kadar yükseldi.
Şirketin gelirinin büyük bölümünü sağlayan iPhone’lar da dahil olmak üzere Apple’ın tüm ürün yelpazesinin arkasındaki mühendislik ekiplerine liderlik ediyor.
Göreve alışması için neredeyse bir haftası bile yok; Apple 9 Eylül’de yıllık iPhone etkinliğini düzenleyecek ve ilk katlanabilir telefonunu tanıtması bekleniyor.
“Tim Cook şirketi olağanüstü bir düzende bıraktı” dedi yatırım şirketi Yorkville Ives & Co.’nun ortağı ve kıdemli genel müdürü Dan Ives.
“Ama şimdi mesele, yapay zeka dönemini Ternus’un tanımlaması.”
Ives, yeni CEO’nun en iyi bildiği alanlara yaslanacağını düşünüyor.
“İşleyen sistemi kurcalamaya gerek yok” diyen Ives, Ternus’un donanım yeniliğine odaklanırken Cook’un kurduğu tedarik zincirine dokunmayacağını öngörüyor.
Bazı analistler, yapay zekada geriden gelmeyi telafi etmeye çalışan bir şirket için, yazılımdan sorumlu Craig Federighi’nin daha mantıklı bir tercih olduğunu savunmuştu.
Creative Strategies analisti Carolina Milanesi, bunun tüketicilerin teknolojiyi gerçekte nasıl benimsediğini yanlış yorumladığını söylüyor.
“Tüketiciler hâlâ önce donanım satın alıyor ve bu uzun süre böyle devam edecek” dedi. “Donanımla ilgilenmiyorsanız yapay zekanın değerini keşfedemezsiniz.”
Ternus, Pennsylvania Üniversitesi’nde makine mühendisliği lisansını tamamladıktan sonra Apple’a katılmadan önce Virtual Research Systems’te mühendis olarak çalıştı.
Şirket içinde, ürünleri daha dayanıklı, güvenilir ve dirençli hale getirme hamlesini başlatması ve karbon ayak izlerini azaltan tasarım çalışmalarıyla övgü alıyor.
Daha zor soru, nasıl bir lider olacağı.
“Onu şimdi tanıyanlar bile bir CEO olarak tanımıyor” dedi Milanesi.
“Onu mühendislikten sorumlu isim olarak biliyor olabilirsiniz ama CEO olunca işler değişir. Sorumluluğunuz artar, gücünüz artar. Artık bambaşka bir oyuna dahil oluyorsunuz.”
'İşbaşında öğrenmek'
Bu farkın en açık görüldüğü alan ise Cook’un ustalaştığı jeopolitik rol; büyük ölçüde Çin’den geçen tedarik zincirini korumak için hem Pekin’i hem Donald Trump’ın Beyaz Saray’ını idare etmesi.
Apple’ın üretim operasyonu, şirketler tarihinde en karmaşık olanlar arasında yer alıyor; Cook’un onlarca yıl boyunca büyük emekle kurduğu, yüzlerce tedarikçi ve montaj hattından oluşan dev bir ağ.
Cook son yıllarda bazı işleri başka ülkelere kaydırmaya başladı; iPhone montajının bir kısmı Hindistan’a, diğer üretim Vietnam’a taşındı. Ancak çeşitlendirme yavaş ilerliyor ve Apple’ın en büyük tüketici pazarlarından biri olan Çin hâlâ sistemin merkezinde duruyor.
İşleri daha da karmaşık hale getiren ise Trump’ın, Apple’dan iPhone’ları ABD’de üretmesini defalarca talep etmesi ve yurtdışında üretilen telefonlara gümrük vergisi tehdidinde bulunması.
Cook, ABD’de yatırım taahhütlerinde bulunup siyasi bağışlar yaparak ve aynı zamanda Pekin’le ilişkileri sıcak tutarak, Trump’ın ticaret savaşının en ağır darbelerinden kaçınmayı başardı.
Bu çetrefilli siyasi zemin, Ternus için tamamen yeni olacak.
“Donanım açısından Apple Park’ı avucunun içi gibi tanıyor” diyor Ives, Ternus için. “Ama küresel sahnede, muhtemelen işbaşında öğrenmek zorunda kalacağı en büyük alan burası olacak.”
Cook ise çok uzağa gitmiyor. Aynı gün Apple yönetim kurulunun icracı başkanı oluyor; görev tanımı, şirketin açıklamasına göre dünyanın dört yanındaki siyasetçilerle ve karar alıcılarla temas kurmayı da kapsıyor.
“Bu gerçekten akıllıca bir hamleydi” diyen Milanesi, bu düzenlemenin Ternus’u, Cook’un yıllarca tek başına üstlendiği rolden kurtardığını savunuyor.
9 Eylül’deki iPhone etkinliği, bu bayrak değişiminin kamuoyu önündeki ilk testi olacak.
Katlanabilir bir iPhone, yılların en önemli tasarım değişikliği anlamına geliyor ve Ternus, göreve başladıktan sadece sekiz gün sonra, bu ürünün yüzü olacak.
“Bu, onun için özel olarak yaratılmış bir an” dedi Milanesi.